PARTİLERDE MEŞRU(T)İYETÇİLİK
Meşruiyet ile meşrutiyet. Dilimize Arapça´dan gelme ve yazımları birbirine çok yakın iki sözcük. Aralarında tek harf farkı var; ama iki farklı dünyayı anlatıyorlar.
Tarih: 8.10.2014 11:41:57 / 567okunma / yorum
Birgül Ayman GÜLER

Meşrutiyet, (t)´li olan, hükümdarla yönetilen ülke demek. Hükümdarın yetkilerinin seçilmiş bir meclis eliyle kısıtlandığı saltanat yönetimi. Osmanlı´da 1876´da ve 1908´de açılan iki siyasal döneme 1 ve 2. Meşrutiyet Dönemi denirdi. Kısıtlanmış da olsa, rejimin bir aileye ait olan hanedanlık - saltanat başkanlığa dayanması, cumhuriyetten farklı olmasına neden oluyor. Soya bağlı yönetme hakkı, bu rejimi ´halk egemenliği´ demek olan demokrasiden uzağa savuruyor.

Meşruiyet, (t)´siz olan, kurala uygun işlem demek. Töreye, yasaya, usule uygun ve herkesçe kabul edilmiş geçerli uygulama. Herhangi bir kurumun, bir siyasal partinin başındaki kişilerin yönetme yetkilerini haklı biçimde sürdürmeleri, meşruiyetçi olmalarına bağlıdır. Bunun uzak ucu geleneklere, en yakın ucu da yasa, tüzük gibi hukuksal kurallara uzanır. Bunlara uygun olmayan her tutum, meşruiyetini - yasallığını - geçerliğini yitirmiş sayılır.

Siyasal partilerde meşruiyetçilik, günümüzde parti-içi demokrasi adı verilen değer.

MEŞRUİYET KIRILIRSA...

Demokratik kurum ve çağdaş siyasal partilerde meşruiyet -yasallık kırılırsa ortaya iki sonuç çıkar.

Birincisi, karar ve uygulamalarda meşruiyeti -yasallığı ihmal eden yöneticilerin yönetme hakkı düşer. Çünkü çağdaş demokratik örgütlenmelerde yönetme hak ve yetkisi aşağıdan yukarıya işler. Her karar ve uygulama süreci kurallara bağlanmıştır. Partilerde üyeleri temsil eden seçilmiş delegelerin bir araya geldikleri kurultaylar, bunların seçerek belirledikleri parti meclisleri, yetkilendirilmiş denetim kurulları, vb. aracılığıyla ortaklaşa belirlenmiş kurallar vardır. Her kişinin bu yapıların işleyişine ve karar yoluyla ortaya çıkardıkları kurallara uyması gerekir. Büyük mekanizmaları bir arada tutmanın da, amaç doğrultusunda etkili biçimde çalıştırmanın da şimdiye kadar bulunabilmiş biricik yolu budur. Herhangi birileri, özellikle de yöneticiler karar ve uygulamalarında meşruiyetçi davranmazlarsa, örgütün dağılmasına ve amaçtan uzaklaşmaya yol açacakları için yönetme hakkını yitirirler.

İkincisi, meşruiyetçiliğe aykırı davranan yöneticiler sayesinde o kurumda, demokratik yönetim tarzı terk edilmiş ve meşrutiyetçi yönetim tarzı başlamış olur. Bu, söz konusu örgütte keyfilik dönemi başlamış demektir. Meşruti rejimlerden farkı, burada sürecin tersine işlemiş olmasıdır. Meşruti rejimler, mutlak rejimlerden sonra gelir. O nedenle meclisler ve kurullar hükümdarı sınırlandırmak işlevi görürler. Böylece rejimi eksik de olsa demokrasiye doğru iterler. Bizim örneğimizde ise, meclislerle kurullar mevzi yitirmiş ve yöneticiler tarafından ikincil duruma düşürülmüşlerdir. Bundan böyle kendileri asıl değildir; karar ve yürütme güçlerini yöneticilerin gasp etmeleri nedeniyle yapıdaki ağırlıkları azalmıştır. Yönetici, karar ve yürütme yetkisine sahip olan kurulları sınırlandırmıştır.

