KAVAKLIHANI UNUTMAMAK, UNUTTURMAMAK!
Yalçın R. YÜREGİR
Geçenlerde Çamalan Şehitliği’ni ziyaret ettikten sonra Adana’ya dönerken, eski karayolunu seçtim. Belki son 15 yıldır geçmediğim o tanıdık dönemeçleri, yokuşları ve doğa manzaralarını tekrar yaşadım. Karayolunun durumu çok iyi ve bakımlı olduğu gibi araç yoğunluğu da pek azdı.
Şehitlik ziyareti sırasında Kurtuluş Savaşı ve Kuvayi Milliye konuları zihinlerimizde uyanmış olduğundan, Damlama köyünden aşağılara inip Taşobası köyünü geçtikten sonra Kavaklıhan mevkiine gelince yoğunlaşan çağrışımlardan kendimi alamadım.
Kavaklıhan’ı bulabilene aşk olsun! Yol güzergahı bir kez daha değişmiş, biraz daha doğuya kaymış… Oralar alt üst olmuş… O semte kurulan taş ocakları ile mıcır ve kırma taş tepecikleri görüntüye egemen! Taş ocak şantiyelerine girip Kavaklıhan’ı aradım. O mıcır tepeciklerinin arkasına girip o eski hanı ve yanındaki titrek yapraklı kavakları aradım. Hayır, Kavaklıhan yok olmuş! Zaten bu toprak damlı eski hanın önünden kıvrılan yol 1960’lı yıllarda iptal edilmiş, karayolu düz olarak bağlanmıştı. Şimdi karayolu biraz daha doğuya kaydırılmış ve biraz da yükseltilmiş…
Gençlik, hatta çocukluk yıllarımızda, yaylaya gidiş ve dönüşlerimiz üç hatta dört saat sürer, her seferinde yolda büyüklerimiz bizlere değişik noktalarda değişik anıları tekrar tekrar anlatırdı. Bunlardan birisi Kavaklıhan’dı. Burada çetelerimiz Fransızları nasıl püskürtmüşlerdi, iki kez! Hem de Ermeni lejyonu destekli bir Fransız tümenini nasıl yüz geri etmişlerdi!
Mezaroluk (şimdi Güzeloluk) mola noktasını geçtikten sonra Cehennem deresine yaklaşırken “Otuzbinliğin yeri” çocuklara tekrar tekrar gösterilir, Tayyare piyangosunda 30 bin lira kazanan bir Adanalının aldığı bir Ford-T ile yardan aşağıya uçarak canından olduğu anlatılırdı!
Cehennem deresinden tırmanışta önce Alman mezarlığının, daha sonra Türk Şehitliğinin önünden geçilir, Sarışıh’a inilir, oradan da Kadirin Hanı’na gelinirdi. Orası Gülek yaylasının karayolu üzerindeki durağıydı. O noktadan Gülek’e ancak hayvan sırtında çıkılabilirdi. Şimdi Çamalan’dan Gülek’e ulaşan karayolu hayal bile edilemezdi ki!
* * *
Fransızlar, Pozantı’da Türk çetelerce kuşatılmış olan Bnb. Mesnil komutasındaki tabura ulaşmak, onlara yardım edebilmek için 11 Nisan 1920 tarihinde, Tarsus yönünden Kavaklıhan’a saldırmışlardı. Genelkurmay’ın Türk İstiklal Harbi Güney Cephesi IV. Cildinde bu saldırı şöyle özetlenmektedir: 11 Nisan 1920 günü kuzeye doğru harekete geçen işgalci Fransızlar, Çamtepe, Kayadibi ve Bayramlı köylerini işgal ederek yakmışlardı. Ertesi gün Bayramlı’dan hareket etmişler, araziye yayılarak Türk mevzilerine saldırmışlardı. Şosenin batısında Veli Haşim, Molla Kerim ve Kara Hacı komutasında çeteler bulunmaktaydı. Şose ile Kusun deresi arasında ise Tekeli Kerim ve Emin Ağa çeteleri yerleşmişti. Üç bataryadan oluşan Fransız topçusu şose üzerinde mevzie girerek ateşe başlayınca, 150 kadar atlıdan oluşan bir Fransız ileri birliği Türk çetelerini doğudan sarmak üzere harekete geçmişti. Cırbıklar köyüne yetişen Derviş Ağa komutasındaki küçük bir birlik güneye sürülmüş, tüm birlikler bir anda ateşe başlayınca Fransızlar güç duruma düşmüştü. Şosede engele takılan bir tankı geride bırakarak çekilmişler ve Tarsus’a dönmüşlerdi.
Birinci çarpışmadan tam beş hafta sonra, 17 Mayıs 1920 tarihinde işgalci Fransızlar, bir topçu taburu, iki süvari bölüğü ile Ermeni yandaşları ile takviyeli iki piyade alayı ile Kavaklıhan’a iki koldan tekrar saldırmışlardı. Türk kuvvetleri ise bir önceki çarpışmaya katılmış olan çetelerden oluşmaktaydı. Topçu destekli Fransız saldırısı 21 Mayıs 1920 akşamına kadar sürmüştü. Beş günden beri sonuç alamayan Fransızlar gergin bir durumda iken, en doğu kanatta bulunan Cemal efenin birlikleri beş kilometre güneye sarkarak Fransız ihtiyat güçlerinin dinlendiği kampı basınca Fransız cephesi birden çözülmüş, işgalciler 500 kadar ölü vererek Tarsus demiryoluna kadar çekilmişlerdi. Türk cephesindeki bin kadar yaya ve 100 kadar atlı çete, bir top ve iki makineli tüfeğe karşı, işgalcilerin gücü düzenli tam bir tümen, 2 tank, 3 zırhlı otomobil, 2 uçak ve 2 zırhlı trenden oluşmaktaydı.
İ şte Kavaklıhan çarpışmaları Çukurova’nın talihsiz işgal tarihinde onurlu bir olaydır ve yurdunu savunan insanların kendisinden kat kat üstün işgalcileri alt etmesinin öyküsüdür.
* * *
Anılardan ve tarihin bugünkü kuşaklarca unutulmuş sayfalarından aktardığımız bu bilgilerden sonra “Kavaklıhanı unutmamak ve unutturmamak” için bir adım atmak gerektiğine katılmaz mısınız? Hem E-5 olarak bildiğimiz karayolu üzerine, hem de çok yakınından geçen TEM otoyolu üzerine, Kavaklıhan yakınına neden birer anıt dikmeyelim ve birer bilgi tabelası yerleştirmeyelim? Çukurovalıların bilgisine, Adana ve Tarsus belediye başkanlarına, Kuvayi Milliyeci kuruluşların dikkatine sunmak isterim.27.01.2006

GÜNÜN KONUSU
BİR YILBAŞINDA
TAKVİMLERİ ANIMSAMAK
Yalçın R. YÜREGİR
365 günü veya 12 ayı arkamızda bırakarak, yeni bir yıla girmek üzereyiz. Bizim de içinde bulunduğumuz dünyada, Amerikalarda, Avrupa ile Asya’nın bir bölümünde ve Avustralya’da bu gece yarısı, 2006 yılı başlamış olacak!
Gelip geçmiş binlerce yılda Takvim, yaşamsal bir konu olmakla birlikte, daima sorun olarak kalmış... Her uygarlık kendine göre bir çözüm bulamağa çalışmış... Güneş’in veya dünyamızın uydusu Ay’ın hareketi, takvimlerin hesaplanışında ele alınmış, hele dünyamızın kendi çevresindeki devinimi ile oluşan gün ve gece de hesaba alınınca kördüğüm katmerleşmiş... Gelip geçmiş uygarlıklar çeşitli kabullerle ve yöntemlerle çözümler aramışlar, ama yine tüm insan etkinliklerine uyacak, düzenli bir sistem getirecek bir noktada buluşamamışlar.
İ lk çağ insanını ele aldığımızda, güneşin doğuşu ve batışı, ayın doğuşu ve batışı ile bu olguların günün değişik anlarına kayması, aydınlık günün uzaması veya kısalması, daima bir tanrısal konu olarak algılanmış ve konuya saygı ve korku ile yaklaşılmış!
Mezopotamya ve Mısır uygarlıkları, yüzlerce yıllık gözlemlere dayanan bulguları ile çok yol kat etmişler. Ancak Güneş’in devinimine bağlı gün ve gece olgusu ile Ay’ın her gün gecikmeli hareketi ve görüntüde hilalden dolunaya kadar evreleri, bu eski uygarlıklarda insan aklını çelen bir konu olmuştur. Bazı uygarlıklar Takvimin oluşumunda Güneş’in, kimileri ise Ay’ın devinimini esas almışlar, kimileri de her ikisini kullanmayı denemişlerdir.
Bilindiği gibi Miladi Takvim, Hazreti İsa’nın doğumu ile başlamaktadır. Ama gerçekte Hz. İsa, şimdi Noel olarak kutlanan 24 Aralık günü mü doğmuştur? Veya Hıristiyanlığı benimseyen Avrupa halkları, putlara tapınma döneminde kutladıkları ve belki de yeni bir yılın başlangıcı olarak kabul ettikleri 21 Aralık gününe bu doğum günü yaklaştırılmak ve kış ortası bayramı ile bu kutsal doğum olayını çakıştırmak mı, istemişlerdir? Bu tartışamaya açık bir noktadır.
Bu başlangıç doğru olarak kabul edilse, Güneş’in devinimi temel olarak alınsa, hatta dört yılda bir Şubat ayını 29 gün yaparak, takvimde bir düzeltmeye gidilse bile, Baharın başlangıç tarihinin, gece-gündüz eşitliğinin, Nevruz’un ve diğer mevsimlerin gelişinin, zaman içinde kaydığının ayırdına varmışlardır. Bunu düzeltmek için, 1582 yılın Ekim ayında takvimden 10 günü çıkararak ve 4 Ekim tarihinden 15 Ekim tarihine atlayarak bu tutarsızlığı gidermeğe çalışmışlardır. Biz ise 1740 yılında devletin mali işlerinde kullanmağa başladığımız Miladi takvime geçişi, onun yasallaşmasını ve düzeltilmesini 1917 yılında yapmışız. Takvimlerimizde 13 günlük bir kayma olmuş! Eskilerimiz ve yaşlılarımız, doğa olaylarından konuşurlarken, bu 13 günlük farkı gündeme getirerek eski Mart’ın filanca günü demezler mi? Hatta Adanalılar için daha somut bir tarih olarak Ermenilerin başlattığı “Adana Karışıklığı”nın Istanbul’daki 31 Mart vakasından bir gün sonra, yani 1 Nisan tarihinde başladığını söyler, ama tarihini miladi takvime göre belirtirsek 14 Nisan 1908 olarak anmaz mıyız? Bu takvim devrimini bizden sonra yapan Rusya’da “İhtilal”i kutlayan ozanlar, şiirlerinde bu olguyu “25 Ekim Devrimi” olarak yüceltirken, Sovyet döneminde bu bayram hep 7 Kasım’da kutlanmıştır. Tarihlerdeki ve kabullenilen takvimlerdeki fark 13 gündür.
* * *
Türklerin Müslüman olmadan önce Orta-Asya’da kullandıkları takvimine dönecek olursak, bunun Güneş’in devinimine bağlı “Oniki Havyanlı Takvim” olduğunu görmekteyiz. Bu takvim ya 12 yıllık ya da 60 yıllık çağlara ayrılıyor ve yıllar şöyle adlandırılıyordu: Sıçgan (sıçan), Ud (sığır), Tavışkan (tavşan), Lu (ejder), Yılan, Yond (at), Koy (koyun), Biçin (maymun), Tonguz (domuz) gibi..
Bu takvim Tarihi Türki, Tarihi Uygur, Tarihi Hıta, Sali Türkan veya Tarihi Türkistan gibi adlandırılıyordu.
* * *
Ülkemizde ve İslam dünyasında kullanılan Hicri takvime dönersek, miladın 622. yılı başlangıç olarak alınmıştır. Ancak ayın devinimleri temel alındığından, bir hicri yıl 354 gündür. Böylelikle Hicri yıl ile Miladi yıl arasında 11 gün (dört yılda bir 12 gün) fark oluşmaktadır. Şu anda hicri yıl 1425 olup tam bir ay sonra, (31 Ocak 2006’da) 1426 olacaktır.
Hicri takvimin bir özelliği de, ayların her yıl yer değiştirmesidir. Örneğin üç yıl sonra Hicri yılbaşı, miladi yılbaşı ile adeta çakışacaktır. Hicri takvimde ay adları şöyle sıralanmaktadır: Muharrem, Safer, Rebiyülevvel, Rebiyülahir, Cemaziyelevvel, Cemaziyelahir, Recep, Şaban, Ramazan, Şevval, Zilkade ve Zilhicce..
Muharrem, kameri ayların birinci ve hicri takvimin ilk ayıdır. İnanılır ki, bu ay içinde Hz. Adem’in tövbesi kabul görmüştür, Musa Peygamber Firavunun zulmünden kurtulmuştur, İdris peygamber göğe çıkmıştır, Nuh tufanı dinmiş gemisi Cudi dağına oturmuştur, İbrahim peygamber ateşten kurtulmuştur. Ayrıca Hz Ali’nin çocukları Kerbela’da Muharrem’in 10.uncu günü şehit edilmişlerdir. Muharrem’in sözcük olarak anlamı da ”kutsal ve saygıdeğer”dir.
2005 yılının son günü, yönümüzü 2006’a çevirerek takvimler dünyasında dolaştıktan sonra, özellikle Adanalı ve Çukurovalı okurlarıma bir sorum olacak:
Kültürümüzde Muharem ayı saygın bir addır. Ancak Hicri takvime göre her yıl yer değiştirmektedir. Peki, nasıl oluyor da, Çukurova’da evler kiraya verilirken, Muharremden Muharreme karar verilir, ve bu da daima sonbahara isabet eder? Bu yöremize özgün uygulamanın bir açıklamasına rastlayamadım. Bir bilen varsa , yanıt bekliyor, şimdiden teşekkürlerimi sunuyorum.
Sevgili okurlarımın nice Ocak aylarına, nice Muharremlere ulaşmasını dilerim.-31.12.2005

