Geleceğin eski Varşova Paktı yerine geçecek olan Şanghay İşbirliği Örgütü 20.ci yaşını önemli bir NATO üyesi ülkeyi de misafir ederek kutladı.
30 yıl sonra yeniden kurumsallaşmaya başlayan eski Doğu ve Batı blokları ne pahasına olursa olsun hızla yeni üye devşirmegayretinde.
NATO üyesi Türkiye, Şanghay’la tuhaf bir diyalog ortaklığı içindenihai istikametin tam üyelik olacağı şeklinde niyet beyanında bulunmakta. Rusya Dışişlerinden gelen başka birtuhaf yanıt ise ‘’Türkiye önce NATO’dan ayrılsın’’ şeklinde.
Yanlış dış politika yönelimleri bizi ‘’40 katır mı 40 satır mı’’ ikilemli,Batı ile inatlaşınca Doğuya göz kırpan ergen diplomasirefleksine sokmuş durumda.
Görünen o ki,dış politika yapımcılarımız, Batı ile ortaklığımızı bozmadan bağlantısız, tarafsız dünyalara göz kırpılması gibi özünde keskin dönüşler gerektirmeyen diplomasiyi tercih etmemekte. Hâlbuki bu seçenek, icabında Doğu-Batı çıkar çatışmalarında Türkiye’ye diplomatik manevra alanı yaratabilir.
ŞANGHAY
Varşova Paktı 1990’larda kendisini lağvetmiş olmasına rağmen NATO varlığını sürdürmeye devam etmişti.
Bazılarına görebeyin ölümü gerçekleşmiş olan NATO, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ile yeniden toparlanırken, eski düşman Varşova Paktını hatırlatanŞanghay karşısında muhakkak ki daha birbilenip, canlanacaktır.
Batı KulübününNATO ve AB gibidayanışma yapılanmalarının dışında tutulan Doğu cenahı yeniden kendi güvenlik ağlarını kurmaya zorlandı.Belirli bir dirsek teması içinde görünen Rusya, Çin ve Hindistan’ın başını çektiği bu cenah Şanghay Beşlisi ve BRICS gibigirişimlerle sınırlarının emniyeti, sanayileşme ve ekonomik kalkınma istişareleriyle saflarını sıkılaştırdı.
BATI, Ukrayna istilasından sonra kenetlenip coğrafyasını genişletmeye çalışırken, DOĞU da eskidiasporasıylailişkilerini hızlandırmıştır. Bu anlamda Şanghay ve BRICS yapılanmalarının eski VARŞOVA Paktı ve COMECON’a dönüşme ihtimali hafife alınmamalı.
ŞANGHAY VE BİZ
S-400 meselesi, Rusya’nın bilgi kirliliği de yaratarak NATO içinde ikilik yaratma taktiği olarak görülebilir. Ukrayna’yı Batıya kaptırırken, Batı İttifakıyla çıkmazlar yaşayan Türkiye’yi şantajlarıyla kendi safında gösterme çabası.
Şanghay Liderler Zirvesi Putin’in istediği ağırlıkta bir etki merkezi olamasa da NATO üyesi Türkiye’nin aile fotoğrafınadahli Batıya yönelik bir mesaj oldu.
Rusya ile ilişkiler sarmalınındayattığı Şanghay diyalog ortaklığı tıpkı S-400’lerde olduğu gibi Doğu-Batı arasındaki asimetrik gelgitlerimizin ürünüdür.
Şanghay’ayaklaşımımız NATO içinde birkaç cılız itirazisöylem dışında henüz infiale yol açmamış olsa da gelecekte ittifak içi ilişkilerimizi zafiyete uğratabilecek potansiyel riskler taşımaktadır.
HAYLAZ ÇOCUK
Yıllardır üyesi olduğu kulüpten karşı kulübe el sallayan Türkiye Batınınsöz dinlemeyen haylaz çocuğu durumunda.Bunun tehlikesi, ilişkilerde yaşanabilecek her olumsuzluğun, haklı veya haksız olsun bu haylaza yüklenmesi olabilir.Bu garabeti NATO karar alma mekanizmalarına hatırlatıp kendi çıkarı için kullanacak ülkeler olacaktır.
Batının bizden daha demokratik, Doğunundaha az demokratik olduğu doğrudur. Türkiye’nin, demokrasi ve ekonomik ağırlık açısından kendisini daha rahat hissedip, imtihana çekilmeyeceğini düşündüğü bir haneye sığınması Doğuda ve Batıdagüvenilirliğimizi sorgulatacak stratejik bir yanlışlık olacaktır.
İki cami arasında beynamaz kalışımız NATO içinde samimiyet zafiyetine yol açacağı gibi bizi siyasiödünlere zorlayabilir de.
NATO ve Şanghay çıkmazında bizi düze çıkarabilecek strateji, Batı ittifakıyla bağları koparmadan, maharetli bir diplomasi ile tarafsız, bağlantısız hareketlere yönelmek olabilir. Mazlum ülkelerin sesinin duyulmasınıdesteklemek, bu ülkelerin sesi olmak bize daha yakışan, sıkıntılıikilemden kurtaranvizyon olacaktır.
