Cumali Karataş

***Resme ne zaman, nerde ve nasıl başldınız?

---Resme Ahmet Karabucak İlkokul´nda öğrenci iken mahalledeki çocuklara Tarkan dergisinden Tarkan karakterleri ve diğerlerini çizerek resme başladım. Tarkan resmini çizdiğimde sınıf arkadaşlarım şalgam ısmarlarlardı. Yanına kutu da çizdiğimde şalgam ile simit ısmarlıyorlardı. Diyebilir mi yani benim resim alanını seçmiş olmamda bu arkadaşlarımın yüreklendirmeleri çok etkilidir.

***Aileden gelen bir teşvik, yönlendirme oldu mu ya da ne´blim bir genetiksel bağlantı gibi şeyler?..

---El maharetlerim vardı… Dere kenarında çamurdan insan ve hayvan figürleri ile kolay yontulan çam kabuklarından üç boyutlu insan ve hayvan figürleri yapardım. Aileden ve çevreden “ne güzel yapıyorsun…” diye karşılarlardı. Bunların hepsi de elimin melikesini gelişmesinde etkili olan ve beni teşvik eden şeylerdi. Annem ise okumamış olmasına rağmen her konuda yetenekliydi. Anneme, “Bir yumurtayla beş kişiyi doyuran kadın…” derlerdi. Köyde eldiven ve boyun atkısı örmediği kimse yoktu. Toprak evin zeminini bile bitki motifleri oluşturarak sulardı. Herkes hayran kalırdı. Annemin bize görsel anlamda katkı sağladığına ve genetik bir ilişkimizin bulunduğuna inanıyorum.

***Şalgam-simit olayından sonra resimdeki süreciniz nasıl devam etti.?

---Arkadaşlarım sürekli güzel resim yaptığımı söyleyerek benim resme yönlenmemde etkili oldular. Daha sonra ise lisedeyken resim konusunda yöredeki ressamları, resimleri inceleyerek, araştırarak resme yöneldim.

***Peki o dönemde hangi ressamlar vardı Adana´da, anımsayabildikleriniz?..

---Öncelikle lisede resim öğretmenimiz olan Ethem Aydın´ın yanı sıra Ahmet Akata ve Adnan Ateşok gibi isimler resmin en iyileriydiler. Dolayısıyla da o dönemin Adana ressamları içerisinde olan bu isimlerden etkilendik.

***Lise yıllarınızdaki resim anlayışınız nasıldı?

---Daha çok konulu resimlere yöneldim. Köy yaşantısından gelen resimler yapmaya başladım.

***Temelde yine insan ve hayat vardı sonuçta değil mi?

---Köylü kökenli oluşum bu alandaki çalışmalarıma dolayısıyla yansıdı.

***Hümanist ve çoğulcu bir duyarlılıktan beslendiğiniz görülüyor…

---Sanatın toplum, ekonomi, sosyal, kültürel ve siyasal anlayışından uzak bir kavram olmadığına inanıyorum. İzlenimci olmama rağmen modernizme giden önemli bir basamak olan klasizmi önemserim ve ayrıca da realizme de sempatim vardır. Bana yansıyan, benim kendi özgün çizgim doğrultusunda özgürce biçimlendiriyorum.

***Üniversite yıllarınızda peki, önceki döneminiz bir farklılık olduğu söylenebilir mi?

---Elbette… Eğitici, öğretici etkisi; ressam öğretim üyeleri olan öğretmenlerimizin sanat anlayışı; sanatta kullanılan araç ve gereçlerin tanınması ve uygulama teknikleri resim alanındaki gelişmemize katkı sağladı. Okul eğitimi sırasında, okul imkânlarıyla oluşturulmuş atölyelerde dönemine damga vurmuş büyük ustaları tanıma ve anlama imkânı bulduk. Bu da bizim resim alanındaki bilgi dağarcığımızı doldurdu.

***25 Yıl resim öğretmenliği, yedi yıl atölye çalışmaları olarak toplam 32 yılda öğrenci ve kursiyer olarak oldukça fazla insanı resme ve Adana resmine oldukça yararınız olduğunu düşünüyorum.

---Sanırım ki, atölye ve okul olarak yüzlerce insanı bu alana yönlendirdiğimi düşünmüş olmam beni çok mutlu ediyor.. Yalnız değil Adana´da, Havza´dan bile öğrencilerimin hâlâ beni arıyor olması gerçekten çok güzel önemli bir şey.