OLAYARIN İÇİNDEN
Ahmet TAHİR
AKÇATEKİR: BİR KÖR DÜĞÜM
Geçen hafta Cuma günü Yeni Adana'nın manşetine 72 puntodan oturan bir haber vardı: Akçatekir halkından tapu iptallerine isyan! Söz konusu haberin içeriğine inildiğinde, Tekir belinden Pozantı kasabası hudutlarına kadar uzanan ve o vadide yıllardan beri süren yapılaşma sürecinde verilmiş olan tapulardan 11 bin adedinin iptal edildiği anlaşılıyordu.
Temelde, Akçatekir beldesi sakinlerini isyan ettiren bu haber aynı anda Adanalılara da yabancı değildir. Zira, Akçatekir beldesinin hudutları içinde, Adanalıların Bürücek'te ve Akçaköy'de atalarından kalan yayla yurtları ile Şıhlı ve Annaşa köyleri çevresinde yazlık siteleri yer almaktadır. Orman kadastro çalışmalarından sonra başlayan ve mahkemelerde süregelen davalar, yalnız Akçatekir beldesi sakinlerini değil, Adanalıları da ilgilendirmektedir.
Henüz Pozantı bir ilçe merkezi olmamışken, 1930'lu yıllarda yapılmış olan bir "tahrir" çalışmasından beri, yayla yurdu sahipleri arazi vergilerini önce Karaisalı ilçesine, sonra Pozantı "özel idaresi"ne, daha sonra emlak vergilerini Pozantı Belediyesine ve son yıllarda da Akçatekir Belediyesine ödemektedirler. Bu arada bir kısım mülklere 1950'lerde tapular da verilmiştir. Ayrıca, kasaba olarak gelişen Akçatekir'de de tapu sahibi olanlar vardır ve otoyol inşaatı sırasında yapılan kamulaştırmalarda otoyola komşu olan taşınmazların maliklerine para da ödenmiştir. Devlet, kendi verdiği tapuyu muteber görerek kamulaştırma yapmış ve maliklere ödemede bulunmuştur. Gazete haberinden anlaşıldığına göre şimdi otoyol yapımı sırasında kısmen kamulaştırılan tapulu mülklerin ve benzer durumda olan konu komşuların tapuları iptal edilmekte, Akçatekir beldesinin yerleştiği alan "yaylak ve otlak" ilan edilmektedir. Belki, Osmanlı döneminde 100 veya 150 yıllık bir geçmişte, yazıda sözünü ettiğimiz bu kilometrelerce uzanan vadi kısmen "yaylak ve otlak" olarak kayda geçmiş olabilir. Peki bu vadinin yerleşime uygun alanları "yaylak ve otlak" ise, bu alanlara Devlet neden elektrik şebekesi döşemiş, konutları abone kaydetmiş, yolları ve sokakları aydınlatmıştır? Devletin bir kuruluşu olan PTT bundan 40-50 yıl önce neden telefon şebekesi kurmuş, abone kaydetmiştir? Yine geçmiş yıllarda Devletin bir kuruluşu olan YSE neden mevcut yolların bakımını yapmış, zaman zaman asfaltlamıştır? 1960'lı ve 1970'li yıllarda yaz aylarında Küçük Bolkar dağında davarlarını otlatan çobanların yaktığı ateşleri görmek olasılığı bulunmaktaydı. Ama bu kadar yapılaşmadan sonra, çoban ateşleri de yok artık! Zaten konar-göçerlerin yaylak olarak kullanılması da çoktan tarihe karışmış! Artık yaylacılar, ancak mevsimine göre getirilen ve geri götürülen arı kovanlarını görebilmektedirler.
Geçen hafta Akçatekirlilerin isyanına neden olan tapu iptalleri nasıl sonuçlanacaktır? Bekleyip görmek gerekli... Bu işleme karşı bir itiraz hakkı doıar mı? Doğmaz mı? Çözüm, belki de, Akçatekir ve ülkemizde benzer durumda olan yerleşim yerlerini güncelleştirecek yasaların çıkarılmasıdır.-14.12.2005

Osmanlı Geçmişinde Bir Gezi
Y.Remzi YÜREGİR
ÜSKÜP'TEN GÖRÜNTÜLER VE ANILAR
Gezimizin son durağı olan Üsküp'teyiz. Konakladığımız yer, Vardar nehrinin kıyısında, eski kenti ve kemerli Taş Köprüyü seyredebileceğiniz bir noktada, on katlı Holiday Inn oteli.. Hava kararmakta iken yaya olarak çıkıyoruz, eski kent tarafına yöneliyoruz: Ancak bayramın son günü olması nedeniyle Üsküplüler evlerine koşuşturuyorlar, mağazaların çoğu kapalı ve sokaklar tenhalaşıyor. Kentin gezilmesi zaten ertesi gün için planlanmış... Akşam yemeğini, yerel yemekleri ile ünlü bir yerde, yine nehrin karşı kıyısında yiyoruz. Folklorik bir dekor içinde, kalabalık ve sıkışık bir yer... Eski bir ev, tadilatla lokantaya dönüştürülmüş.. Folklorik dekorlarla süslü... Yerel giysiler içinde bir müzik topluluğu bütün gece eşlik ediyor. Çeşni yönünden yemekler pek yabancımız değil, ancak değişik ve lezzetli peynir bolluğu dikkat çekici. Yeşil salataların üstüne bol mikdarda beyaz peynir rendesi serpilmesi bizler için bir değişiklik... Bu arada yeni bir rehberimiz var: Fuat Şerif... Çok iyi Türkçe biliyor. Üsküp Üniversitesi'nde Türk dili bölümü öğrencisi.. Lisans eğitimini tamamlamış, master tezine başlamak üzere.. Ancak bir sıkıntısı var: "Tezim Türk Edebiyatı üzerine olacak ama Makedonca yazılması isteniyor!" diyor.
Ertesi sabah erken davranıp otobüsümüzle Üsküp kentinin yaslandığı Vodno dağına doğru hareket ediyoruz. Amacımız yükseklerden tüm kenti seyredebilmek! Ama mümkün mü? Yoğun bir pus tabakası tüm kenti ve sık ormanlarla kaplı dağı kaplamış. Şesti Çeşmi (=Altı Çeşmeler) mevkiine kadar gidip otoparkta iniyoruz. Manzaranın büyüleyici olduğu kesin. Ama şu puslu hava bir yükselse! Otoparkın üstünde mevsim nedeniyle kapalı bir lokanta var, lokantanın yerleştiği sekinin altında birbirine paralel altı parmak çapında altı adet borudan sular fışkırıyor. Bu noktadan sonra yol zirveye kadar devam ediyor. Pazar ve tatil olması nedeniyle genç ve orta yaşlı aileler sırtlarında çantalar, ayaklarında şortlar ve sırtlarında atletler dağa tırmanıyorlar, çabalıyorlar. Rehberimizin anlattığına göre dağa tırmanma burada gözde ve çok yaygın bir spor...
Zirveye tırmanmadan vazgeçerek otobüsümüze biniyor, programın bir sonraki noktasına olan "Kale"ye yöneliyoruz: Öğrendiğimize göre Kale 6. yüzyılın başlarında yapılmış, ancak daha sonra Üsküp kentini ele geçirenlerce birkaç kez tamir edilmiş. Buna Osmanlılar da dahil...Grup olarak otobüsten indikten sonra, Doğu yönündeki cümle kapısından içeriye giriyoruz. Geniş kapı kemerinin üstünde bir mermer levha var... Osmanlıların yerleştirdiği bu mermer üzerindeki "eski yazı" satırlar, hoyrat ellerce kazınmış, yok edilmiş. Ancak Kale'nin içi tatlı eğimli sırtlarla düzenlenmiş ve tüm alan bakımlı çimlerle kaplı.. Vardar nehrine bakan surların üstünden tüm kenti seyredebiliyoruz.
Kalenin cümle kapısından çıkıp karşımızda görünen görkemli bir camiye yöneliyoruz: Mustafa Paşa camii... Açık ve kullanılıyor, beş vakit ezan sesi ve cemaati eksik olmuyor. Ayrılırken, rehberimiz Fuat Şerif yaşlı bir adamla karşılaşıyor ve konuşuyor. Biz de selamlaşıyoruz. Rehberimiz "Dedem!" diye tanıştırıyor. Artık kent içinde yaya dolaşmaya başlıyoruz. Kale'nin bulunduğu tepeden eski kente doğru sokak sokak iniyoruz. Kurşunlu Hanı, Çifte Hamamı, Davut Paşa Hamamını (ki 1948'de Sanat Galerisine dönüştürülmüş) görüyoruz. Çarşiya, eski kentin bu bölümü, lokantalarla, hediyelik eşya satanlarla dolu. Pazar olması nedeniyle çoğu kapalı.. Genellikle lokantalar açık ve müşterisi var: En gözde yemek ise ızgara köfte, kuru fasulya ve pilav... Artık buradan otelimize doğru yöneliyor, eski Taşköprü'nün üzerinden yürüyerek Vardar nehri kıyısındaki geniş ve ferah yollardan dönüyoruz. Bundan sonrası ise dönüş yolculuğunun telaşı.. Bu da havaalanına ulaştığımızda son buluyor.
Daha eski yıllara ait Üsküp anılarım olduğunu belirtmeliyim: İlk kez özel Anadol otomobilimle 1971 yılı Eylülünde çıktığım bir gezi vesilesi ile gelmiştim... 1963 depreminin(*) izleri henüz silinmemişti. Büyük ve resmi binalar kalın kalaslarla desteklenmiş ve çevresi tahta perdelerle çevrilmiş olarak duruyordu. Bir çok Osmanlı döneminin camilerini, konaklarını içeren kentin eski mahalleleri harap durumdaydı. Bu ziyaretim sırasında özellikle "Birlik" gazetesini ziyaret etmek istemiştim. O yıllarda Yugoslavya Büyükelçiliği "Yeni Adana"ya haftalık paketler halinde Üsküp'te Türkçe yayınlanmakta olan Birlik gazetesini, Sesler dergisini düzenli olarak gönderirdi. Yugoslavya ile ilgili haberleri, sanat ve edebiyat gelişmelerini izlemek mümkün olurdu. Nitekim, Nova Makedoniya gazetesinin yayınlandığı binayı, Birlik gazetesi üzerindeki adresten buldum ve ziyaret ettim. Birlik gazetesi de aynı tesislerde basılıyordu. İyi bir rastlantı, gazetenin yönetim yerinde Makendonyalı ozan Necati Zekeriya(**) da bulunuyordu. Kendisini Birlik'te yayınlanan yazılarından ve şiirlerinden tanıyordum. Tanıştık, sohbet ettik; kendisine Yeni Adana'nın tarihçesini aktardım. Birlik gazetesini ve diğer yayınları düzenli olarak aldığımızı, gazetemize de Yugoslavya ile ilgili haberleri, "özyönetim" gibi ilginç gelişmeleri okurlarımıza iletebildiğimizi kendisine aktardım. 2. Dünya Savaşı döneminde 1944'lerde yayınlanmaya başlamış olan Birlik gazetesi şu anda yayınını tatil etmiş durumda. Rehberimizin söylediğine göre tekrar yayınlanması ile ilgili çalışmalar sürüyormuş, bir iki aya kadar yayın hayatına tekrar dönecekmiş!
1971 gezisinden ilginç bir anım da Kosova Meydan Savaşı'nın yapıldığı yere ziyaretimizdi. 1. Murat için yapılmış Osmanlı tarzında kubbeli küçük bir türbe ve yanı başında da üzerine dizeler yazılmış mermer bloklardan oluşmuş bir anıt vardı. Blokların üzerinde ise Murat Hanı öldüren Sırp fedai için o dönemin halk ozanlarına ait dizeler yer almaktaydı. Geceyi de Kosova eyaletinde karayolu üzerindeki bir motelde geçirdiğimizi anımsıyorum. Son ziyaretimiz sırasında öğrendik ki, bu anıt Yugoslavya'nın parçalanmasından sonra, Sırp-Arnavut çatışmaları sırasında yok edilmiş!
34 yıl sonra, Üsküp'ü bir kez daha ziyaret etmek fırsatı olmuştu. Ohri'de yapılan bir bilimsel toplantı için eşimle birlikte gelmiştik. Bir hafta süren toplantılar Ohri'de yapıldığından Üsküp ancak bir geçiş noktası olmuştu. Nitekim, bu kez de öğleden sonra uçağına yetişmek üzere grup olarak otobüsle havaalanına ulaşıp rehberimiz Fuat Şerif ile vedalaşmış olduk.
................................................................................................................................
(*) Bu deprem 26 Temmuz 1963 tarihinde vuku bulmuş, kentte ve yöresinde ağır hasara neden olmuştu. 1940/41 yıllarında inşa edilmiş ve Balkanların en güzel istasyon binası olan Tren Garı depremde ciddi hasar görmüştü. Bugün burası, Üsküp Kent Müzesidir ve 05:17'de durmuş olan saat olduğu gibi korunmaktadır.
(**) Necati Zekeriya (Üsküp 1928/1988) Makedonyalı Türk yazar ve ozan. Kendi ülkesinin yazar ve ozanlarını Türkçe'ye ve Türk yazarlarını da Makedonca'ya çevirdi.
Ü lkemizde yayınlamış kitapları: Kırmızı Küreler (şiir-1958), Bizim Sokağın Çocukları (öykü-1961), Yeşil Nerede (şiir-1975), Lorka Soyutlaması (şiir-1976), Çağdaş Makedonya Şiiri (1978), Çağdaş Yugoslavya Şiiri Antolojisi (1983), Mavide Yaşamak (Şiir-1988).-08.12.2005

