Prof. Dr. Süleyman BOZDEMİR


FİZİKSEL BİLİMLERİN EVRİMİNDE BAŞLICA FELSEFİ VE METODİKDÜŞÜNCELER (11)


Kuantum Kuramının Felsefi Yorumları:

Kuantum kuramının yorumlarında da iki farklı felsefi görüşün ortaya atıldığını görüyoruz. Bunlardan birisi Resmi yorum diyebileceğimiz Bohr,Heisenberg,Pauli,Born ve başkalarının ( bu gruba Kopenhag ekolü deniyor) savunduğu Pozitivist Yorum, ikincisi ise Einstein, Shrödinger ve diğerlerinin  (bunlara da Berlin ekolü deniyor) savunduğu Realist Yorum.Pozitifist görüşe göre, gözlemci, gözlenen sistem ve ölçüm süreci işin içine en temel düzeyde girmektedir. Ölçmeyapmadıkça, sistem birçok olası durumun lineer karışımı ile ifade edilebilir. Ölçmeyaparak, sistemi olası durumlardan birine  ‘’çökertmiş ‘’olururuz.

Bunun karşısında olan realist görüş ise, ‘’gözlemcinin var olup olmaması olayları ve fizik yasalarını etkilemez; objektif bir dünya var; gözlemci olmasa da, olaylarcereyanediyor. Ölçmeyapmadıkça, sistem gene de olası durumlardan birindedir; ama hangisinde olduğunu söyleyecek bilgiye sahip değiliz; ölçme, bize bu bilgiyi verir ‘’demektedir. Kuantum mekaniğinin bu iki yorumundan başka yorumlar da vardır, kuşkusuz Louis de Broglie’nin başını çektiği Parisokulu, ya da Everett yorumu gibi (12 ,15)

Modern Fiziksel Bilimlerde Benimsenen Felsefe ve Yöntemler:

Bu kesimde, fizikselbilimlerin yöntemlerini ve felsefesini kullanarak, doğa yasalarını daha iyi anlamaya çalışmak için bir bilimci nasıl çalışmalı, hangi stratejilerden yararlanmalı konularında bazı ayrıntılı bilgi vermeye çalışacağım.

Doğa yasalarını daha iyianlamak için bir bilimci nasıl çalışır? Sorusunun yanıtını verebilmek için geçmişte onların nasıl bir çalışma yöntemi izleyerek bilimi bugünkü düzeyine getirdiklerine bakmak yeter.Bu büyük bilimcilerin çalışma yöntemlerinden öğrenebileceğimiz çok şeyler bulunabilir. Onların deneyimlerinden yararlanabiliriz. Zira, geçmişte bilim insanlarının ilgilendiği problemlerle bugün çözmeye çalıştığımız problemler arasında birçok ortak nokta bulunmaktadır (3 ,5, 9,22 )

Fiziksel bilimlerde çalışan kuramcı bilim insanlarının izledikleri yöntemleri ikiye ayırmak mümkündür:

1-Deneysel yöntem,

2-Matematiksel yöntem,

Deneysel yöntemi benimseyen kuramcı bilim insanları çalışmalarında deneysel verilerden yararlanırlar. Onun için sürekli deneycilerle yakın temasta bulunurlar, onların elde ettiği sonuçları sürekli izlerler. İlginç buldukları sonuçları geniş kapsamlı biranalize ve tatmin edici bir değerlendirmeye tabi tutarlar.

Matematiği kullanarak kuramsal çalışma yapan bir bilim insanı, öncelikle mevcut teorileri inceleyerek eleştirisini yapar. Kusurlarını ve yetersizliklerini ortayakoymaya çalışır. Bu kuramları kusurlarından arındırarak kapsamını genişletmeye çalışır veya geliştirme olanaklarınıaraştırır. Burada önemli bir husus, bunlarıyaparken, teorinin büyük başarılarını yok etmeden düzeltilmesine özen göstermektir.

Var olan buiki yöntem arasında kesin bir ayrım yapmak bilim insanları açısından zordur. Bu yöntemleri ayrı ayrı kullananlar olduğu gibi, her ikisini de kullanan, bu yöntemlerden çalışmalarında yararlananlar bulunmaktadır. Başka bir deyişle, bu iki yöntem arasında, diğer yöntemlerin bir derecelendirilmesi yapılabilir. Benimsenecekyöntem, çalışılacak konuya sıkı sıkıya bağlıdır. Hakkında çok az şey bilinen bir konuda, insanın bir çıkış yolu bulabilmesi için deneylere dayalı bir yöntemi benimsemesi daha uygun olur. Yeni bir konuda çalışmak isteyen birisinin yapacağı ilk iş, bu konuda deneysel fizikçilerin yayınladığı tüm verileri toplayıp bir sınıflandırma yapmak olmalıdır.

Örneğin, geçen yüzyılda kimyada periyodik cetveller ile ilgili bilgimizin nasıl geliştiğine bir bakalım. Önce deneysel veriler toplandı ve düzenlendi. Sistem yavaş yavaş yapılandıkça ona duyulan güven de sürekli bir biçimde arttı. En sonunda periyodik cetvel aşağı-yukarı tamamlandığı zaman, arada kalan boşluklardan yararlanarak o güne kadar bilinmeyen diğer elementler ortaya çıkarıldı. Bu yoldan varlıkları kestirilen bütün elementler daha sonra doğada teker teker bulundu.



YAZARLAR

  • Salı 10 ° / 3.7 ° Bulutlar
  • Çarşamba 7.5 ° / -0.3 ° kırık bulutlar
  • Perşembe 7.1 ° / 0.4 ° Bulutlar
  • BIST 100

    2.086%0,62
  • DOLAR

    13,4547% 0,13
  • EURO

    15,3391% 0,03
  • GRAM ALTIN

    786,10% -0,45
  • Ç. ALTIN

    1297,065% -0,45