Berlin Duvarının yıkılışı dünyanın tek hegemonun insafına bırakıldığı tek kutuplu yeni bir düzene geçişin sembolüydü.
Küresel rakibini ekarte ederek dünya liderliğine soyunsa da bu uzun sürmedi. Güç zehirlenmesi rehaveti art arda Amerikan rüyasını zedeleyen başarısızlıklara yol açtı.
Başkanlık değişimi sırasındaki Kongre Binası baskını ABD demokrasi anlayışına tarihi bir darbe vurmuştu.
Küresel hâkimiyet projelerini bir türlü tutturamayan ABD eski enerjik gücünü parlatacak bir dış mihrak, yeni bir soğuk savaş arayışına sarılıyordu.
Washington’da siyasi kadrolar değişse de Çin dosyası aynı kalmakta. Pandemide verdiği kötü sınavla daha fazla köşeye sıkışan Trump’ın can simidi gibi sarıldığı soğuk savaş umudu Biden’la da devam ediyor görünmekte.
ÇİN
ABD, Rusya’ya yaptığı gibi şimdi de yükselen değer Çin’in de elini kolunu bağlayıp, küresel düzlemde kendisine ekonomik, teknolojik soğuk terler döktüren bu süper gücü dumura uğratma çabasında.
Ticaret savaşlarıyla zayıflatamadığı Çin’i Pandeminin sorumlusu olarak yaftalamaya çalışsa da inandırıcı olamamış, Beşgöz İstihbaratı ve AUKUS Nükleer İşbirliği kuşatmalarına gitmiştir.
Beşgöz teşkilatlanması ABD, İngiltere, Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda gizli servisleri birlikteliğidir. AUKUS da ABD, İngiltere ve Avustralya Nükleer İşbirliği paktıdır.
Her iki yapılanmanın asli görevi Asya Pasifikte Çin’in yakın takibe alınması.
ABD ayrıca her an Çin’in yumuşak karnı olan Tayvan ve Uygur kartlarını da oyuna sokacak şekilde elde hazır bekletmekte.
ÇİN RUS CEPHESİ
Çin ve Rusya’yı birbirine kırdırmaya çabalayan ABD’nin en büyük endişesi iki süperin kendisine karşı birleşme refleksidir.
Matruşka bebekleri gibi iç içe geçmiş entrikalı Kazakistan bulmacasının ayrıntıları henüz tam bilinmese de ilk bakışta aşağıdaki işaretlere ulaşmak mümkün olabilir.
Ruslar Kazakistan’a davet üzerine asker yollayarak, bölgedeki eski hâkimiyetini canlandırma yönünde nüfuzunu sağlamlaştırırken arka bahçelerinde renkli devrimlere izin vermeyeceklerini ilan etmiştir. Bu bir anlamda BOP ve Geniş Karadeniz gibi siyasi Batı projeleri için ayağınızı denk alın demektir.
Çin, Rusya ve Batı adımlarını da gözeterek Kazak rejimine el altından destek vermiştir. Kuşak ve Yol güzergâhını güvenceye almak endişesi ile hareket ederken Batılıların Sincan, Uygur özerk bölgesine Orta Asya üzerinden yaklaşmasını önlemek istemektedir.
Bu anlamda Rusya ve Çin, Batının birbirine düşürme beklentisinin aksine Kazakistan iktidarını destekleyerek Batılıları devre dışı bırakmakta birleşmiş görünmekte.
ABD ise bölgede kaybettiği askeri üslerini yeniden canlandırmayı planlarken, Kazakistan’daki Batı yatırımlarını muhafaza etmek ve Uygur kartı için Çin’i batısından da kuşatmak arzusundadır.
Henüz çözülememiş olan Kazakistan bulmacasında verilen zorunlu molada bir sessizlik yaşanıyor olsa da Ukrayna gelişmelerine göre yeniden canlanabileceğini, oyunun daha bitmediğini söylemek yanlış olmayacaktır.
SOĞUK SAVAŞ
ABD, teke tek baş edemediği Çin’i, diğer Batılıları da arkasına alarak medeniyetler çatışması ekseninde ısmarlama bir soğuk savaş ile alt etmeyi planlamakta olabilir.
Öyle ise, taraflar için tahripkâr bir pirüs zaferi sayılacak Soğuk Savaş ikliminin şiddetinin Çin ve Rusya’ya, onların ABD’ye vereceği tepkiye göre şekilleneceği unutulmamalıdır.
Öte yandan, ABD’nin can simidi gibi sarıldığı ısmarlama soğuk savaş arayışının, anti Amerikancılığın zirve yaptığı günümüzde çok kutuplu yeni bir dünya düzenine veya bağlantısızlar gibi hareketlere ivme kazandırmakta olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.