Osmanlı Geçmişinde Bir Gezi
Y.Remzi YÜREGİR
MUSTAFA KEMAL'İN MANASTIR'INDA
Arnavutluk hududundan çıkıştan ve Makedonya sınır kapısında uzun süren bir bekleyişten sonra otobüsümüz hareket ettiğinde hava kararmaya başlamıştı. Struga kentini karanlıkta geçtik. Burası, Ohri gölüne dökülen Savska ırmağı üzerinde kurulmuş eski bir kent.. Bu kent, Tito Yugoslavya'sında, yaz aylarında burada yapılan uluslararası şiir günleri ile biliniyordu. Ünlü şairimiz Fazıl Hüsnü Dağlarca'ya da ödül verilmiş ve kendisi de buraya çağrılı olarak gelmişti.
Karanlıklar arasında Ohri gölü kıyısındaki otelimize yerleşmiş olduk. Göl, denizden 695 metre yükseklikte, yüzölçümü 358 kilometrekare, Arnavutluk ile Makedonya arasında sınır oluşturuyor. Kentin bugünkü nüfusu 30 bine yaklaşıyor. Osmanlıların elinde, 1390 yıllarında Arnavutluğa düzenlenen seferlerin askeri merkezi durumunda olmuş. Aslında kentin, Balkan halkları yönünden tarihsel önemi de var. Çevrede yaşayan Slav kökenli halka Hıristiyanlığı aşılayan Aziz Klemens ve Aziz Naum bu kentten... Ayrıca, eski Grek alfabesini Slav dillerine uyarlayan Aziz Kiril ve kardeşi Aziz Methodiy de bu kentte yaşamışlar... Bugün Rusya, Sırbistan, Makedonya, Bosna-Hersek ve Bulgaristan'da kullanılan harfler, Kiril alfabesi olarak biliniyor. Kentin Ohri gölü kıyında oluşturulan bir meydanında bu iki azizin heykeli de bulunuyor.
Ohri'den öğleye doğru ayrılıyoruz. Sık ormanların bulunduğu, güz renkleri ile alacalanmış ve sararmış ormanlar arasında, vadilerde kıvrılan bir karayolundan Manastır'a (şimdiki adıyla Bitola'ya) doğru harekete geçiyoruz. Vadiler vadileri izliyor. Küçük ovalar ve kasabalardan geçiyoruz.
Manastır uzak değil, yalnızca 78 kilometre.. Ancak, yolculuğumuzun orta yerinde Resen kentini geçiyoruz. Osmanlı tarihinde, 1908 yıllarında burada kurulan redif taburu, 2. Meşrutiyetin kurulmasına neden olan olaylara da katılmıştı. Bu kent bize Niyazi Bey'in Resne'den İstanbul'a giden birliklerle başkentin asayişini sağlamakla görevlendirilmesini anımsatıyor.
Öğ len saatlerinde Manastır'a geliyoruz. Kalabalık ve ticaret yaşamı hareketli bir kent. Ana caddelerden geçerken algıladığımız görüntü, ticaret ve tarımın iç içe olduğu... Yerel bir taksinin yardımı ile, bugün bir müze olan Manastır Askeri İdadisi'ne ulaşıyor, orada bir mola veriyoruz.. Grup olarak Müzeye yöneliyoruz.. Binanın dış görünüşü, bir küçük kışlayı andırıyor. Belki 50x50 metreye oturan bir yapı. Ortasında bir açık avlu var. Askeri okul olduğu dönemde belki yoklamaların yapıldığı, "Padişahım çok yaşa!" marşının topluca söylendiği bir alan... Cümle kapısından girilince, karşınıza iki kollu geniş bir merdiven çıkıyor, burası sizi üstte, Atatürk Müzesi'ne ulaştırıyor. Bu bölüm, kapısında Türkçe ve Makedonca açıklayıcı bir pirinç plaka ile girilen, iç içe üç salondan oluşan bir alan... Belli ki, yakın geçmişte onarım görmüş, yer kaplaması ve duvar boyaları ile yenilenmiş. Prof. Yılmaz Büyükerşen'in yaptığı bir Atatürk heykeli bir camekan içinde duruyor: Mustafa Kemal'in gençlik yılları. Üzerinde de askeri idadinin üniforması.. Birbirine geçit veren salonların duvarlarında ise, aynı büyüklükte çerçevelenmiş resimler... Atatürk'ün çeşitli tarihlerde ve çeşitli vesilelerle çekilmiş resimleri...Hatta 15 Mart 1923'te Adana'ya gelişinin, 17 Mart'ta Mersin gezisinin resimleri de yer alıyor. İkinci salonda yine camekanlar içinde eski üniforma örnekleri, kuşandığı kılıç ve eldivenleri sergileniyor. Müze içinde tüm resimler ve eşyalar iki dille açıklanmış, hem Makedonca, hem de Türkçe olarak.. Ayrıca ziyaretçilerin izlenimlerini ve duygularını yazacakları bir büyük defter de var... Bizim gruptan hatırı sayılır bir sayı bu deftere duygularını aktarıyor. Atatürk müzesinden isteksizce ayrılıyoruz. Müze binanın güney-doğu ucunda.. Üst katta kuzey-doğu ucuna yöneliyoruz: Orası belki 50 metre uzunluğunda 7-8 metre genişliğinde büyük bir salon... Şu anda bir konferans salonu ve resim sergisi alanı olarak kullanılıyor. Ama askeri okul olduğu dönemi gözlerinizde canlandırmak hiç de zor değil.. Belli ki bir yatakhane, bir koğuş... Genç Mustafa Kemal'in ve sınıf arkadaşlarının buradan aşağıdaki sınıflara veya binanın ortasındaki içtima yerine koşuşturmalarını hayal edebiliyorsunuz. Tarihine bakarsanız, Tanzimat'tan sonra Manastır'ın, Makendonya'da oluşturulan Vilayatı Selase'den (üç ilden) birisi olduğu ve 3. Ordu'nun merkezi durumuna getirildiği görülüyor. Askeri İdadi, 1892 yılında açılmış, küçük Mustafa ise 1895 yılında buraya kaydolmuş ve 1898 yılında mezun olmuş. Orada fen ve matematik derslerinde pek önde... Üstün bir başarı gösteren bu öğrenciye de Kemal adını orada, Manastır idadisinde matematik öğretmeni vermiş!
Manastır'dan yola çıkıyor, kuzey-doğuya doğru yöneliyor, Prilep kentinin dışından ilerliyor, güneyde hudutta bulunan Gevgili'den (*) başlayan otoyola 90 km sonra ulaşıyoruz. Otoyolda ise kuzey-batıya yöneliyor ve Vardar nehrine paralel ilerleyerek Üsküp'e varıyor, nehir kıyısında olan otelimize yerleşiyoruz.
(*) Gevgili (Gevgilija) : Yunanistan hududuna yakın Vardar nehri vadisinde bir il merkezi. Gevgili kentinin çevresindeki köy adlarına bakıyorsunuz, Anadolu gibi: Ormanli, Memişli, Çolaklı, Başıboş, Bayrambas, Organcali, Sevendekli, Kurtamzali, Kazandol, Boğdanci, Selemli, Kovanci, Göpçeli, Ayranli, Terzeli, Çepeli, Başali, Barakli... Vardar ırmağı vadisinden kuzeybatıya doğru çıkıyorsunuz, nehir adeta dar bir vadiden geçiyor, karayolu ve demiryolu ile birlikte.. Kuzeyde karşıda Karadağ kütlesi, rakımı 928 m... Solda Demirkapı kütlesi, Makedonca Demir Kapiya vadisi ve kuzeybatı ucunda da Demirkapiya kasabası!

RESNELİ NİYAZİ BEY
Ahmet Niyazi 1873 yılında Resne'de doğdu. Önce Manastır Askeri İdadisini ve sonra İstanbul'da Harbiye'yi 1896'da bitirdi. Balkanlar'da Sırp ve Bulgar komitacılarla yaptığı çarpışmalarla ünlendi. Yüzbaşılığa yükseltildi. İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne girdi. Cemiyet merkezinin onayı ile meşrutiyet hareketini başlatmak üzere emrindeki 200 askeriyle 3 Temmuz 1908'de Resne'de ayaklanma bayrağını açtı. Onu Enver ve Eyüp Sabri izledi. İstanbul'a Abdülhamid'e telgraf çekerek ve çektirerek meşrutiyetin ilanını istedi. Başlattığı ayaklanma genişledi ve Avrupa'da da yankı buldu. 23 Temmuz'da Abdülhamid meşrutiyeti ilan etmek zorunda kaldı. Yeni kurulan hükümet, Niyazi Beyi ve Enver Beyi "Hürriyet kahramanı"ilan etti. 13 Nisan 1909'da "31 Mart Hareketi"ni bastıran Hareket Ordusu ile birlikte çete grubunun başında İstanbul'a geldi. Şehrin asayişini sağlamakla görevlendirildi.
Meşrutiyetten sonra memleketi Resne'ye döndü. Kasabasının eğitim ve bayındırlık işleri ile uğraştı. Balkan Savaşı başlayınca, çevresine topladığı gönüllülerle Cavit Paşa'nın ordusuna katılarak ön saflarda dövüştü. Savaştan sonra İstanbul'a dönmek üzere Avlonya'da vapur beklerken Arnavut ayrılıkçılarının açtığı ateş ile sırtından vurularak 1913'te öldürüldü.-07.12.2005

