Cumali Karataş

***Kaç yıldan beri çiçekçilikle uğraşıyorsunuz Sadık bey?

---Yaklaşık bir yirmi yıldan beri çiçekçilik yapıyorum.

***Daha önceleri ne iş yapıyordunuz?

---Daha önce devlet memuruydum. Maliye´de çalışıyordum. Emekli olunca bu işe başladım.

***Nasıl oldu peki, nasıl çiçekçilik yapmaya karar verdiniz? Durup dururken olmadı sanıyorum.

---Ben doğuştan ziraatçıyım zaten. Pamuk, biber vb. sebze seracılığı gibi işler yaptım hep. Hâlâ çiçekçiliğin yanı sıra karpuz seracılığı da yapıyorum.

***Paradan öte bir şey sanıyorum çiçekçilik uğraşınız?..

---Tabii canım, parayla alakası yok. Parayla beni çalıştıramazlar. Bir hobi benim için çiçekçilik.

***Peki en sevdiğiniz çiçekler hangisidir diye sorsam…

---Birini diğerinden fazla değil… Ben bütün bitkileri, çiçekleri, doğayı eşit olarak seviyorum.

***Bir 14 Şubat daha geliyor… Sevgililer Günü´nde çiçeğe büyük bir ilgi oluyor değil mi? Görüldüğü kadarıyla, duygularımızı çiçeklerin diliyle, güzelliğiyle anlatmak konusunda gelenekselleşen bir yoğunluk oldu son yıllarda…

---Tabii, son yıllarda 14 Şubat Sevgililer Günü´ne muhteşem bir ilgi var. Normal yoğunluğun dört - beş katı oluyor 14 Şubat´taki yoğunluk.

***İnsanlar çiçekleri seviyor, çiçeklerin dilini benimsiyor galiba.

---Çiçekler ve bitkiler konusunda mümkün mertebe insanlara bilgi yönünden yardımcı oluyoruz. Çiçeklerin, bitkilerin özelliği, ortamı ve anlamı konusunda gelen sorularla karşılaşabiliyoruz zaman zaman.

***Tarihsel bir derinliği bile var. Öteden beri biliniyor çiçeklerin anlam ve özellikleri. Hatta bir yerde okuduğum kadarıyla 800 kadar çiçeğin anlamları konusunda evrensel, ortak bir dil oluşturma çabası da oldukça ilginç gelmişti.

---Dünyadaki tüm çiçeklerin anlamı ve güzel yansıması olduğu kadar insana ve insan hayatına katkıları vardır. Başlı başına bir daldır çiçek ve bitki dünyası.

***Tabii bizim öteden beri bu konudaki bildiklerimiz kırmızı, beyaz, sarı gülün, pembe karanfilin, sevgi ve aşk yönündeki duygulara tercüman olan ifadeleridir.

---Elbette çiçek literatürü bir bilim dalına has derinliği olan bir alan. Hangi birini sayacaksın ki. Bir gülün, lalenin bile kendi içindeki çeşidine göre sayısısz anlamı var. Sizin saydıklarınıza sarı laleyi, beyaz leylağı, papatyayı, mimozayı, ıhlamuru, nergisi, naneyi ve rezeneyi ekleyebiliriz.

***Petunya, öksekotu, kaktüs, hanımeli, hercai menekşe, gardenya, melekotu, orkide, mor menekşe, pembe karanfil, sardunya ve yasemin gibi çiçeklerin literatüre kattığı güzel anlamlar da var.

---Çiçeklerin dünyası çok güzel, doğayı taçlandırıyor adeta çiçekler. Gönlümüze ve duygularımıza da hitap ediyor. Ayrıca çiçeklerin, bitkilerin sağlıklı yaşamdan yana da çok faydaları olduğunu biliyoruz. Örneğin Arafarya insana huzur verir, Melisa´nın bir yaprağını su bardağına koyup da içersen rahatlatır. Biberiye özellikle etli yemeklerde kullanıldığında sindir imi kolaylaştırmanın yanı sıra etin de kokusunu alır. Zeytin yaprağının çayı şeker hastalarına iyi gelir. Güzellik alanında da kullanılan Alovera´nın yaprağı vücut yaralarına ve lekelerine sürüldüğünde iyi gelir. Elleme küserim stres bitkisidir, stres alır. Köşkmerküşünün çayı kabızlık konusunda yararlıdır. Kumkaatın kabuğu vücuttaki toksinleri atar, kötü hücreleri temizler. Dolayısıyla kansere iyi gelir. Reyhan (Sürahi kanadı) evdeki sinekleri kovar.