*** Resim yapmak bir yetenek mi gerektirir sizce?..

---Ben tamamen yetenek olduğunu düşünmüyorum. Etkisi vardır ama tamamen yetenek değildir. Başarı için sevmek, yönelmek ve çok çalışmak gerek.

***Resim dışında herhangi bir sanatsal uğraşını oldu mu?

---Günlük yaşantım içindedir… Her gün sazımla en az bir saat çalar söylerim. Halk şiirini severim, okurum. Çünkü halk şiirinin güzel örneklerinde öz ve biçim olarak bir uyum gizlenir.

***Resimde kimlerden yaralandınız? Bir anlamda ustalarınız yani?..

---Öğretmenim Ethem Aydın, Adnan Ateşok ve Ahmet Akata, Fikri Cantürk, Numan Aslan´dan yararlandım, etkilendim de.

***Resimde ilk ve son arasında durduğunuz yer desem, nasıl bir yanıt vermek isterseniz?..

---Günümüz sanatının hayat içinde, hayat kavgaları içinde sesinin olduğuna inanıyorum. Sanatçı toplum kuralları ve amaçlarını dile getirmeye görevli kişidir bence… Bilim dallarına yabancı kalmamak, düşünce akımları arasından kendine en uygun olanı seçerek, ona göre davranarak, toplumun çalışkan, becerikli bir elemanı olarak hayata katılan ve yaşayandır resim sanatçısı.

***Sizi etkileyen yerli ve yabancı ressamlar kimlerdir?

---Beni etkileyen sanatçılarımızın başında Bedri Rahmi Eyüboğlu olduğunu söyleyebilirim. Şiirsel anlatımını her eserinde ustaca kullanmış olması, aynı zamanda şair oluşu, bu konuda bir samimiyeti ve toplumsal düşünüşü olmasını beğenirim. İbrahim Çallı´nın sanatımıza katkısını çok önemserim. Portrede Feyhaman Duran´ın çalışmalarını beğenir ve takdir ederim. Ülkenin içinde bulunduğu koşullara rağmen resim sanatında Türk hümanizmasının temsilcileri olan “1914 Sanatçıları” Avni Lifij, Nazmi Ziya Güran ve Hoca Ali Rıza gibi sanatçıların sanatımıza katkılarını örnek olarak üretmeye çalışırım.

***Adana´da resmi nasıl buluyorsunuz peki?

---Toplumsal, sosyo/ekonomik yapısıyla, baştan da bahsettiğim gibi, ilgisizlik var. Bu da ekonomik, politik ve kültürel nedenlerden olabilir. Resmin gelişmesi için ilgi görmesi, tüketilmesi gerekir.

***Diğer illerde nasıl durum acaba? Adana gibi mi?

---Örneğin… Bir Mersin´deki atölye çalışması Adana´ya göre daha iyi. Resim Mersin´de ilgi de görüyor.

***Son yıllar, eski paraya göre trilyonlar etmeye başladı tablolar… Buna bakarak, resmin iyi para etmesi Türk resminin iyi bir yerde olduğunun göstergesidir diyebilir miyiz?.

---Son yıllarda, eski paraya göre trilyonlarca değerinde resimler satılıyor ama bu durum bu alandaki tekelleşmeyle ilgili. Bir takım kolleksiyonerler, bu işi yatırım aracı olarak görenler, sanatseverlikten çok ticari meta olarak gören yatırımcıların resmi getirdiği bir nokta bu.

***Resimde yabancı ülkelerden çok mu gerideyiz?

---Tabii; her alanda olduğu gibi. “İçine tükürülen sanat” vardır ülkemde. Başka bir şey demeye gerek yok.

***Bundan sonrası için resimdeki hedefiniz nedir?

---Şu an için ne yapacağımı biliyorum… Çok güzel bir atölye açıp, yine orada ömrümün sonuna kadar üretim alanında bilgi ve tecrübemi öğrencilerimle paylaşacağım. Toplumun bu alanda beklentilerine yönelik çalışmalar yapacağım.

***Çok teşekkür ederim Suavi dost, önem verdiniz, zaman ayırdınız…

---Emeğiniz, samimiyetiniz, irdeleyici çalışmanız için ben çok teşekkür ederim.