Osmanlı Geçmişinde Bir Gezi
Yalçın Remzi YÜREGİR
Enver Hoca'nın ülkesi bugünkü Arnavutluk
Geçmiş bayram tatilinde, 18'i Adana'dan, 7'si Mersin'den, 6'sı İstanbul'dan ve yine 7'si Ankara'dan katılmış olan 38 kişilik bir kafile ile birlikte Güneş Turizm firmasının düzenlediği 3224 kilometresi havada ve 805 kilometresi karada geçen bir gezinin izlenimlerini okurlarla paylaşmak istediğimde, bu gezinin doruk noktasının Makedonya'nın Manastır (şimdiki Bitola) kenti olduğunu anımsıyorum. Genç Mustafa Kemal'in askeri lise öğrenimini tamamladığı o Osmanlı kışlasını unutmak mümkün mü?
Gezimiz, bir sabah uçağı ile İstanbul'dan başladı ve ilk durağımız Arnavutluk'un başkenti Tiran'dı. Mütevazi bir havaalanına indik, bizi karşılayan bir otobüs ve genç bir rehber ile, konaklayacağımız otelden önce Adriyatik kıyısında bulunan, ülkenin önemli bir turist merkezi olan Durres (Dıraç) kentine gittik. Geniş ve ucu bucağı görünmeyen bir kumsal... Oteller, konaklama yerleri ve lokantaların çoğu mevsim nedeniyle kapalı...Ancak bu geniş kumsalın güney ve kuzey yönlerine giden uzantısında yarım küre biçiminde betonarme savunma mevzileri dikkat çekiydi... Türkiye'de öğrenim görmüş, iyi ve düzgün bir Türkçe ile konuşan rehberimiz Marsel Bejle, bu korunakların Enver Hoca döneminden kaldığını da açıkladı. Bu sahiller, çizme biçimindeki İtalya'nın topuğunun tam karşısında en yakın yerinde 70 km uzağında...
Başkent Tiran, sahilden yaklaşık 20 km içeride... 250 bin nüfuslu... Geleneksel yapıların oluşturduğu eski kent merkezinin yanı sıra modern mahalleler de var. Kentin ana meydanı büyük ve çağdaş yapılarla, kültür merkezleri ve resmi yapılarla çevrili. Eskiyi anımsatan bir cami, yanında bir saat kulesi ve bitişiğinde de Skerder Beg'in at üzerinde görkemli bir heykeli var. Arnavutluk küçük bir ülke. Özellikle bir tarım ülkesi. 3,5 milyon nüfusu var ama sınırları ötesinde Kosova'da 1,5 milyon, Kuzey Yunanistan'da Yanya yakınlarında ve İtalya'da yaklaşık 300 bin Arnavut'un yaşadığı biliniyor.
Arnavutça'ya gelince 1908'den beri Latin harfleri kullanılıyor. Kent dışında görülen bazı işyeri tabelalarında yer alan "granit" veya "mermer" sözcükleri tıpkı Türkçe gibi... Ayrıca, bazı Türkçe kelimeler, hatta "Eski tas, eski hamam!" gibi deyimler kullanımda. Ancak tabelalara ve reklamlara baktığınızda Arnavutça'nın bilinen dillere pek benzemediği anlaşılıyor. Bir ansiklopediye göre, Arnavutça Hint-Avrupa dillerinin oniki öbeğinin birisine ait ve o öbekte tek örnek. Arnavutlar kendi dillerini şkip olarak adlandırıyorlar. İki büyük lehçesi var: Gegce kuzeyde, Kosova'da konuşulmakta ve Toskça ise güneyde... Dillerinde Latince, İtalyanca, Türkçe, Sırp ve Makedon dillerinden sözcükler de var.
Halkın yüzde 70'i Müslüman, yüzde 20'si Ortodoks ve yüzde 10'u Katolik Hıristiyan...Ancak köylerde ve kentlerde camilere ve kiliselere pek rastlanmıyor, Enver Hoca döneminde bir çoğu yıktırılmış.. Ertesi gün, güney yönüne ve Ohri gölü kıyılarına yöneldiğimizde, evler arasından minareler yükselen köyleri de görmek mümkün oldu. Gölün güney batı ucunda Pogradec kentine kadar kıyı boyunca gidip dönerek, kuzeyde Makedonya sınırına ulaşmış olduk. Ohri gölü kıyılarında, tepeler üstünde, belirli aralıklarla yapılmış o betonarme yarım küre biçimindeki olası düşmana karşı yönlendirilmiş korunaklar dikkat çekiciydi. Sınır bölgesine yaklaşırken aştığımız bir belin iki yamacındaki korunaklar gözden kaçmıyordu.
Arnavutluk, temelde bir tarım ülkesi... Mısır ve buğday en önemli ürünler. Meyve bahçeciliği, özellikle mevsimi nedeniyle yapraklarını dökmüş Trabzon hurması ağaçları üzerlerindeki bol ürün ile dikkat çekiciydi. Ancak, yer altı kaynaklarından çıkarılan bakır, nikel, krom gibi madenler ihraç ürünleridir. Ayrıca, Akdeniz iklimi hüküm sürdüğünden ve yılda 1000 mm bulan yağışlı iklimi nedeniyle pamuk ve zeytin gibi ürünler de elde edilmektedir. Dağlardan inen ırmaklara kurulmuş olan hidroelektrik santralleri da ülke ekonomisinde önem taşımaktadır.

ŞEMSETTİN SAMİ'NİN AĞABEYİ FRASHERİ, ARNAVUT PARASI'NDA
Arnavutlukta para birimi: Lek. Yukarıda ise 200 lek tutarında bir banknot görülmekte. Üstte "Banka e Shqiprise" ibaresi görülüyor ki herhalde kendi dillerine "Arnavutluk Bankası" demek. Asıl değinmek istediğimiz ise banknot üzerindeki resim.. Resmin yanında Naim Frasheri 1846-1900 yazıyor. Kaynak kitaplara bakıyoruz: Fraşeri Arnavut edebiyatına Rönesansı getiren bir ozan... Çoban ve Çiftçi Şiirleri ile ünlü... Ayrıca kendisi İskender Bey tarihini de yazmış.. Ünlü bir ozan ve edebiyatçı olduğu kadar iyi bir hatip... Ancak bizim tarihimizle ilgili bir yönü de var: 1899-1901 yıllarında İstanbul'da "Kamus-u Türki"yi yazan Şemsettin Sami'nin de ağabeyi... Şemsettin Sami ise 1850-1904 yılları arasında yaşamış, 1879 yılında Arnavutça'nın Latin harflerine dayanan alfabesini düzenlemiş. İstanbul'da ise resmi görevlerde bulunduğu gibi, gazetelerde yazılar, Kutadgu Bilig, Orhun abideleri gibi konularda kitaplar da yazmış.
Banknotun resminden 200 lek tutarında olduğunu anlıyoruz: DYQIND, her halde dükind gibi okunuyor. Dü = iki, Qind = yüz olmalı. Eski latincede centum, yani yüz, kentum olarak okunmakta...Bize Fransızcadan geçen ve kental olarak okuduğumuz 100 kg gibi... Bir dikkat çekici nokta ise, sözcüklerde -e harfinin bizim -ler hecesine eş değer çoğul takısı olması..

ARNAVUTLAR'IN KAHRAMANI: İSKENDER
Tiran kentinin ana meydanında yükselen, Arnavutların ilk tarihi kahramanı olarak kabul edilen İskender Bey kimdir? Asıl adı Gjergj Kastriot olan İskender bey, 1404 ile 1468 yılları arasında yaşamıştır. Kendisi bir Arnavut beyinin oğludur ve babası tarafından Murat II'ye rehin olarak verilmiştir. Osmanlı sarayında yetişmiş, Müslümanlığı benimseyerek İskender adını almıştır. Babası Yuvan Kastriot öldükten sonra onun yerine sancakbeyi olarak gönderilmiştir. (1437). Daha sonra 1443 yılında tımarlı subay olarak katıldığı Sırbistan'ı fethe giden Osmanlı ordusundan kaçarak yeniden Hıristiyanlığa dönmüş ve kendisini Arnavutluk ve Epir prensi ilan etmiştir. 1445 yılında Firuz bey komutasındaki Osmanlı ordusunu yenilgiye uğratmış, Papa ve Napoli kralından aldığı yardımlarla güçlenerek 1450 yılında Osmanlı ordusunun sefer girişimlerini boşa çıkarmıştır. Fatih döneminde, kendisini koruyan Napoli kralı ölünce Osmanlı yönetimine 1459'da boyun eğmek zorunda kalmıştır. Osmanlılara karşı gerçekleştirilen Venedik-Macaristan işbirliği sırasında 1464 yılında tüm Arnavutluğu ayaklandırmış, üzerine yürüyen Osmanlı ordusunun baskısı karşısında Kruje kalesine sığınmış, kendisini kuşatan Balaban Paşa birliklerini ani bir baskınla yok etmiştir. Fatihin yeniden bir sefer düzenlediği haberini alınca 1467 yılında kuzeyde ve sınır ötesinde Laç kalesine sığınmış ve ertesi yıl da orada ölmüştür.
İ skender Beyin temsili fotoğrafı ise, 4 Kasım 2005 tarihli "Tirana Times" gazetesinde yayınlanan "Codex Scanderbeg" olarak bilinen bir elyazması kitabın dijital bir ortamda Weimer Kitaplığınca Arnavutluk Ulusal Tarih Müzesine bağışlanması ile ilgili bir haber içeriğinden aktarılmaktadır. (6.12.2005)

OLAYLARIN İÇİNDEN

KUŞ GRİPİ VE SONRASI
Ahmet TAHİR
1960’lı yıllarda satın almış olduğum Readers Digest Dünya Atlasının son sayfalarında, anakaralar ve ülkeler haritalarından sonra, genel bilgiler içeren sayfalar yer almaktadır. Yerküre ile ilgili çeşitli bilgiler arasında, göçmen kuşların dünya üzerinde göç yollarını gösteren de bir çift sayfa bulunmaktadır. Burada, özellikle kuzey yarım kürede Sibirya’dan ve Kuzey Avrupa ülkelerinden sonbahar aylarında güneye, ta Afrika’ya kadar uzanan göç yolları her kuş çeşiti için ayrı renklerde oklarla gösterilmiştir. Ülkemiz Türkiye bu göç yollarının üzerindedir. Hatta biliyoruz ki, bazı kuş türleri Afrika’ya uzanmadan, ülkemize gelmekte ve belirli sulak alanlarda kışlamaktadırlar.
Geçen hafta içinde Manyas gölü yakınında açıkta dolaşan hindi ölümleri ile ortaya çıkan “kuş gripi” ülkemizde ve özellikle Avrupa’da büyük yankı buldu, hatta ülkemizi cezalandırıcı bir biçimde önlemlere neden oldu. Sözünü ettiğim dünya atlasında, göçmen kuşlar sayfalarına baktığınızda, göç yollarının tamamının Türkiye'den geçmediğini, Balkanlar'dan, Yunanistan ve adalardan, İtalya'dan ve hatta İspanya'dan geçtiği görülmektedir. Nitekim, ülkemizden sonra kuş gribi Romanya’da hatta Yunan adalarında, son olarak da Ukrayna'da görülmüştür. Ama peşinden koştuğumuz Avrupa Birliği ülkeleri, Türkiye'yi adeta cezalandırırcasına, 6 aylık bir ambargo ile karşı karşıya bırakırken, Romanya için, Yunanistan için bir önleme gerek duymamıştır.
Biliyoruz ki kuzeyden gelen göçmen kuşlar ülkemizin göllerinde, sazlıklarında duraklamakta, bir kısmı kışı geçirmek üzere kalmakta, bir kısmı ise Orta Afrika'ya kadar uzanmaktadır. Örnek olarak Marmara kıyısında Manyas Gölü, Konya Ovası'nda Hotamış Sazlığı, Erciyes Dağı yakınlarında Sultan Sazlığı, hatta Çukurova'nın güney ucunda Akyatan Bölgesi, ülkemizde göçmen kuşların durakladığı, üzerinden geçtiği, hatta bazılarının kışladığı noktalardır. Buralara yakın bölgelerde, yerli kuşlara ve hatta kümes hayvanlarına, göçmen kuşların taşıdığı virüslerin bulaşması da olağandır ve beklenen bir durumdur. Ülkemiz, Manyas Gölü civarında hindi ölümleri saptanan köyde, önlemler almış, hayvan itlafı ile, aşılama ile gereğini yapmıştır. Önlem alınan yerlerde, virüsün kuluçka devresi de tamamlanmış ve “yangın” söndürülmüştür. Ancak sevgili dostlarımızın, hayranlıkla aralarına katılmayı amaçladığımız AB ülkelerinin, ticari bir rakip gibi gördükleri Türkiye'yi cezalandırması sürüp gitmektedir. Romanya ve Yunanistan için henüz bir yasaklama veya karantina yoktur.
Ö te yandan, benzer virüs bulaşmalarının Yunanistan'da, diğer adalarında, İtalya’da, diğer Balkan ülkelerinde çıkıp çıkmayacağı da henüz bilinmemektedir. Aslında, H5N1 virüsünün insanlara bulaşacağı da kesin değildir. Asya'nın, özellikle eski adı ile Çinhindi ülkelerinin çok yoksul çevrelerinde virüsün insanlara bulaşarak 60 civarında ölüme neden olmasının tüm Batı dünyasında büyük bir tehlike gibi algılanması ve kamuoyuna bu olasılığın adeta pompalanması ilaç endüstrisinin bir ayak oyunu olamaz mı?
Değerli okurlarımı yukarıdaki değerlendirme ile baş başa bırakır, onlara sağlıklı günler ve beyaz etli sofralar dilerim!-24.10.2005

