Avrupa Birliği Türkiye'nin Güney Doğu illerinde su tedariği ve atık su sistemlerinin desteklenmesi ve mülteciler ve ev sahibi toplumlara yönelik geçim kaynakları ve istihdam imkanlarının iyileştirilmesi amacıyla toplam 210 milyon Avro tutarındaki üç sözleşmeyi imzalıyor. AB, sözleşmeleri Fransız Kalkınma Ajansı (AFD), Expertise France ve Uluslararası Göç Politikaları Geliştirme Merkezi (ICMPD) ile ve Cumhurbaşkanı Yardımcılığı ve Dışişleri Bakanlığı koordinasyonunda imzalayacak.

Sözleşmelerin imza töreni Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu Başkanı, Büyükelçi Christian Berger, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Danışmanı Halil Afşarata ve Dışişleri Bakanlığı Bakan Yardımcısı Faruk Kaymakçı'nın katılımlarıyla düzenlenecek. 

Sözleşmelerin konusu  

- AFD tarafından belediye altyapısı alanında AB adına yürütülecek olan bu ilk sözleşme, Suriyeli nüfusuna ev sahipliği yapan illerdeki belediye altyapısına dönük AB desteğinin devam ettiği anlamına geliyor. 156 milyon Avro değerindeki proje kapsamında, su tedarik şebekelerinin ve atık su arıtma tesislerinin inşaası ve mevcut sistemlerin ıslahı desteklenecek. AB’nin belediye altyapısı alanındaki bu ilave hibesinden Mersin, Kilis, Gaziantep, Şanlıurfa, Adıyaman ve Mardin illeri faydalanacak. 

- Sırasıyla Expertise France ve ICMPD tarafından uygulanacak olan diğer iki sözleşmenin değeri ise toplamda yaklaşık 54 milyon Avroyu buluyor. Bu projeler, Türkiye’deki geçici koruma altındaki Suriyeli mülteciler ile Türk vatandaşlarının istihdam ve geçim fırsatlarının iyileştirilmesine odaklanıyor. Her iki proje de çıraklık ve yaygın eğitime erişim ve (potansiyel ve var olan girişimciler için eğitimler de dâhil) başlangıç seviyesindeki girişimciler için hibe temininin desteklenmesi yoluyla Türk ekonomisinin canlanmasına ve iş imkânlarının yaratılmasına katkıda bulunacaktır. Bununla birlikte bu projeler,  Milli Eğitim Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve birçok Kalkınma Ajansı’nın da arasında yer aldığı ulusal kurumlara teknik yardım desteği de verecek. 

Arka Plan

Avrupa Birliği 2011’den bu yana, mülteci krizi karşısında Türkiye’ye destek olmakta. İlk başlarda destek, Avrupa Komisyonu'nun İnsani Yardım ve Sivil Koruma Genel Müdürlüğü (ECHO) yoluyla aktarılmaktaydı. Krizin uzamasıyla birlikte sonradan, AB’nin orta ve uzun vadeli desteğe yönelik diğer mali araçları da devreye sokuldu.

Ocak 2016'da FRIT'in hayata geçirilmesiyle birlikte sağlanan yardımlar önemli ölçüde arttırılmış ve 3 milyar Avroluk iki dilim halinde verilmek üzere 6 milyar Avroluk bir paket harekete geçirilmişti.

Türkiye’deki mültecilere ve onlara ev sahipliği yapan toplumlara yardım amacıyla FRIT kapsamında eğitim, sağlık, altyapı, sosyo-ekonomik kalkınma, koruma ve göç yönetimi gibi temel alanlarda 3 milyar Avroluk birinci dilim sözleşmeye bağlandı. 3 milyar Avroluk desteği içeren birinci dilim kapsamında 72 proje devam ederken, bu arada 2018'den bu yana 3 milyar Avroluk ikinci dilim harekete geçirildi.

(VŞ)