***Röportajımıza hazırlık yaparken dersime çalıştım biraz… Edindiğim bilgileri de, yarar sağlayabilecekleri nedeniyle insanlarla paylaşmanın bir ödev olduğunu düşünüyorum. Sonuçta şöyle bir baktım da bu konuda bildiğimiz de fazla bir şey yokmuş. Oysa NASA, uzay araştırmaları bağlantısıyla konuya hayli ciddi yaklaşmış ve yaptığı deney ve araştırmalarla oldukça yararlı sonuçlara ulaşmış. Amerikan Ulusal Uzay Araştırmaları Kuruluşu (NASA) evde yetiştirilen salon çiçeklerinin ev yaşamına nasıl katkı yaptıklarını incelemiş. Uzaya gönderilen insanların atmosferde rahat nefes alabilmeleri ve yaşamlarının dünyada olduğu gibi devam ettirilebilmesi için ev çiçeklerinin hava temizleme özelliğinden yararlanabileceğini keşfetmişler bilim adamları. Yapılan araştırmalar sonucunda, saksıda yetişen ve çiçek açan bitkilerin evlerdeki hava kirliliği ile mücadelede kullanabileceğini bulmuşlar. Her gün yaptıkları fotosentez aracılığı ile havadaki zehirli gazları filtreleyen çiçeklerin topraklarının da bazı zehirli maddeleri emerek, olumsuz etkiyi azalttıkları sonucu çıkmış ortaya. Fotosentez yoluyla insanla ters orantılı ve örtüşen bir yararlılıkta karbon dioksit-oksijen alışverişi yapan ve genel olarak havadaki karbondioksit, nitrojendioksit vb. maddeleri emerek havayı temizleyen, nem oranını dengeleyen ve bu nedenle de hava sıcaklığını ve ortamdaki toz oranını düşürüp, uykusuzluk sorununa yardımcı olduğu bilinen bitkilerin bu hayati özelliğine ek olarak, karbondioksit dışında ev ortamında meydana gelen benzen, formaldehid ve trikloretilen gibi zararlı maddelerin de bazı çiçek türleri tarafından emilerek, havadaki olumsuz etkileri azaltark; Duvar sarmaşığı, Kasımpat, Barış Çiçeğinin:Benzen; Açelya, Örümcek çiçeği, Mısır bitkisi, Kasımpatı ve Paşa çiçeğinin Formaldehid; Kasımpatı ve Barış Çiçeğinin ise Trikloretilen gibi zararlı maddelerin olumsuz etkilerini azaltmak konusunda yararlı oldukları tespit edilmiş. Şimdi buna ek olarak. Birçok konuda yararlı olan bitkilerin koku vb. yönden zararlı olanları var mıdır acaba?

---Verdiğiniz bilgiler oldukça yararlı ve olumlu elbette. Bitki ve çiçeklerin bu yönünün değerlendirilip, insanlığın hizmetine sunulması güzel. Sorunuza gelince… Hiçbir bitki zararlı değildir yerinde ve doğru kullanırsanız. Çünkü neden?.. Zakkumu kullanmaya kalksanız onun bazı tıbbi formülleri var. Doktor kontrolünde ve doktor önerisiyle ancak kullanılmalıdır. Aslında bütün bitkiler ne kadar yararlı olsalar bile doktor ya da yetkili tıbbi uzmanın önerisine göre değerlendirilip, kullanılması daha doğru ve yararlıdır.

***Peki aylar önce sizinle ilk konuştuğumuzda dut ve çam gibi bazı ağaçların binaların yakınına ekilmemesi konusunda uyarmıştınız. Gerçekten öyle çıktı. Bir dutun boyu kadar da kökünün toprağa yatay olarak ilerlediğini gördük.

---Kaliptos, dut, akasya ve karaselvi çamı gibi bitkiler zararlı olduğundaa değil, köklerinin binaya zarar verdiği için bina yakınına ekilmez.

***Peki yeniden çiçek konusuna dönelim… Size göre, Türkiye´de insanların çiçeğe ve bitkiye bakış açısı nasıldır?

---Çok iyi de, ekonomik nedenlerden dolayı insanlar alırken zorlanıyorlar.

*** Sanırım şimdi Antalya, Isparta ağırlıklı bir gül ihracatımız var belli başlı… Peki, çiçek ve bitki alanında Hollanda lalesi örneği dünyada etkin bir noktaya gelemez miyiz bu konuda?

---Bütün dünyaya hitap edecek bir noktaya gelmemiz mümkün değil. Adamlar daha bilimsel ve desteklenen uzun vadeli yatırımları var. Biz de uzun süreli işletmecilik olmuyor. Onlarda mevsim yok. Adamlar öyle bir tesisler yapmışlar ki yaz, kış istedikleri zaman bitkiye çiçek açtırıyorlar.

***Pekii çiçek ve bitki konusundaki bu güzel ve ilginç sohbet için teşekkür ediyorum. Bu konuda daha dikkatli olacağız bundan sonra.

---Ben teşekkür ediyorum röportaj için.