OLAYLARIN İÇİNDEN/Ahmet TAHİR
KUŞ GRİBİ NEDİR?
Dünyada yaklaşık 15 çeşit Kuş Gribi türü kanatlıları enfekte edebilmektedir. Manyas’da tespit edilen tip H5N1’dir, bu virüs kanatlılar arasında çok çabuk bulaşır ve kanatlıları öldürebilir. Kuş gribinin diğer çeşitlerinin aksine H5N1 insanlara bulaşabilir. Bu bulaşma insanların Kuş Gribi enfeksiyonu çok yoğun olduğu ortamda ve gerekli koruyucu giysiler olmadığında gerçekleşebilir. Çok uzun yıllardır mevcut olduğu düşünülen H5N1, Hong Kong’da yaklaşık 8 sene evvel tam olarak tespit edilmiştir. Bu 8 yıl zarfında Kuş Gribinden ölen insan sayısı 65’dir. Diğer taraftan Dünya Sağlık Örgütü, WHO verilerine göre her yıl normal gripten dünyada 150.000 ila 300.000 insan hayatlarını kaybetmektedir.
NEDEN KUŞ GRİBİ SALGINI ENDİŞESİ VARDIR?
Ö ncelikle bilimsel otoriteler olası salgınlara karşı geçmişe kıyasla çok daha duyarlıdır. Grip virüsleri oldukça dengesizdir, şekil değiştirebilir, ve bir cins hayvandan diğerine atlama potansiyeline sahiptir. Bilim insanlarının endişelerinin temeli Kuş Gribi virüsünün hasta bir insanda şekil değiştirerek bir başka insana bulaşacak potansiyele gelmesidir. Bu değişim ancak şu şekilde meydana gelebilir: Normal grip hastası olan bir insanın vücuduna bir şekilde Kuş Gribi virüsünün girmesi, bu iki virüsün birleşerek mütant virüs yaratmaları, bu virüsün yüksek patojenitede olması, yani insanların bağışıklık sistemlerinin üstesinden gelemeyeceği tipte olması ve bir insandan diğerine çabuk atlayabilme potansiyeline sahip olmasıdır. Bu olasılıklar gerçekleştiği takdirde bir salgın olması endişesi vardır.
KUŞ GRİBİ NASIL BULAŞIR?
Kuş Gribi bir kanatlıdan diğerine göçmen kuşların ve arka bahçede serbest dolaşan kaz, ördek gibi kanatlıların dışkıları ile bulaşabilir. Normal dezenfektanlar kullanılığı takdirde virüs ölür. Virüs 20C derecede yaklaşık 4 gün yaşayabilir.
Kuş Gribi ile enfekte bir kanatlı sürüsü içerisinde bulunan koruyucu giysi kullanmayan bir insana hava yolu ile bulaşabilir. Ağız maskesi, göz koruyucusu ve bir kullanımlık giysiler insanı enfeksiyondan korur.
Dünya Sağlık Örgütü, WHO verilerine göre Kuş Gribinin insandan insana bulaşarak öldürmesine dünyada rastlanmamıştır.
KUŞ GRİBİ ET İLE BULAŞIR MI?
Kuş Gribinin et ile bulaştığı tespit edilememiştir. Fakat gövence açısından virüs normal pişirme şartlarında, 70C derecede zaten yok olacağından, normal pişirme yöntemlerine uyulması en doğrusudur.
İNSANDA KUŞ GRİBİ BELİRTİLERİ?
Kuş Gribinin insanlarda normal gribe benzer belirtileri vardır. Bu belirtiler insandan insana değişmekle beraber öksürük, boğaz iltahabı, kas ağrıları, göz enfeksiyonu, aküt solunum sorunu gibi belirtilerin biri veya birkaçı olabilir.
KORUNMA VE TEDAVİ?
Piyasadaki Kuş Gribi ilaçları hem koruyucu hem de tedavi amaşlı kullanılabilmektedir. Virüs Amantadine ve Rimantadine isimli eski ilaçlara dirençli gözükmektedir. Fakat Tamiflu ve Relenza isimli yeni ilaçlar Kuş Gribi virüsüne karşı koruma ve tedavi yönlü etkin olarak çalışmaktadır.
Kuş Gribinin aşısı henüz piyasada yoktur, ilaç firmaları bu konuda yoğun olarak çalışmaktadırlar. Diğer taraftan insanların normal grip aşılarını yapmaları çok önemli bir tavsiyedir. Normal gribe karşı dirençli insanlarda Kuş Gribi’niden etkilenme ve diğer insanlara yayma etkisinin yok olacağı düşünülmektedir.
KUŞ GRİBİ TARİHÇESİ?
Ç ok uzun yıllardır mevcut olduğu düşünülen H5N1, Hong Kong’da yaklaşık 8 sene evvel tam olarak tespit edilmiştir. Hong Kong vakasında toplam 18 kişi hastaneye yatırıldı ve 6 kişi hayatını kaybetti, başta serbest yetiştirilen ve pazarlarca canlı olarak satılan yaklaşık 1.4 milyon kanatlı öldürülerek virüs kontrol altına alındı. Bu 8 yıl zarfında Kuş Gribinden ölen insan sayısı 65’dir. Diğer taraftan Dünya Sağlık Örgütü, WHO verilerine göre her yıl normal gripten dünyada 150.000 ila 300.000 insan hayatlarını kaybetmektedir. Son 2 yıldır çeşitli uzak doğu ülkelerinde yaygın olarak görülen bu virüs göçmen kuşlar aracılığı ile ülkemize de geldi.
Bununla alakalı olarak Tarım Bakanlığı daha evvel hazırlamış ve senaryosunu da uygulamış olduğu Kuş Gribi Ulusal Eylem Planı kriterlerini devreye aldı.20.10.2005

Olayların İçinden
NEDİR BU VİLAYAT-I SİTTE?
Ahmet TAHİR
Dünkü Yeni Adana’da Yalçın R. Yüregir’in sözde Ermeni Soykırımı konusunda ilginç alıntılar içeren bir yazısı vardı: Genellikle XX. yüzyılın ilk çeyreğinde yazılan kitaplardan Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşayan Ermeni nüfusunun miktarı konusunda Batılı kaynaklara dayanan alıntılar dikkat çekmekteydi. Bunlardan birisi de Anadolu’da “altı ilin” bir başlık altında değerlendirmeye alınmasıydı.
Bu altı il, yani Vilayat-ı Sitte, Erzurum, Van, Bitlis, Sivas, Diyarbekir ve Elaziz’i içermektedir. Nüfus yapısı yönünden mercek altına alınmıştır. Bu altı ilde, bir milyon Müslüman, bir milyon Ermeni, 650 bin Kürt, bir o kadar da Süryani, Arap ve diğer kökenliler bulunmaktadır. Bu altı il içinde Kars ili yoktur, çünkü Çarlık Rusyasının işgali altındadır. İstatistiklerde bu altı ili bir çerçeve içinde tutmanın amacı, Birinci Dünya Savaşı sonrasında bu illerin “Büyük Ermenistan” içinde yer almasıdır. Zaten Kars da Rusyanın elindedir. Erivan dolaylarından başlayan bir Ermenistan Suriye’ye kadar uzanacaktır. Sevr’de öngörülen, Amerika'nın da desteklediği bu fikir, nüfus ağırlıkları ile izlenerek, çeşitli yayınlarda yer verilerek ortam ve kamuoyu yaratılmak istenmektedir.
Geçen ayın sonunda, Fransa’nın önemli bir kültür kanalı olan TV5’te yayınlanan Türkiye haritasında bu kez Vilayat-ı Sitte , yani altı il, Kürdistan olarak gösterilmiş, Türkiye’den büyük tepki çekmişti. Fransız TV5 kanalı da özür dilemek zorunda kalmıştı.
“ Dervişin fikri ne ise zikri de odur!” diye bir atasözü vardır. Batının emperyalist ve sömürgeci çevrelerinde, geçen koskoca bir 20. yüzyıla rağmen hiçbir değişiklik yoktur. Avrupa Birliği'ne girecek Türkiye ülke alanı ile, genç ve dinamik nüfus çokluğu ile bir büyük lokmadır ya... Bu ülkeyi bir bahane ile bölüp parçalamak, kendilerine yüzde yüz biat edecek ülkecikler yaratarak sömürüyü sürdürmek, açılan pazarın nimetleri paylaşmak değişmeyen bir amaçtır.
Dikkat ediniz, Ermeniler de, Kürtler de, birer araçtır, piyondur. Amaç parçalara ayrılmış bir Anadolu coğrafyasında sömürü ve pazar düzenini işletmektir. İşte Türkiye’yi parçalamak isteyen sömürgeci ve emperyalist ülkelerin değişmeyen amacı... Ülkemize, bağımsızlığımıza, kendi değerlerimize sahip çıkmanın tam zamanıdır. Avrupa Birliği kapısında kul köle edilmek istenen Türkiye’nin, Avrupa’da serbest dolaşımına bile olanak tanınmayan Türk insanının uyanma ve sorgulama zamanı gelmiştir artık! -06.10.2005

1,5 MİLYONLUK SOYKIRIM YALANI
Yalçın R. YÜREGİR
Okurlarımızın tarihteki Ermeni Soykırım savları konusundaki yazıları ile tanıdıkları
S. Şükrü Aya’nın (’51) aşağıdaki iletisi, Boğaziçi Üniversitesi'nde yapılamayan daha sonra Bilgi Üniversitesi'nin Dolapdere yerleşkesine aktarılan tek görüşlü, tek yanlı o mahut Ermeni Konferansı öncesinde internet ortamına gelmişti. Avrupa Birliği’nin “sözde soykırımı tanıma” koşulunu Türkiye için hazırlanan paketin içine alması üzerine, bu iletinin okurlarımız ile paylaşılması zorunlu olmuştur. Metin, 1,5 milyon Ermeni’nin yok edildiği savı üzerine kurulan sözde soykırım olgusunun temelsizliğini göstermesi yönünden özellikle ilginç ve önemli olmaktadır. Dikkat edilirse yayınların yazarları ve yayınevleri Batılıdır.
I. İSTANBUL
(a) 1900 yılında Little Brown and Co. tarafından Boston’da yayınlanan Edwin Grosvenor’un “Contantinople” adlı kitabında, İstanbul’un 950,000 olan nüfusu 450,000 Müslüman, 225,000 Rum, 165,000 Ermeni, 50,000 Yahudi ve 60,000 diğer uluslar olarak gösterilmektedir.
(b) Akabi Nassibyan’ın Londra'da Croom Helm tarafından yayınlanan “Britain and the Armenian Question” adlı kitabında Ermeni Patrikhanesinin 1913 istatistiklerine göre İstanbul Ermenilerinin sayısı 163,670’tir.
(c) New York’ta St.Martin’s Press adlı yayınevinin yayınladığı Philip Mansel’in “Constantinople” adlı kitabının 383. sayfasında ise 1920 yılında İstanbul’un nüfus yapısı 560,000 Müslüman, 206,000 Rum ve 83,000 Ermeni olarak görülmektedir. Birinci Dünya Savaşı sonrası Ermeni nüfusunun bu kadar azalması, Ermenilerin yurtdışı evliliklerine ve/veya ABD, Kanada ve Fransa’ya daha iyi yaşam koşulları nedeniyle göçlerine bağlamak olasıdır.
(d) 1937’de Londra’da Methuen and Co. tarafından yayınlanan A.A. Pallis’in yazdığı “Greece’s Anatolian Venture” adlı kitabına göre, Venizelos tarafından 1919 yılında Paris Konferansı'na sunulan memorandumda İstanbul, İzmir ve Suriye’de Ermeni nüfusu 1914’te ve 1918’de 230,000 olarak yer almaktadır. Bu sayıların da Venizelos’a Bogos Nubar Paşa tarafından verildiği anlaşılmaktadır. 1914 ile 1918 arasından bir eksilme olmaması da dikkat çekicidir.

