“Sahi bir keman eksiktir ışık gölgeyi hançerlediğinde” dizesiyle başlar Fettah Köleli, Deneyim Senin Şarkındır yeni şiir kitabına. Şairler, içsel duygu yoğunluğuyla yazar, diye düşünürüm şiirlerini. Belki de yüreğini yakan acıdan ölmemek için sığınırlar şiirlere. Fettah Köleli´nin de şiirlerine sığındığı açıktır. Köleli, geçmiş, şimdiki zaman ve geleceğe dair deneyimledikleri ve deneyimlemedikleriyle hem yüzleşir hem de çıkış yolu arar şiirlerinde.
Köleli´nin şiirlerini okudukça, iç sesinin de toprak gibi kaynadığı duygusu sizi sarar. Toprakla beslenir, suyla nefes alır, mitolojinin, masalların içinden dünyanın akış hızını, o hızın mekânlardan duygulara varıncaya kadar artan bir yalnızlık sarmalının içine sürüklenişini, teknoloji ile yabancılaşmaya kadar vardırır. Teknolojiden kopuşla yüzünü toprağa çeviren şair, kadim Anadolu´nun içinde çıktığı yolculukta nefes almaya başlar. Metalaşmış dünyanın tükettikleriyle en çok zarar verdiği insan belleğinin kayıpları ve insani değerlerin çöküşüne karşı mitolojiyi ve masalları geçmişten çekerek içselleştirir şiirlerinde.
Köleli´nin şiirlerinde; çocukluk, gençlik ve olgunluk zamanları vardır. Olgunluk döneminde başka şairlerin şiirleriyle ilişki kurduğu da görülür. Son Durak diye adlandırdığı olgunluk dönemini içeren bölümde Hayyam´ın şiirlerindeki gibi ince bir mizah görülür.
zaten kanayan bir yanımız var
kanamak için bu fazladan gayret niye?
bırakalım akıp gitsin her şey kendi halince
kalp, nehir ve uçurum akıp gitsin
nasıl olsa akış kalacak yalnız geride*
Olgunluk döneminde Orhan Veli´nin Hürriyete Doğru şiirine göndermede bulunur. “bulut mu olsam,/gemi mi yoksa?/balık mı olsam,/yosun mu yoksa?/ne o, ne o, ne o./deniz olunmalı, oğlum” diyen Nazım Hikmet´e de serzenişte bulunur Ah Siz Ölümlüler şiiriyle.
Ah siz ölümlüler
Ancak âşık olunca geliyor aklınıza
Kanadınızın olmadığı
Su olmadığınız bulut olmadığınız**
Şair, düşünceleri ve duyguları kalıpların içinde sıkıştıran her şeye karşıdır. Bu yüzden Divan Edebiyatı´nı da eleştirir. “Gül divanında bir beyit gibi dalgalanır deniz” Gül birçok şairin özgürlük simgesidir, öyle sanıyorum ki Köleli´nin de sembolü kitabında gül´dür.
akdeniz kızıl bayrak gibi dalgalanıp gül kokmaz mı
politeknik direniş günlüklerinden bir satır okur gibi
ağır ağır kaldırdığında sol yumruğunu helena***
Deneyim Senin Şarkındır, şiir kitabında kadınların acılarını da üzerine almıştır şair. 5.Yüzyılda yaşamış Yunan filozof, matematikçi ve astronom Hypatia´nın hunharca katledilişini Evrensel Örtü şiirinde o acıyı yeniden imgeler. Şiirlerin bir kısmı geçmiş ve bugünün kesişim noktalarında birleşir. İnsan var olduğu anda acıları da başlar. Özel mülkiyet tutkusudur acıları artıran. Böylesi bir hırsla savaşlar sürer; çocuklar ve kadınlar öldürülmeye devam eder. Bütün bunları besleyen, din ve tabular yüksek teknolojiye rağmen değişmez. Şair bu yüzden birçok şiirinde egemen gücün yıkıcılığına karşı isyan eder. Faili meçhuller, halkın cehaleti, ırkçılık şiirlerinin derdi olur, çaresizlik karşısında insanlığından utanır. Yaşanan her türlü kötülüğe karşı şiirlerindeki direnişi de sürdürür. Özellikle bazı şiirlerinde toplumsal gerçekçilik çıkmıştır. Şair geçmiş ve geleceğe bakarken içinde bulunduğu çağın sorunlarını görmezden gelmemiş, aksine içine dalmıştır.
bugün kimi linç ettiler
leylağı mı, nergisi mi, gülü mü
yoksa bilimi, sanatı, özgürlüğü mü
üç ayrı grup geliyor mezarlıktan ****
Yaşanan onca insan ve doğa kıyımına rağmen Köleli, şiirlerinde umudun peşini de bırakmaz. Bir düş bile olsa insanların bir araya geleceklerine inanır-inandırır okurunu da.
insan birliğini görmedim ve göremeyeceğim, biliyorum
ama hayal gerçeğin anasıdır, mutlaka doğuracağız seni*****
Köleli´nin şiirlerinin dili oldukça akıcı ve özgündür. Kitabın Son Durakta bölümünde dildeki başkalaşımının nedeni ise mizahı şiire katmasından kaynakmıştır. Deneysel bir çalışma yapan şairin böylesi şiirleri ilgi çekici olmakla birlikte, sanki acıyı seyretmek için sığındığı son durak mizahtır.
*90.Sayfa: Şiir/Yalnızca Akış Kalacak Geriye
**86.Sayfa: Şiir/Ah Siz Ölümlüler
***15.Sayfa Şiir/Papazın Kızı
****45 Sayfa Şiir/ Bugün Kimi
*****23.Sayfa