MEŞRUİYETÇİLİĞİ GERİ ÇAĞIRMALI

Kuruluşu ülkemizle birlikte olan CHP tarihi, parti yönetiminde meşruiyetçiliğe -yasallığa verilen önemin öğretici örnekleriyle dolu. Geçen haftaki yazımda teşekkür için söz ettiğim Kamil Kırıkoğlu´nun anılarında dikkat çekici örnekler var.

Günümüzde, yazık ki meşruiyet geleneğini kırmış karar ve uygulamalar üst üste bindi. Örneğin, 30 Mart 2014 yerel seçimlerinde belediye başkanlığına, meclis üyeliğine, il genel meclisi üyeliğine başvurmak isteyenlerin parti görevlerinden istifa etmeleri, belli tarihe kadar başvurmaları, ücret yatırmaları, eğitime katılmaları, bunlarda eksik olanların aday olamayacakları yönündeki merkez kararı, hemen her yerde yine merkez yönetim tarafından ezildi. Yine örneğin, 10 Ağustos 2014 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde gösterilen aday, öneri kaynağının kim, ne olduğu da saklanarak ve PM - MYK - TBMM Grubunun bilgisi ve onayı dışında kamuoyuna sunuldu. Ve örneğin, 5-6 Eylül 2014 Kurultayı´nda cümle alemin kadınlar için getirildiğini bildiği cinsiyet kotası erkekler için kullanıldı; bu yolla Kurultay´ca reddedilenler seçilmiş sayıldı. Üstelik bu işler doğrudan genel başkana ait 12 kişilik Bilim Kurulu listesinde oldu. Ortaya, meşruiyetçilik sorununu da aşan bir keyfilik ve Tüzük ile Kurultay´a karşı hile sorunu çıktı. Şimdilerde de karşımıza, iki Parti Meclisi üyesini istifa ettirerek, Kurultay´ın seçmeyi reddettiği bir kişiyi PM üyesi yapmak için girişilmiş zorlamalar var.

Parti-içi demokrasinin kırılması "ben yaparım, olur" keyfiliğiyle başlıyor. "Ben yaptım, siz de tıpış tıpış..." aşağılamasına varıyor. Demokrasi, yerini meşruti yönetme tarzına terk ediyor. Oysa meşruiyet -parti-içi demokrasi duyarlığı "tutarlığımızı yitirmeyelim", "parti zedelenmesin", "güvensizlik uç vermesin", "mekanizma dağılmasın", "amaçlar kaybolmasın" kaygılarının ilacı.

Son uygulamalara bakınca insanın aklına ağır bir soru gelip yerleşiyor: Yoksa sorun, bu tür kaygıların olmaması mı?

*

Sağlıkla, tüm sevdiklerinizle ve ulusça, komşularla savaşsız nice aydınlık yıllarda güzel bayramlar dilerim.

