Rusya, 30 Ekim 2015´den itibaren, Suriye´de havadan yaptığı müdahalelerde özelikle İdlip, Hama, Humus, Halep kuzeyine yoğunlaşmışken, Ekim 2015´in ikinci yarısından itibaren ve Kasım 2015 boyunca, Halep´in güneyi ve kuzeyi, İdlib´in güneyi ile Lazkiye kırsalında, Türkmenlerin yoğun olarak yaşadığı Bayırbucak bölgesinde, muhaliflerin elindeki bölgeleri hedef aldı. Aralık 2015´den itibaren ise Halep´in kuzeyi ve güneyi, Bayırbucak ve İdlib kırsalına hava saldırıları düzenleyerek, Esad rejiminin bu bölgede yeniden güçlenmesine yardımcı oldu.
24 Kasım´da, Rus uçağının düşürülmesinin ardından, Türkiye´nin Rusya´ya yönelik söylemlerinin haklılığı ispatlamış görülse de dönemin konjonktürü ve gelişen jeopolitiğinde, bu uçağın düşürülmesiyle Türkiye´nin aldığı riskler, egemenliğin ispatından çok, bölgesel gelişmelerden uzaklaştırılmasıyla eleştiriye açık hale gelirken, düşürülen uçağın, iddia edilen ihlali yapmadığı ve bölgede bulunan ABD ile İsrail´in sahip olduğu teknolojiyle yapılan bir elektronik karıştırmayla veya müdahaleyle bu olayın gerçekleştirildiği iddia edildi.
Yaşanan gelişmelerle, ABD´nin politikaları gereği oluşturulması planlanan Kürt koridorunun, sağlıklı ve istenilen seviyede gerçekleştirilebilmesi için, Türkiye´nin ortaya koyduğu kırmızı çizgilerin bir şekilde aşılması ve bölgede demografik yapının değiştirilmesi gerekiyordu. Esad rejimi giderek güç kazanırken, değişen dengelerde, özellikle Akdeniz´e yakın coğrafyada bulunan ve Türkiye´nin desteklemeye çalıştığı Türkmenlerin yerlerinden sökülmesi, aynı zamanda IŞİD kontrolünde olan Fırat batısındaki bölgenin, PYD/YPG tarafından kontrolünün sağlanabilmesi için, Türkiye´nin hareketlerinin kısıtlanması gerekiyordu. Uçak düşürme olayının ardından, Rusya´nın bölgeye yerleştirdiği hava savunma sistemleri ile yaşanan gerginliğin her an sıcak savaşa dönüşebileceği endişesiyle, bu fırsat yakalandı. Türkiye, gelişmelerin ardından bölgede hava operasyonlarına dahi katılamaz hale geldi.
6 Ocak 2016´da, Kuzey Kore hidrojen bombası denemesini başarıyla gerçekleştirdiğini açıkladı. Bu gelişmeyle, küresel dengelerin çok hızlı değişebileceği ortaya çıkarken, ABD, kendini iyice rahatsız hissetmeye başladı.
13 Kasım 2015´de, Fransa´da, Paris´te gerçekleştirilen silahlı eylemlerle IŞİD, küreselleşen teröre yeni boyut kazandırdı. Bu eylemde 132 kişi ölürken, 300´den fazla kişi yaralandı.
Türkiye, oluşan dengelerde terör örgütleri için mücadele alanı konumuna gelirken, 12 Ocak´ta İstanbul Sultanahmet´te meydana gelen canlı bomba vakasında 11 kişi öldü, 15 kişi yaralandı. 13 Ocak´ta, Diyarbakır´ın Çınar ilçesinde, Emniyet Müdürlüğüne düzenlenen bombalı araçlı, roketatarlı saldırıda 6 kişi öldü, 38 kişi yaralandı. 17 Şubat´ta, bu kez Türkiye´nin kalpgâhı kabul edilebilecek bir yerde, Ankara´da, Devlet Mahallesinde, askeri servis araçlarına düzenlenen bombalı araç saldırısında, 29 kişi öldü, 61 kişi yaralandı. 13 Mart´ta, Ankara´da Kızılay Meydanında, otobüs durakları önünde yapılan bombalı araç eyleminde 38 kişi ölürken, 120´nin üzerinde kişi yaralandı. 19 Mart´ta, İstanbul´da İstiklal caddesinde yapılan canlı bomba eyleminde, 5 kişi öldü, 36 kişi yaralandı. 31 Mart´ta, Diyarbakır´da yapılan bombalı araç eyleminde, 7 kişi öldü, 27 kişi yaralandı. 2 Nisan´da, Mardin Kızıltepe´de, Askerlik Şubesine düzenlenen bombalı eylemde, 1 kişi öldü, 19 kişi yaralandı. 12 Nisan´da, Diyarbakır Hani´de, Jandarma karakoluna düzenlenen bombalı araç saldırısında, 1 kişi öldü, 46 kişi yaralandı. 28 Nisan´da, Bursa Ulucami önünde, canlı bomba panikle bombayı erken patlatınca, 13 kişi yaralandı. 1 Mayıs´ta, Gaziantep Şehitkâmil´de Emniyet Müdürlüğü önünde patlatılan bombayla, 4 kişi öldü, 23 kişi yaralandı. 10 Mayıs´ta, Diyarbakır Batıkent´te yapılan bombalı araç eyleminde, 3 kişi öldü, 45 kişi yaralandı. 7 Haziran´da, İstanbul Vezneciler´de yapılan bombalı araç saldırısında, 13 kişi öldü, 36 kişi yaralandı ve 28 Haziran´da, İstanbul Atatürk Havalimanında yapılan canlı bomba eyleminde, 42 kişi ölürken, 238 kişi yaralandı. Eylemlerin bir kısmını PKK sahiplenirken, önemli bir kısmının sahiplenilmese de IŞİD tarafından yapıldığı açıklandı.