II. OSMANLI İMPARATORLUĞU‘NUN DİĞER YERLERİ
(a) National Geographic Dergisi'nin Ekim 1915 tarihli sayısının 329. sayfasında yer alan bilgilere göre “Rus, İran ve Osmanlı uyruğu olarak yaklaşık iki milyon Ermeni” bulunmaktadır.
(b) Erik J. Zurcher’in Londra’da Tauris Publishers tarafından yayınlanan “Turkey” adlı kitabının 119. ve 120. sayfalarında Osmanlı İmparatorluğunda 1,500,000 Ermeni bulunduğu belirtilmektedir.
(c) Nicole ve Hugh Pope’un, New York’ta The Overlook Press tarafından yayınlanan “Turkey Unveiled” adlı kitabının 43. sayfasında Osmanlı İmparatorluğunda 1,500,000 Ermeni bulunduğu belirtilmektedir.
(d) Minnesota University Press tarafından yayınlanan Joseph L. Grabill’in
“ Protestant Diplomacy and the Near East” adlı kitabının 51. sayfasında Küçük Asya’da Vilayat-ı Sitte’de (= Altı İlde)* yaklaşık 3,000,000’luk nüfus içinde Ermenilerin 1,000,000 ile %30, Türklerin 1,000,000 ile %30, Kürtlerin 650,000 ile %20 nüfusa sahip oldukları ve bunların dışında da Rumların, Asurilerin, Arap ve diğer azınlıkların bulunduğu açıklanmakta, tüm Osmanlı İmparatorluğu'nda büyük olasılıkla 1,8 - 2 milyon Ermeninin var olduğu belirtilmektedir.
(e) Bir üst grupta yer alan A. Nassibyan’ın adı geçen kitabının 3. sayfasında ise Osmanlı istatistiklerine göre İmparatorluğun tamamında 1,3 milyon ve Vilayatı Sitte’de ise 628,000 Ermeni bulunduğu, Ermeni Patrikliğine göre de İmparatorluğun tamamında 2 milyon, Vilayatı Sitte’de ise 1,018,000 Ermeni yaşadığı belirtilmektedir.
(f) 1919’da Venizelos tarafından Paris Konferansı'na sunulan bilgiler arasında, Vilayatı Sitte’de 880,000, İstanbul-İzmir-Suriye’de 230,000 ve Anadolunun diğer yerlerinde 150,000 olmak üzere toplam Ermeni nüfusunun 1,260,000 olduğu yer almaktadır.
(g) A. Nassibyan’ın anılan kitabının 244. sayfasında 1920 yılında Irak’ın Bakuba kentinde 50,000, Joint British-Armenian Relief Committee’ye göre Yunanistan-Suriye-Filistin’de 750,000, Rusya’ya göç etmiş 400,000, Basra’da nakledilmek üzere bekleyen 14,000, Mısır’da oturma izni bekleyen 5,000, Fransızlarla birlikte Kilikya’yı terk eden 150,000 ve Ermeni Lejyonunda ve Ermeni tedhiş örgütlerinde 23,000 olmak üzere toplam 1,392,000’i bulan bir nüfusun varlığından söz edilmektedir.
Ne ilginç bir dünyada yaşamaktayız. Avrupa Birliği ile ilgisi olmayan ve bir Kafkas ülkesi olan Ermenistan’ın veya dünyaya yayılmış olan bir Ermeni terörist örgütünün tarih gerçeklerine uymayan yalanları, Türkiye Cumhuriyeti'nin önüne utanmazca konulabilmektedir. Geçmiş yüzyıla baksanız, Kafkas cephesinde ölüm-kalım savaşı veren Osmanlı ordusunun arkasını korumak için İmparatorluğun cepheden uzak bir bölgesine göç ettirilen 702,900 kişilik bir Ermeni nüfusu, 21. yüzyılda Türkiye’nin karşısına 1,5 milyonluk bir soykırım olarak çıkarılabilmektedir. Hem de hangi ülkeler tarafından...Cezayir’de ve Çin-Hindi’nde Dien Bien Phu’da soykırımları gerçekleştiren Fransa’nın ve İkinci Dünya Savaşı sırasında Orta Avrupa’da 6 milyon Yahudi’yi toplama kamplarında ve fırınlarda yakan Almanya’nın içinde bulunduğu bir ülkeler topluluğu tarafından...
1915 yılında Zorunlu Göç kararı nasıl alındı? Osmanlı Meclisi Mebusan’ından üç Ermeni mebus** koşarak Doğu Anadolu’da tedhiş yapan Taşnak veya diğer çetelerin başına geçtikten sonra... Savaş yıllarının yoksulluk koşullarından, Doğu Anadolu’da Kürt çetelerinin tacizlerinden göç ettirilenlerin sıkıntı çektiği bir gerçek... Hastalık ve yorgunluktan telef olanlar da bir gerçek... Ancak Osmanlı yönetimi bu konuda ihmali ve suçu görülenleri, 1379 kişiyi yargıladı. Bunların bir bölümü idam da dahil olmak üzere çeşitli cezalara çarptırıldılar.
Yukarıda çeşitli kaynaklardan alınan rakamlarda, Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşayan Ermenilerin nüfusu 1,8 veya 2 milyon olarak görülmektedir. Dolayısiyle 1,5 milyonluk soykırım savı temelden gerçek-dışıdır. Yabancı kaynaklı yukarıdaki rakamlarda, örneğin 1920’lerde Paris’te Venizelos tarafından masaya getirilen rakam 1,230,000 kişidir ve Kafkasya’daki Ermenistan da bu sayının dışındadır.
1,5 milyonluk Ermeni Soykırım Savı’nın Avrupa Birliğinin kayıtları arasında yer alması ve Türkiye Cumhuriyetinin önüne getirilebilmesi hayret ve utanç vericidir. Bu ibret verici tablo doğru algılanmalı ve bu yalanı görüşmelerde kabullenecek siyasiler ve AB sempatizanları, bu ülkenin yurtseverlerince hiç unutulmamalıdır.* Vilayatı sitte = altı il. Elaziz, Van, Bitlis, Diyarbekir, Erzurum ve Sivas.
Bu iller bugünkü sınırları ile değil, Osmanlı dönemindeki sınırları ile düşünülmelidir.
** Meclisi Mebusan’dan koparak Ermeni çetelerin başına geçenler Erzurum mebusu Karakin Pastırmacıyan (Garo takma adıyla)
Kozan mebusu Hamparsum Boyacıyan (Murat takma adıyla)
Van mebusu Vahan Papazyan.-05.10.2005

OLAYLARIN İÇİNDEN

AVRUPALILARIN ÇİZDİĞİ TÜRKİYE HARİTASI
Yalçın R. YÜREGİR

Yeni Adana’nın Salı günlü sayısında, TV5 Fransız televizyon kanalının “24 Saat İstanbul” belgesinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin sınırlarını alt üst ederek bir “Kürdistan” yaratan harita yer almakta olduğu haberi vardı. Bazı TV kanallarında bu harita o akşam da yayınlandı. Bu program için bilgisine başvurulan Kültür ve Turizm Bakanımızın ise yanıtı ibret vericiydi: Törenlerde uyuklamakla ünlenen Bakan Koç, topu Dışişlerine atarak bu işten sıyrılmak istemişti. Ne ürkütücü günler yaşıyoruz, değil mi? 3 Ekim yaklaştıkça, en ufak bir tepki bile göstermekten sakınan bu siyasal kadroya bu ülke daha ne kadar katlanmak zorunda kalacak? Önceki gün, terör konusu ve her gün verilen şehitler bile, TBMM’de 3 Ekim’e feda edilmedi mi?
Fransız TV5 kanalının haritası beni yirmi yıl öncesine götürdü. Okulların tatil olduğu dönemde iki haftalık bir süre için İngiltere’ye gitmiştim. Orada bir dostumun evinde kitaplığını karıştırırken, elime bir dünya atlası geçmişti. Sayfaları birer birer çevirirken, Türkiye'yi buldum ve şöyle bir göz gezdirirken bir şey dikkati çekmişti: Güneydoğu illerimizin üzerinde bir yay üzerine yayılmış olarak “Kurdistan” yazısı yer almaktaydı. Benzer biçimde de, Kuzeydoğu illerimiz üzerinde “Armenia” yazısı bulunmaktaydı. Açıkçası, bir okul atlası olabilecek nitelikte olan bu yayın içinde, bazı illerin üzerinde Kürdistan ve Ermenisten sözcükleri yer almakta ve bunlar genç kuşakların elinde dolaşmaktaydı. Dostuma yönelerek “Niçin?” diye sordum. Aldığım yanıt ilginçti: Dostum, “Ha, o adlar eski tarihi adlardır!” demişti. Ben ise hemen yanıtladım: “Bunlar tarihi adlar ise, Balkanlar'da neden Roumelia (=Rumeli) diye yazmıyor!”
İngiltere’yi, aslında “Birleşik Krallığı” daha yakından tanıyınca, o ülke insanlarının devletler ve hudutları konusunda daha başka bir kafa yapısına sahip olduklarını anladım. Bizler İngiltere ve İngilizce diye tek bir ülke, tek bir dil tanırız. Ama Büyük Britanya’nın yani Birleşik Krallığın birkaç ülkenin barışçıl ve savaşçıl evrelerden sonra bir araya geldiğini öğrenmiş oldum. Bunlar İngiltere, Galler, İskoçya ve İrlanda idi ve bunlar Büyük Britanya’nın dünyanın her kıtasındaki sömürgelerden gelen zenginliği paylaşmak için birleşmişlerdi. Dilleri ve bayrakları bile ayrıydı. Bizim İngiliz bayrağı diye tanıdığımız bayrak, dikey ve çapraz mavi, kırmızı ve beyaz haçların üst üste bindirilmesi ile oluşmuştu. Bu Birleşik Krallığın bayrağı idi. Örneğin İskoçya bayrağını 1996 yılında Edinburg’a gittiğim sırada görmüş ve tanımıştım: beyaz zemin üstüne boyuna ve dikine bir kırmızı haçtı. Banknot ve sikkeleri, posta pulları bile Londra’dakilerden farklıydı. Zaten, futbolsever okurlarım bileceklerdir. Uluslararası karşılaşmalarda, Olimpiyatlarda, Fransa, Almanya ve İtalya birer takımla temsil edilirken neden İskoçya, Galler veya İngiltere ayrı takımlarla oynarlar? Zaten bu maçları dikkatle izlerseniz, coşkulu seyircilerin değişik bayraklarla gösteri yaptıklarını görürsünüz...İskoçya, Galler ve İrlanda’nın tahtları ve taçları bugün Londra’dadır, o kadar...
Bugün atlaslarda kendi ülkelerini Birleşik Krallık olarak gösterirlerken bile değişik krallıkların tarihi hudutları belirtilmiştir. Bu, onların kendi tarihinden gelmektedir. Ancak, Türkiye içinde birkaç ili Kürdistan diye göstermek ise Kurtuluş Savaşımızı ve onun çiçeklendiği Lozan Barışı'nı hala tanımamakta olduklarını, bu bilgi kırıntısını genç kuşaklarına da aşılamaktan geri durmadıklarını göstermektedir. Kaldı ki, tarihte bir Kürdistan devleti de olmamasına rağmen...
3 Ekim için susup sinenlere, 3 Ekim’den bir şeyler bekleyenlere seslenmek istiyorum: Avrupa genç kuşaklarını bile kendine uyan sömürgeci bilgilerle şartlandırıyor. Bunu hiç unutmayalım!22.09.2005

OLAYLARIN İÇİNDEN

ABD NEDEN PKK KONUSUNDA ÇEKİMSER?
Yazan: Ahmet TAHİR

Londra’da ikinci dört bombalı girişimden sonra, dünyanın tüm ülkeleri için geçerli olan terör tehdidi tekrar gündeme geldi. Ancak, teröre maruz kalan ülkeler arasında terör ve terörist tanımında bir fikir birliği hala yok! Terörün korkunç yüzünü ikinci kez gören İngiltere’nin BBC yayın kuruluşu dahi PKK’yi terörist olarak değil Kürt milisler olarak tanımlamakta!
Ama, ülkemizin bir kentinde, bir kasabasında her gün bir şehit cenazesi göz yaşları arasında kaldırılmakta, acıklı sahneler TV haberi arasında yer almaktadır. PKK, taktik değiştirmiş, direkt çatışma yerine uzaktan kumandalı mayınlarla yollarda seyreden araçları, tren katarlarını hedef almağa başlamıştır.
İkitelli medyasının kalemşörleri de şimdiden teröristlere genel af tezini işlemeğe yönelmişlerdir. Peki, köyünde kadersizliğine isyan edip de PKK saflarına katılanlara af ve iş önerenler, köyünde kadersizlik içinde kıvranan işsiz diğer gençlere ne önermektedirler? Onların da iş ve aş bulması için hududu geçip PKK’ya veya benzer örgütlere katılmalarını mı beklenecektir?
Artan PKK olayları karşısında sesini yükselten Silahlı Kuvvetler, gerektiğinde sınır ötesi harekat yapılabilirliği gündeme getirilirken, ABD, PKK konusunda neden çekimserdir?
Bir olasılık, ABD’nin Irak macerası sırasında kuzeyden cephe açılmasına sıcak bakmayan Türkiye’nin bir ölçüde cezalandırılması mıdır? Öyle ya, Türkiye Irak’a kuzeyden girilmeyi sağlasaydı, kendisi de rahatça kuzeyde sınırlarda yuvalanmış olan terör odaklarını temizleyebilirdi!
Diğer bir olasılık, ABD’nin PKK’yı, Irak harekatı boyunca kullandığı iki karşıt Kürt aşiretine karşı bir alternatif olarak elinde tutması, bu iki peşmerge grubuna gözdağı vermesi olamaz mı?
Anglo-Amerikan harekatına baştan beri destek veren, işgalcilerin kurdurduğu hükümette yer alan aşiretlerin yaşadığı bölgede yuvalanmış olan PKK militanları nereden silah ve cephane bulmaktadır? PKK’lılardan ele geçirilen silahların kaynağı ve kökeni neresidir? Haydi eskiden PKK adı içinde bulunan “komünist” sözcüğünden ötürü Doğu bloku ülkelerden gelen silah ve cephane şimdi nereden gelmektedir? ABD’nın himayesi altında bulunan peşmerge aşiretlerinden olamaz mı? Hatta ele geçirilen PKK silahları “Made in USA” veya “Made in EU” damgası taşıyamaz mı?
Gelen haberlerden anlaşılıyor ki, önümüzdeki haftalarda Amerika, Irak ve Türkiye temsilcileri bir araya gelip PKK’nın etkinliğinin sona erdirilmesini konuşacaklar! Dikkat ediniz, konuşacaklardır!… Önlemler ve eylemler ne zaman gelecek? Belli değil… Bu arada da, kaç tren katarına bombalı saldırı olacak, tatil beldelerinde kaç bomba patlayacak, veya yollara döşenen mayınlarla kaç ana-babanın canı yanacaktır?
Kanımız şudur ki, bu konuda Türkiye’yi oyalama yolu seçilmiştir: Eğer PKK’lılar yakalanırsa Irak hükümeti yetkililerine teslim edilecektir. Cezalandırılmaları bir anlamda önlenmektedir. Anglo-Amerikan güçlerinin emrinde olan, içinde ve başında peşmerge temsilcileri bulunan bir Irak hükümeti ile Türkiye baş başa bırakılmak istenmektedir. Etkinlik ve çözüm bir başka bahara kalmış demektir.23.07.2005

