Ata Alp And


ATATÜRK ve EDEBİYAT


            Şarkı söyleten, şarkı söyleyen, şiir okuyan, okutan, tiyatro oyununa alınmasını belirten Atatürk sanat ve kültür ile ilgili birçok şeyler de  söylemiş; farklı ve gerçekçi etkili sözlerle, kendince anlam kazandırmaya çalışmıştır.

 Örneğin, edebiyatın tanımı, anlamı ve amacını şöyle özetlemiştir:

            “Edebiyat denildiği zaman şu anlaşılır: Söz ve anlamı, yani insan beyninde yer eden her türlü bilgileri ve insan karakterinin en büyük duygularını, bunları dinleyenleri veya okuyanları, çok ilgilendirecek biçimde söylemek ve yazma sanatı. Bunun içindir ki edebiyat, ister nesir halinde olsun, ister nazım şeklinde olsun, tıpkı resim gibi, heykeltıraşlık gibi, özellikle musiki gibi güzel sanatlardan sayılmaktadır…”

            Her şeyde öncü ve kurucu olan Gazi Mustafa Kemal Atatürk, sanat ve edebiyat konusunda da bu özelliğini sürdürerek sözlerini tamamlarken, insanı ve toplumu uyaran, uyandıran, yönlendiren bir değer olarak gördüğü edebiyatın toplumu her yönden eğitebileceğini düşünür sanattan zevk ve yarar bekleyen bir kişi olarak.

            “İnsanlıkta, en müspet ilim ve en ince teknik esaslarına dayanan yaşamla ve kanla karşılaşmak, kendileri için alında yazılı olan askerlik gibi yüksek bir idealist meslek dahi, kendini içinde bulunduğu topluma anlatabilmek ve bu büyük insanlık ve kahramanlık yolculuğunu hazırlayabilmek için, uyandırıcı, hedeflendirici, yürütücü  ve sonunda özverili ve kahraman yapıcı aracıyı, edebiyatta bulur. Bu nedenle, edebiyatın her insan topluluğu ve bu topluluğun bugününü ve geleceğini koruyan ve koruyacak olan her kuruluş için, en esaslı eğitim araçlarından biri olduğu kolaylıkla anlaşılır dedikten sonra önerilerini sıralar:

            Bunun içindir ki Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı, edebiyat öğretiminde şu noktalara bilhassa önem ve değer vermelidir” diyerek vurgulamasını maddeler halinde vurgular. 

            “Bu edebiyat görüşü, böyle bir edebiyat öğretimi sayesindedir ki, edebiyattan anlaşılan amaca ulaşmak mümkün olabilir. “(1937 ) diyen Gazi Mustafa Kemal Atatürk, devamında görüşlerini aktarmayı sürdürür: “Bunlar yapılınca, netice şu olacaktır: Türk çocuğu konuşurken, onun ifade ve anlatış şekli, Türk çocuğu yazarken, onun ifade ve üslûbu, kendisini dinleyenleri, onun yürüdüğü yola götürebilecek bu kabiliyeti sayesinde, Türk çocuğu kendisini dinleyen veya yazısını okuyanları peşine takarak yüksek Türk idealine iletebilecek, ulaştırabilecektir.”    (Ayşe Afetinan, Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler, 1959, TTK Yay.)

 

BEŞİKE HÂDİSESİ İÇİN 
 
Çıkıyor gönüllere istimdadı
Sâmiamda vatanın feryâdı
Çıkıyor gönüllere istimdadı
Yaralı bir ananın evlâdı
Etmesin mi anaya imdadı?
Rumeli can veriyor yok mu ilaç.
Edelim sıhhatini istimzaç;
Etmeyelim kimseyi izaç?
Zırhlılar her yeri tehidt ediyor,
Makedonya bunu tes'it ediyor.
İnkırazı bize teyit ediyor.
Yemenin purişi malumu cihan
Ne için eyledi millet isyân?
Zulme ister mi bu yoldan burhan
Turuşkalar bile aldı meydan
Hani kânun-u adaâlet nerede?
Mülk-ü millette himâye saadet nerede?
Haricen mülk-ü himaye nerede?
Bizde evvelki şecaat nerede?
Gelse Ertuğrul şöhret-i pervas
Eder elbette tahayyür ibraz
Vatanın feyzine kâdir olamaz
Yeniden fethine verseydi cevâz...
Yıldırım görse şu ahvâlimizi
Ateş kahrı yakar hâlimizi,
Af eder mi bizim efâlimizi,
Mahveder cumle-i emsâlimizi,
Ey büyük Fâtih'i İstanbul'un...
Bu revş olmadı mı makbulün
Sây ile toplanılan mahsulün
Berhava oldu fakat meçhulün...
Yazık oldu Vatana âh yazık...
Her ağızdan çıkıyor: Eyvâh yazık!..
Acısın bizlere, âh yazık!

                                  Mustafa Kemal

(25 Aralık 1905-Sinop)

 

 

 

 

 

 



Salih KOÇ
23.12.2020 23:35:57
Çok değerli Ata Bey, bu yazınızı heyecanla okurken şiire takıldım ister istemez. Altında M. Kemal 1905-SİNOP yazısını görünce bir Sinoplu olarak heyecanım bir kez daha arttı. Bunu izninizle günümüz Türkçesine çevirmek için bir edebiyat öğretmenime kopyalayıp gönderebilir miyim? Öncelikle izninizi almak istiyorum. Mailimize bildirirseniz sevinirim.... Saygılarımla...

YAZARLAR

  • Pazar 23 ° / 10 ° Parçalı bulutlu
  • Pazartesi 21 ° / 10 ° Fırtına
  • Salı 22 ° / 9 ° Parçalı bulutlu
  • BIST 100

    1.542%0,26
  • DOLAR

    7,5368% 0,34
  • EURO

    8,9870% -0,32
  • GRAM ALTIN

    411,32% 0,23
  • Ç. ALTIN

    678,678% 0,23