08.10.2014

Anahtar Kelimeler: PARTİLERDE, MEŞRU, İYETÇİLİK
Yazarın Diğer Yazıları
BÖLGECİLİĞİN DERİN SULARI (16 Ekim 2016 - Pazar)
BELEDİYELER, PKK ve CİAMAT´lar (14 Eylül 2016 - Çarşamba)
CHP 93 Değil 97 Yaşında! (11 Eylül 2016 - Pazar)
ULUSALCILIĞIN YÜKSELİŞİ (04 Eylül 2016 - Pazar)
KRİPTO AHLAKINA KARŞI MÜCADELE ETMEK (21 Ağustos 2016 - Pazar)
“NE BU NE O” SİYASETİNİN FELAKETİ (07 Ağustos 2016 - Pazar)
FIRSATÇI NEFESLERİN PİS KOKUSU (31 Temmuz 2016 - Pazar)
15 TEMMUZ 2016 İŞGAL SALDIRISI (24 Temmuz 2016 - Pazar)
KURULACAK YENİ DÜNYADA YERİNİ SEN SEÇ (26 Haziran 2016 - Pazar)
İLHAMINI GÜNEY AFRİKA´DAN ALAN UTANMAZLIK (20 Haziran 2016 - Pazartesi)
BAŞKANLIK İÇİN 5´Lİ ADIM (28 Mayıs 2016 - Cumartesi)
YENİ-ANAYASANIN KAYNAĞINI BİLE BİLE…. (16 Nisan 2016 - Cumartesi)
AHTISAARI ile VENEDİK KOMİSYONLARI (10 Nisan 2016 - Pazar)
AHTISAARI ile VENEDİK KOMİSYONLARI (10 Nisan 2016 - Pazar)
2000 MODEL YENİ-ANAYASACILIK HAKKINDA (04 Nisan 2016 - Pazartesi)
ÇOKKÜLTÜRCÜ BİR SERÜVEN (28 Mart 2016 - Pazartesi)
TURNUSOL KAĞIDININ NUMARASI: 6551 (18 Mart 2016 - Cuma)
TBMM BAŞKANI´NIN TASLAĞI VAR! (13 Mart 2016 - Pazar)
YENİ ANAYASACILARA CAN SUYU YOK! (21 Şubat 2016 - Pazar)
ANAYASA MASASINDA NE OLDU? (16 Şubat 2016 - Salı)
DAVUTOĞLU´NUN MİLLETİ NEDİR? (07 Şubat 2016 - Pazar)
TÜRK, T.C. İLE VURULUR MU? (31 Ocak 2016 - Pazar)
LAOKUN ile KASANDRA (22 Ocak 2016 - Cuma)
YOK BÖYLE BİR MASA! (10 Ocak 2016 - Pazar)
PRENS SABAHATTİNCİLER İŞBAŞINDA (03 Ocak 2016 - Pazar)
NİCE YILLARA KUVAYI MİLLİ (27 Aralık 2015 - Pazar)
ANAYASA TEVRİYE KALDIRMAZ (20 Aralık 2015 - Pazar)
BU ÖĞÜTLER YATAKLIK SUÇUDUR (06 Aralık 2015 - Pazar)
ARTIK SADEDE GELSENİZ! (28 Kasım 2015 - Cumartesi)
CHP -2015 (14 Kasım 2015 - Cumartesi)
İFTİRACILARA KUTLAMA (08 Kasım 2015 - Pazar)
DENİZE DÜŞEN KİM ? (01 Kasım 2015 - Pazar)
SURUÇ´TAN ANKARA GARI´NA (11 Ekim 2015 - Pazar)
SEÇ BAKALIM! (04 Ekim 2015 - Pazar)
ÖZERKLİK HİKAYESİ (27 Eylül 2015 - Pazar)
AHTİSAARİ KOKUŞMASI (20 Eylül 2015 - Pazar)
İÇİMİZDEKİ DİASPORA DİLİ (15 Eylül 2015 - Salı)
ÖLÇÜ BİZİZ, “DÜNYA” DEĞİL (06 Eylül 2015 - Pazar)
30 AĞUSTOS İLE ZORLARI NE? (30 Ağustos 2015 - Pazar)
“ÇÖZÜM” TAVİZ ve TESLİMİYET Mİ? (24 Ağustos 2015 - Pazartesi)
BARIŞ DEDİKLERİ ŞEY (09 Ağustos 2015 - Pazar)
KIRIK ÇERÇEVE (03 Ağustos 2015 - Pazartesi)
"ADRES TBMM", İYİ AMA NEDEN? (01 Ağustos 2015 - Cumartesi)
İVO ANDRİC´İ NASIL BİLİRDİNİZ? -2- (13 Temmuz 2015 - Pazartesi)
DEMOKRATLIK ÇIKMAZI (30 Haziran 2015 - Salı)