Türkiye savaş alanına dönerken, 22 Mart 2016´da, Belçika´nın başkenti Brüksel´de bulunan Brüksel Havalimanı ve Maalbeek metro istasyonunda 3 bombalı saldırı gerçekleştirildi. Saldırılar sonucunda 34 kişi hayatını kaybetti. Küreselleşen terör tüm Dünyayı güvensiz hale getirirken, Türkiye´yi doğrudan hedefleyerek savaş alanı haline getirdi.
Tüm bunlar yaşanırken, PKK, 30 ilde eş zamanlı yapacağını iddia ettiği eylemlerini, Diyarbakır Sur´da başlattı. Güvenlik kuvvetleri, 2 Aralık 2015´den itibaren bölgede operasyonlara başlamış olsa da durumun vahametiyle, 16 Ocak 2016´da devreye Özel Kuvvetler Komutanlığı da girerek, yoğun bir meskûn mahal mücadelesi başlatıldı. Mücadele uzun soluklu ve çok kayıplı oluyordu. Çünkü güvenlik kuvvetleri, yerel halkın güvenliğini sağlayabilmek için ev ev mücadeleye başlamıştı. Ardından Nusaybin, Silopi, Cizre, İdil, Dargeçit, Silvan, Derik, Yüksekova ilçeleri ile Şırnak il merkezinde düzenlenen operasyonlarla, çözüm süreci denilen süreçte buralarda tertiplenerek, topluca kalkışmaya yönelik hazırlık içerisinde olan PKK´ya, büyük kayıplar verdirilerek, planları boşa düşürüldü. Bu süreçte, PKK´nın strateji değiştirerek ve bölgesel jeopolitikten azami faydalanarak, PYD/YPG saflarında, özellikle Kobani bölgesi ile Kuzey Irak´ta edindiği meskûn mahal muharebeleri tecrübesini, buralarda etkin şekilde uyguladığı, kullandığı silahların, bölgedeki güç odaklarınca kullanılan hava savunma ve tanksavarlar dâhil modern yeni nesil silahlar olduğu, uygulanan taktiklerin ise düzenli ordularca uygulanan taktikler olduğu ve yakalanan, ele geçirilen teröristlerin arasında, önemli miktarda yabancı asker olduğu görüldü. PKK, boyut değiştirerek ve aldığı lojistik destekle başlattığı kalkışma girişiminde, kesin yenilgiyle, daha risksiz ve daha çok ses getiren, bomba yüklü araç ve canlı bomba eylemlerine yöneldi. Kırsalda da çöküş içerisine girdiğinden, doğrudan tesislere yönelik sızma girişimlerindense uzaktan taciz veya ulaşım yollarını tuzaklamaya yönelik, ses getiren eylemleri uygulamaya başladı.
Bölgede ve Türkiye´de bu gelişmeler devam ederken, ülke içerisinde siyasi tartışmalar başkanlık sistemi, dindar nesil, otoriterliğe giden rejim, ülkenin itibar kaybı üzerinde yoğunlaştı.
Bir zamanlar gündemde yoğun olarak yer alan Ergenekon, Balyoz, Askeri Casusluk gibi davalar birer birer, kimi Yargıtay kimi Anayasa Mahkemesi kararıyla bozularak, yeniden yargılama süreçleri ve beraatlarla sonuçlanmaya başladı. Bu süreçlerde gelişen tüm olumsuzluklar, cemaat ve paralel yapılanma kavramlarıyla algılara sunulmaya başlandı.
Yıllara yayılan kamu kurumlarındaki değişimlerle, özellikle istihbaratın, gelinen konjonktür ve değişen jeopolitikte yeterli olamadığı ortaya çıkmış olsa da siyasi sorumlulukta yapılan açıklamalar ve uygulamalar akılları karıştırmaktan öte gidemedi.(Devam edecek)