OLAYLARIN İÇİNDEN
LİSTEDE BİR RAKAM OLMAK
Ahmet TAHİR
AKP iktidarının Nisan ayında Dünya Bankası yetkililerine göndermiş olduğu ve halkından saklamak istediği gizli mektup, gazete sütunları arasında yer aldı. Mektupta, 2005 - 2009 yılları arasında kamu işletmelerinden 9381 işçinin daha işten çıkarılacağı belirtiliyor. Halbuki, Dünya Bankası'ndan alınan bu 465.4 milyon dolarlık kredinin müjdesi Türk halkına açıklanırken ve bu borç alma başarısı ile gündeme getirilirken, bunun ardındaki sosyal sorunlar saklı tutulmuş, Türkiye’nin kredi alma gücü övünçle açıklanmıştı.
Şimdi gazete sütunlarına dökülüp saçılan bilgilerden anlıyoruz ki, bu Dünya Bankası kredisi özellikle kamu kesiminde çalışan işçilerin tasfiyesi içindir. Son alınan bu kredi dilimi ile, 2005-2009 yılları arasında 21 kamu işletmesinden 9381 işçi daha çıkarılacaktır. Böylelikle 2003-2009 yılları arasında çıkarılan işçilerin sayısı ise tamı tamına 29000 kişi olacaktır.
İçinde bulunduğumuz 2005 yılında, Tekel’den 1502, Telekom’dan 1175, TEDAŞ’tan 752, Şeker Fabrikalarından 700, TÜPRAŞ’tan 325 işçi çıkarılacak, diğer işletmelerden çıkarılacak işçilerle bu sayı 5826’a ulaşacaktır.
Bu soyut ve duygusuz rakamların ardında insanlarımız için, ne boyutta bir yıkım vardır, biliyor muyuz? Tekel’den 1502 işçi yerine niçin 1501, niçin 1500 çıkarılmamaktadır? Bu bir kişi, bu iki kişi, onların aileleri için, işten çıkarılmanın getireceği sorunlar yumağı neler saklamaktadır? Öğrenim çağında olan bir çocuğun kazanmış olduğu bir üniversiteye başlayamaması bir olasılık değil midir? Ya da, son sınıfta olan bir çocuğun öğrenimden kopma olasılığı nedir? Bu 1502 Tekel işçisi hangi Ahmet, Mehmet veya Musa ile İsa’dır?
AKP iktidarının, bir yandan binlerce din adamına kadro açarken, emniyet örgütüne on binlerce eleman alma girişiminde iken sanayi sektöründe çalışanları elemesi, devletin iktisadi işletmelerini yok pahasına elden çıkarma çabası içinde olması dikkat çekicidir. Hele yabancı sermayeye satılmak istenen, örneğin Ereğli Demir Çelik işletmelerinin iki yıllık karına elden çıkarılmak istenmesi ibret vericidir.
Yalnız 2005 yılında işten çıkarılacak bu 5862 işçi, açacağı sosyal yaralar ve işletmelerin yok pahasına peşkeş çekilmesinin yanında, ergeç AKP iktidarının silahşörleri de yakın Tarihimiz içinde yalnızca birer rakam olacaklardır.

OLAYLARIN İÇİNDEN
HAVAİ FİŞEKLERE DİKKAT!
Ahmet TAHİR
Kentimize yaz gelince, Baraj gölü kıyısında olan göl manzaralı lokanta ve eğlence yerleri canlanmağa başlar. Özellikle hafta sonlarında, Cuma ve Cumartesi akşamları ilgi büyüktür. Bunu o tip yerlerin çevresine yığılan park yapmış arabalardan anlarsınız... Bir de bu tip yerlerde geç saatlerde havai fişek gösterileri yapılır ki, bu gösteriler son günlerde hayli yaygınlaşmıştır.
*
Çocukluk yıllarımın anılarındadır: Köprüköy'de bulunan askeri kışlanın bahçesinde sıra sıra dizilmiş toplar olur. Bu topları çekmek için dizi dizi ahırlar ve kadanalar yoldan gelip geçerken gözlenirdi. Bunlara ek olarak, kışlanın uzağında baraj gövdesinin yaslandığı tepelerde, hatta Madama köyü yönünde yükseltiler üzerine yapılmış kargir, kutu kutu küçük yapılar bulunur, bunların başında silahlı askerler nöbet tutardı. Bu küçük yapılar cephanelikti: Bir kazaya karşı, bir patlama olasılığına karşı, kışlanın ve birbirlerinin uzağındaydılar. Bu havai fişekleri Adana'ya kim getirir, kim satar ve satıncaya kadar nerede depolar? Kent içinde Melekgirmez'de mi? Kent dışında özel depolarda mı? Satın alanlar hafta sonlarında kullanmadan önce nerede ve nasıl depolar? Bunları kimler ateşler ve kimler gösteriyi başlatır? Bunlar eğitilmiş kişilerce mi ateşlenir? Bu kişilere eğitimi kim verir?
Daha geçenlerde Çin'de bir havai fişek fabrikasında patlama olmuş, bir faciaya dönüşmüştü. Bu felaketin haberleri birkaç gün TV ekranlarında yer almıştı.
*
Hafta sonları, baraj gölü çevresine yayılan, orada temiz havada ve göl serinliğinde vakit geçiren Adanalılar ve özellikle çocuklar için doyumsuz bir gösteri olan bu havai fişeklerin taşınması, depolanması ve kullanılması sırasında gerekli önlemleri alıyor muyuz? Bunu izleyen ve denetleyen bir örgüt, bir makam var mıdır? Yoksa "Allaha emanet!" yöntemler ile mi geçiştiriyoruz? İşte, huzursuzluğumun nedeni ve kökeni bu...08.06.2005

OLAYLARIN İÇİNDEN
AB- ÇIKMAZ SOKAK
Ahmet TAHİR
Ülkemizde belirli çevrelerin umut pompaladığı Avrupa Birliği’ne giriş sürecinin bir çıkmaz sokağa girdiğini görmemek, algılamamak elde mi? Ulusuna bir amaç ve hedef gösteremeyen iktidarların can simidi gibi sarıldıkları AB üyeliği, bir çıkmaz sokağa çoktan girdi bile...
Fransa’da yapılan referandumda “hayır!” oylarının yüzde 55’e ulaşması, Hollanda’da yüzde 62’yi bulması, iktidar borazanlarının sesini kısmış değil! Hala gerçekler sade vatandaştan saklanmak isteniyor... Umut pompalanması hala sürdürülüyor...
Geçen Aralık ayında ülkemiin önüne ucu açık bir müzakere süreci konulmuş durumda. Bunu büyük bir başarı gibi pazarlamaya çabalayan AB yandaşları ve iktidar, bazı gerçekleri sade vatandaştan gizliyor. 2007 yılından sonra AB’ye katılacaklar için, üye devletlerde referandum hükmü konulmuş! Daha şimdiden Türkiye’nin alınmaması ile ilgili istekler Fransa’nın gündeminde... Yakın gelecekte, Almanya’da bir iktidar değişikliği olur da, Hıristiyan Demokratlar başa geçerse, Türkiye karşıtlığı bir basamak daha yükselecek. 20 yıl sonra bu karşıtlık ne boyutlara ulaşacak? Ülkemizde kimse bunu sorgulamıyor, kimse gerçekleri görmek istemiyor! Türkiye’den sürekli tavizler isteniyor: Parlamentolarında Ermeni soykırımını benimsemeler... Türkiye’nin çok kalabalık bir ülke olması gündeme getirilerek, belki parçalara ayrılması fikri... AB’nin bir Müslüman ülkeyi nasıl sindireceği endişesi... Dillerinin altında, tarihten gelen bir korkunun yanısıra, Türkiye’den daima ve her zeminde bir şeyler koparma arayışı ve çabaları dinmek bilmiyor. Ülkemizdeki AB yanlılarının ve iktidarın ise boynu bükük... Bazı istekleri görmezden geliyor, ülkeye gelen ileri geri konuşan AB görevlilerinin söylediklerini yutuyor, algılamak istemiyor ve vatandaşa pembe ufuklar gösteriyor. Örneğin, AB’nin bir Hıristiyan kulübü olduğu gerçeği vatandaştan saklanıyor. AB Anayasasının 1-52 maddesinde şöyle bir hüküm var: Avrupa Birliği, kilise ve organları ile açık, şeffaf ve düzenli bir diyalog sürdürecektir. Peki Türkiye, yüzde 98’i Müslüman olan bir ülke olarak bu anayasa hükmünü nasıl benimseyecek, Kilise ile ilişkilerini nasıl yürütecektir? Ülkenin ören yerlerinde yıkık ve terkedilmiş kiliseleri onararak mı? Daha iki gün önce Gaziantep’te bir yıkık kilisenin restore edileceği haberleri TV ekranlarındaydı! Demek ödevlerimizi şimdiden yapmaya başlamışız!
Bölünmüş Kıbrıs ise, ülkenin önüne konulmuş ve sürekli taviz istenen başka bir konu... AB, büyük bir tarihi hata yaparak Güney Kıbrıs’ı oranın meşru devleti kabul ederek birliğe aldı. Kıbrıs Cumhuriyeti’ni yıkan kim? Seçilmiş devlet başkanı Makarios’u adadan kaçırtan kim? Oradaki Türk köylerini yakan, toplu mezarları günahsız Türk asıllı Kıbrıslılarla dolduran kim? Bu sorular gündeme bile getirilmeden, Türkiye uluslararası anlaşmalardan doğan hakkını kullanarak ırkdaşlarının can güvenliğini sağladığını sanki tüm dünya unutmuş, hiç değinilmiyor! Bizden ve Kıbrıs Türkleri’nden hala taviz bekleniyor. Kiliseden emir alan bir AB’den başka bir şey beklenebilir mi?
Artık aklımızı başımıza toplamanın, gerçekleri görmenin ve bu gerçekleri vatandaşa açıklamanın zamanı ve zemini gelmiştir. Yirmi yıl sonra bile gerçekleşmesi olanaksız “Avrupa’da serbest dolaşım” hayali ile sade vatandaşı kandırmaktan artık vazgeçelim!03.06.2005