“ES”LER ve RÜZGARLARI SONA ERDİ (21 Haziran 2015 - Pazar)
HDP ile Kardeşi (14 Haziran 2015 - Pazar)
LAİKLİK ile SEKÜLERLİK (08 Haziran 2015 - Pazartesi)
TÜRKİYE’DEKİ R4BIA (31 Mayıs 2015 - Pazar)
BİZE YAZIK Kİ ONLAR BURADA! (24 Mayıs 2015 - Pazar)
Güzel Bir Dünya İçin! (17 Mayıs 2015 - Pazar)
SEÇİM DEĞİL, SANKİ ŞANS OYUNU! (11 Mayıs 2015 - Pazartesi)
İKİYÜZLÜLERİ İFŞA EDEREK. (26 Nisan 2015 - Pazar)
VATANDAŞLIK KAVGASI (19 Nisan 2015 - Pazar)
FİLM İÇİNDE FİLM VAR (12 Nisan 2015 - Pazar)
ULUSALCILIK NEDİR? (05 Nisan 2015 - Pazar)
"ÇÖZÜM"ÜN ŞARTI AÇIKLANDI (22 Mart 2015 - Pazar)
LAİKLİK ŞİMDİ GÖKTEN YERE İNDİ (16 Şubat 2015 - Pazartesi)
STRATEJEM ZAMANI (01 Şubat 2015 - Pazar)
YENİ CEPHENİN ADI: TRANSATLANTİK (19 Ocak 2015 - Pazartesi)
"HER MAĞDURUN YANINDAYIZ" NE DEMEK? (11 Ocak 2015 - Pazar)
2015 YILININ ÜÇ GÜNDEMİ (03 Ocak 2015 - Cumartesi)
NİCE YILLARA (28 Aralık 2014 - Pazar)
CEMAATE GÖZALTI (15 Aralık 2014 - Pazartesi)
RUSYA İLE BİRLİKTE DAVRANMAK (07 Aralık 2014 - Pazar)
YENİ-SİYASETİN SÖZLERİ ve ALETLERİ (30 Kasım 2014 - Pazar)
LAF BİTTİ KUŞKU DOĞDU (23 Kasım 2014 - Pazar)
BU İKİNCİ "SAKIN!" (16 Kasım 2014 - Pazar)
KİM İHRAÇ OLUR? (10 Kasım 2014 - Pazartesi)
BULANIK SUDA BALIK AVLAMAK (27 Ekim 2014 - Pazartesi)
BASİT HİLELER (20 Ekim 2014 - Pazartesi)
KOYUNA KURT GELİNCE.. (12 Ekim 2014 - Pazar)
KIRIKOĞLU´NA TEŞEKKÜR (29 Eylül 2014 - Pazartesi)
KEMALİZM ve SOSYALLER (22 Eylül 2014 - Pazartesi)
REALİST ´DEVRİMCİ´LER (14 Eylül 2014 - Pazar)
ALTI OK KIRILAMAZ (31 Ağustos 2014 - Pazar)
PARTİDE DEMOKRASİ İÇİN (24 Ağustos 2014 - Pazar)
HESAP GÜNÜ (18 Ağustos 2014 - Pazartesi)
HER KAFADAN AYRI SES! (11 Ağustos 2014 - Pazartesi)
MERHABA (04 Ağustos 2014 - Pazartesi)
Sayfa:
EKONOMİYE BAKIŞ
BAŞYAZI VE GÜNÜN YORUMU Çetin Remzi YÜREGİR
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
ADANA´MIZIN SURİYESİ Mİ?
Vahit ŞAHİN
Vahit ŞAHİN
ADANSPOR İÇİN GÜZEL NETİCE
Cumali KARATAŞ
Cumali KARATAŞ
“ÇUKUROVA´DAN SESLER”-2 SELAHATTİN SARIKAYA
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
AT BİNİCİSİNE GÖRE KİŞNER
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
YENİ TÜRKİYE´NİN ÖNSÖZÜ
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
POZATTI´DAKİ TOPLANTI YAHUT POZANTI KONGRESİ 5 AĞUSTOS 1920
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
TOPLUMSAL UYUM VE EĞİTİM
Ahmet ERDOĞDU
Ahmet ERDOĞDU
21.12.2015 DEN 23.11.2016 YAZI VE RÖPORTAJLAR-5
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
DR.ERCAN ATALAY VE ASKF
KONUK YAZAR
KONUK YAZAR
DÜŞÜNCENİN BİLİM, SANAT VE GERÇEĞE UYGUNLUĞU-Fikri Akdeniz (*)
Ahmet DUMAN
Ahmet DUMAN
Hadi Gözünüz Aydın...
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
ÜZÜNTÜYE CEZA
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
AYRICALIKLI OLAN KİM?
M. Ziya YERGÖK
M. Ziya YERGÖK
SAHADAN GÖZLEMLER: HAYIR YÖNÜNDE
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
EKONOMİYE HAYAT ÖPÜCÜĞÜ
Zekai BULUÇ
Zekai BULUÇ
NEO –LİBERALİZM SEVGİSİZLİĞİ KÖRÜKLÜYOR MU ?
İlhan ALPER
İlhan ALPER
BESTE FABRİKATÖRÜ SELAHATTİN SARIKAYA
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
Ekmek Tüketimi mi Küresel Isınmaya Neden mi Oluyor? Yoksa Petrol Eksenli Politikalar mı?
OKUR KÖŞESİ
OKUR KÖŞESİ
BAYRAM MI GELMİŞ?
TANSEL ÇÖLAŞAN
TANSEL ÇÖLAŞAN
Sevgili dostlar merhaba,
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
ZELİHA VE ÇOCUKLARI
Av.Cemil DENLİ
Av.Cemil DENLİ
LOZAN´IN 94. YILDÖNÜMÜNDE DÜŞÜNDÜKLERİM: İHANETLERİN HESABI MUTLAKA SORULACAKTIR.
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
KARADENİZ´DE PKK
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Okur Hareketi
Hüseyin ÖZBEK
Hüseyin ÖZBEK
İNTİHAR BELGESİNİ YIRTAN MECLİSTEN ARDINDA İNTİHAR MEKTUBU BIRAKAN MECLİSE
Celal Topkan
Celal Topkan
ÇÖZÜM ÜRETMEK VE HALKA ALTERNATİF SUNMAK GEREKİYOR
Saniye Akay Demirel
Saniye Akay Demirel
´Beni kör kuyularda merdivensiz bıraktın Denizler ortasında bak yelkensiz bıraktın.´
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Ben, Sen, O. Biz, Siz, Onlar
Cihat OVALI-SPOR YORUM
Cihat OVALI-SPOR YORUM
MAVİ ŞİMŞEKLER 34 PUANA DEMİR ATTI
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
KÖYDE BİR SABAH
Cezmi DOĞANER
Cezmi DOĞANER
YARATICILIK
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
ADANA´DA FUTBOL
Ahmet YAHŞİ
Ahmet YAHŞİ
İHTİYARLAR PERİŞAN EDİLMESİN
Birgül Ayman GÜLER
Birgül Ayman GÜLER
AKP´NİN ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ KOMİSYONDA ELE ALINIRKEN, “REJİM DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR” ELEŞTİRİLERİ SÜRÜYOR
GÖKTEN GELEN-BASRİ GÖK
GÖKTEN GELEN-BASRİ GÖK
ÇOCUK GELİNLER
AZ ve  ÖZ A.AKDAMAR
AZ ve ÖZ A.AKDAMAR
BİRİ ANLATSA!...
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Bugün
26 °C
Cuma
25 °C
Cumartesi
24 °C
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI

/resimler/2016-2/23/1416139429844.jpg

ADANA`DA NÖBETÇİ ECZANELER

/resimler/2015-5/28/1255038362873.jpg

ADANA İLİ ÖNEMLİ TELEFONLAR

/resimler/2016-3/22/1515302901917.jpg