OLAYLARIN İÇİNDEN
ORTADOĞU'DA SEÇİMLER VE BOMBALAR
Ahmet TAHİR
Batı emperyalizminin ve İsrail'in pek benimseyemediği Yaser Arafat'ın ardından Filistin'de Mahmut Abbas, Pazar günü yapılan seçimlerde yüzde 60'ın üstünde, neredeyse üç seçmenden ikisinin oylarını alarak Filistinliler'in liderliğine getirilmiş oldu. Aşırı uçta olan Hamas gibi örgütler, tetikte ve Abbas'ın nasıl bir davranış içinde olacağının beklentisi içindeler... Şiddetten ve mülteci kamplarında aşırı silah kullanmaktan bir türlü vazgeçmeyen İsrail de sonuçtan şimdilik mutlu gibi.
Irak'ta seçimler de gündemde. Ama, seçim bahanesi ile Irak'a yeni birlikler gönderiyor İngiltere.. Açıklamalara göre seçim güvenliği için 400 askerden oluşan bir birlik bu ay içinde Irak bataklığına gönderilecek ve İngiltere'nin Irak'taki asker sayısı da 9 bin 400'e çıkmış olacak!
Öte yandan, birkaç gün önce 8 Ukrayna ile bir Kazak askerinin ölmesi üzerine, bu ülke, Irak'taki 1600 askerini çekme kararı almış durumda... Çekilme işi, 2005 yılının ilk yarısında gerçekleşecek... Böylelikle, Irak macerasını Birleşmiş Milletler'in onayı veya desteği olmadan başlatan ABD ve İngiltere'nin yükü ve payı daha da artmış olacak!
Seçimlere üç haftadan az bir zaman kaldı ama, Irak'ta süren tedhiş ve terörizm hiç azalmamış durumda. Artık CNN ve BBC gibi TV kanalları ise belirgin bir biçimde terörist eylemleri daha küçük ve vurgusuz biçimde vermeğe başladılar: Bir yanda habercilik dürtüsü, diğer yanda üst düzey politikacılardan gelen "Aman, ha!.. Kamuoyunu çok bulandırmayın!" baskıları... Haberlerde, bombalar ve patlamalar yer alıyor ama ölenlerin ya sayısı az yada milliyetleri yer almıyor.
Bu arada, çok rahat ve çok kısa sürecek bir harekat için Irak'a gönderilmiş olan "tüyü yeni bitmiş" acemi ABD askerlerinin de telaşlı ateşi ile yaşamlarını yitirenler de haberlerden eksik olmuyor. Örneğin 10 Ocak tarihli Yeni Adana'da yer alan bir haberde Bağdat'ın güneyinde ABD ateşi ile, ikisi Irak polisi, beş kişinin öldüğü, bir Amerikan askerini öldüren bir bomba patlaması ile birlikte yer almaktaydı.
Öte yandan, Yankee'ler ülkesi Amerika'da ise, televizyon ve müzik dallarında verilen ve 21 milyon kişinin internet aracılığı ile katıldığı oylamada "Halkın Seçimi Ödülü"nü Michael Moore'un yönettiği Irak savaşı karşıtı "Fahreheit 9/11" filmi kazanmış oldu. Amerika'da aydın kesimde ve belki de genel olarak savaşa karşıtlık var ama, ipler ve Beyaz Saray Şahinler'in elinde!13.01.2005

OLAYLARIN İÇİNDEN
Ahmet TAHİR
ÇİRKİN AVRUPALININ
TÜKENMEZ İSTEKLERİ
Ülkemizdeki AB severlerin merakla beklediği 17 Aralık tarihi yaklaştıkça, Avrupa’dan ülkemize yansıyan istek ve koşul bombardımanı bir türlü dinmek bilmiyor. Gün geçmiyor ki yeni bir koşul gündeme gelmesin... Siyasete soyunmuş takımın sözcüleri ise, bu çıkışları karşılamak için laf yetiştiriyorlar! Son günlerde ortaya dökülen saçılan inciler şöyle: Güney Kıbrıs’ı tanıyın! Ermeni soykırımını kabullenin! Görüşmelerin ucu açık olsun! Size özel statü verelim! Diyarbakır’a özel statü verin! Apo yandaşlarını affedin! Ortaya atılan isteklerde ne zaman kısıtlaması, ne de ölçü var! Avrupa’dan ülkemize akan bu koşulları ve istekleri ibretle izlemek ve algılamak gerekli... Avrupalının kafası bu... Ah, yetkililerimiz bir bunu yürekten algılayıp bir tutam tuz ile AB kapısına koşmasalar, ya!
Bağımsız Kıbrıs Devletini yıkan, seçilmiş cumhurbaşkanını alaşağı eden Güney Kıbrıs... Türk köylerini basıp Türkleri soykırım yaparcasına öldüren ve toplu mezarlara gömen onlar... Türkiye, Londra Anlaşmasından doğan hakları ile bu işe müdahale etmek zorunda kalmış ve adaya yine anlaşmalar çerçevesinde Kıbrıs Türklerinin can güvenliğini korumak için çıkmıştır. Son yapılan referandum da bile Güney Kıbrıs Rumları “Hayır!” oyları ile bir anlaşma umudunu yok etmişlerdir. Ama Hıristiyan Avrupa’nın bağnazları hala öldürülen Türkleri ve toplu mezarları görmemekte direnmektedir. Londra Anlaşmasına taraf olan İngiltere de hiç taraf değilmiş gibi sessiz kalmıştır ve kalmaktadır.
Bir kısım militan Ermeni örgütlerinin savından başka bir şey olmayan soykırım masalı yine sahnede... Ermenistan Avrupa Birliğinin üyesi midir? Üye olma adayı mıdır? Yok, Türklere karşı bir ortam yaratılacaksa, Ermeni militanların savlara gündeme getirilir, Avrupa başkentlerinde Ermeni anıtları boy gösterer, oralarda yapılan törenler, toplantılar medyada yer alır... Birinci Dünya Savaşında, kendi devletine baş kaldıran, savaşan Türk ordularının ardında beşinci kol gibi çalışan bir avuç Ermeni militanını kimler kışkırtmıştır, kimler kullanmıştır? Ruslar, Fransızlar ve hatta misyonerce Amerikalılar. Adanalılar, 1918-1921 yılları arasında Fransızların bu ülkeye iki Ermeni Lejyonu getirerek, buradaki azgın militaları kollayarak yaptırttığı Camili Köyü, Dedepınarı Köyü, İncirlik Köyü ve Kahyaoğlu Çiftliği soykırımlarını unutmamışlardır. Birinci Dünya Savaşı sırasında Türkler ve Ermeniler arasında cereyan eden olaylarda Türklerin kayıpları Ermenilerin 4 katıdır. Ve ayrıca Doğu Anadolu’da savaş alanı dışında kalan ve Anadolu’nun çeşitli kentlerinde yaşayan Ermenilere karşı da hiç bir hareket olmamıştır.
Apo’yu affetmek, yandaşlarını affetmek niye? Diyarbakır’ı ayırmak niye? AB, hangi ülkeyi üyeliğe kabul ederken, o ülkede yaşayan “azınlıklar” için özel statü istemiştir? Macaristan’da Romen asıllılar yok mudur? Bulgaristan’da Makedonlar yok mudur? Polonya’da Almanlar yok mudur? Örneğin neden Polonya’da Poznan yakınında Krzyz’da veya Gdans çevresinde yaşayan Alman kökenliler gündeme getirilmez, Türkiye’de ise öne sürülür?
Bütün bunlar Çirkin Avrupalıların sayıklamalarıdır... Afrika’yı, Güney Doğu Asya’yı, Hindistan’ı yıllarca sömürmüş, sömürmeye alışmış, belirli bir refah düzeyi yakalamışların sayıklamalarıdır. O refah, o zenginlik, ama ne pahasına! Bizce bu Çirkin Avrupalının istekleri bitmez, tükenmez... Biz kendimize gelip, bu saçma sapan isteklere, hatta ciddi devlet adamlarından gelecek taviz isteklerine karşı çıkalım... 1964’te bir devlet adamı olan Türkiye Başbakanı İnönü’nün dediği, “Yeni bir dünya düzeni kurulur, Türkiye yerini oradan alır!” diyebilelim. Yoksa, Çirkin Avrupalı’nın sınırsız istekleri bitmez... Yoksa, 17 Aralık’a kadar Viyana’da sokakta başına aksı düşen Hans ile Paris’te ayağı kayıp yere düşen Piyer bile bizden tazminat istemeye yeltenecektir. (3.12.2004)

OLAYLARIN İÇİNDEN
AHMET TAHİR
METEOROLOJİ YAĞIŞ MIKTARINI
TAM VERSE NE OLURDU?
Geçen hafta içinde Istanbul’a düşen yağış yine taşkınlara, su basmalarına ve Istanbullular için eziyete neden oldu. Büyükşehir yetkilileri ise yağışın tam şiddetini belirtmemekle Meteorolojiyi suçladı. Vatandaşlar ise, su dolan evlerini boşaltmağa, eşyalarını kurutmaya koşuştular! Artık bu sahneleri görmeye, bu karşılıklı suçlamaları her yağmurda izlemeye alıştık! Tüm şehirlerimizde olduğu gibi, Belediye olarak hiçbir plan ve program yapma, Anadolu’dan gelen insan göçünü yerleştireceğin yerler planlama, ortalığı arsa mafyasına bırak ve her seçim öncesi tapu dağıtma şovlarına giriş, sonra her mevsim oluşan bu şehircilik rezaleti için ağzı, dili olmayan Meteorolojiyi suçla! Buna olsa olsa “insaf!” denir. Peki insana sormazlar mı, eğer Meteoroloji yağmurun tam odak noktasını ve metrekareye kilogram olarak miktarını da bildirseydi, ne yapacaktınız? diye...
2001 Aralık ayında, yine bu sütunlarda bölgemizde sellere neden olan yağmurlar için bir yazı yazmış, yağmur suyu kanalizasyon planlamasında yapılacak hesaplara, ve elliyıldabir yağacak yağmur eğrisinden söz etmiştim. O yazıdan bazı kısımları tekrar sütunlarımıza alıyorum:
“Ülkemizin çeşitli kentlerinde, Mersin’de, Tarsus’ta, Erdemli’de veya Mezitli’de yağmurları izleyen su taşkınları ve sellerin ardından insan ister istemez sorguluyor: Bu doğa olayları kader mi? diye... Yıllarca A.B.D. çalışmış olan bir inşaat mühendisi dostumdan dinlemiştim. Kendisi 1950’li yıllarda küçük bir mühendislik firmasında çalışırken ve bu firma 50000 nüfuslu küçük bir komşu kentin 1910 yılında ayni firma tarafından yapılmış ve uygulanmış olan kanalizasyon projesini ek mahalleler için genişletir ve yeniden planlarken elliyıldabirlik yağmur’a göre projelerin düzenlendiğini aktarmıştı. Projede yağmur suyu debisi, elli yılda bir oluşacak bir afet yağmurun başlangıcından sonuna kadar her dakika içinde kaç metreküp su bırakacağı esasına dayandırıldığını, ve o Eyalet için ellerinde yirmiyıldabir, otuzyıldabir, elliyıldabir ve hatta yüzyıldabir yağacak afet niteliğindeki yağmura ait gözlemler sonucu elde edilmiş yağmur eğrilerinin bulunduğunu belirtmişti. Zamana karşı düşen yağmurun su getirisinin çizildiği yağmur eğrilerinin altında kalan alan ise o afette gökten düşecek su miktarının tahmin edilebildiğini, kanalizasyon sisteminde boru çaplarının buna göre hesaplanabildiğini de sözlerine eklemişti.
Söylemesi ayıptır, kentlerimizde yağmur suyu kanalizasyon işlerinin projelere göre hiç yürütülmediğini iddia edebiliriz. Çünkü yapım sırasında, sokaklarımızda nivo aleti kullanarak büz boru döşeyen teknik ekiplere hiç mi hiç rastlamadık. Olsa olsa metodu ile, kaba tahminle, hatta o tarihte ayrılmış eldeki para miktarına göre güzergahın ve boru çaplarının belirlendiği bir gerçektir. Çünkü uygulama sonrasında, yıllar yılı ayni caddeler ve sokakların açılıp daha büyük borular döşendiğine tanık olmuşuzdur”
Kaldı ki Batı ülkelerinde yağmur suyu sistemi ile pis su sistemi ayrı ayrı projelendirilir ve döşenir. Pis su sisteminde debinin az olması, değişik boru çapı ve özellikle boru içinde çökelti olmaması için değişik eğim gerektirir.
Elimizde yağmur eğrileri olsa, bunu kullanacak, hesabını ve sistemin boru çaplarını yapacak teknik elemanlar da bulunsa, bu projeleri gerçekleştirecek yöneticiler nerede?
Daha da önemlisi bu kentlerimize kırsal kesimden gelen göçler, yönetimleri güç sorunlarla karşı karşıya bırakır. Kaçak yapılaşma, arsa mafyası özel sorunlar getirir. Yağmur eğrilerimiz olsa, yağmur suyu projeleri fennin gerektirdiği gibi ayrı olarak projelendirilse ve yapılsa bile, aşırı büyüme ve düzensiz betonlaşma birkaç yıl sonra sistem demode kılacaktır.
Dün akşam TV haber programlarında yine Istanbuldaki yağışlar ve Alibeyköy semtinde tapusuz kaçak yapıların yıkımı vardı. Ya seçimlerde tapu almış sağlıksız yapılara ne demeli? Hele Alibeyköy’de dere yatağında sel bölgesinde devletin bir ilkokul yaptırtmış olması işlerin iyice zıvanasından çıktığını göstermektedir. Devlet ki yatırımları arasında bulunan okullar veya resmi yapılar için arsa aradığı zaman kılı kırk yararken Alibeyköy’de o okul dere yatağına nasıl oturtulmuştur?
Darılmayınız ama, AB patronlarının saptadıkları on yıllık süre için esip gürlerken, kentlerimizi, hele ülkemizin incisi Istanbul’u bu süre içinde AB normlarına uygun bir kent durumuna nasıl getireceğiz? “Görüşmelerin ucu açık!” diye haykırmadan önce gerçekçi bir öz-eleştiriye yönelmemiz gerekmektedir. 13.10.2004