KÖY ENSTİTÜLERİ NİÇİN VE NEDEN KAPATILDI?
Tarih: 3.1.2017 14:28:56 / 564okunma / yorum
Cezmi DOĞANER

Dr. Engin Tonguç anısına

Almanya´nın Köln kentinde 2002 yılının Nisan ayının başında Türklerin yoğun olalarak yaşadığı Eberplatz´da bir kahve´de bir sohbet esnasında Şefik Karagüzel isimli makine mühendisi Köy Enstitüleri ile ilgili bir anısını anlatmıştı. O zamana kadar köy enstitüleri hakkında zihnimde bulamadığım son halkanın yerine takılmasını sağladı. Şefik Karagüzel şunları anlatıyordu:

“1960´lı yılların sonlarına doğru Hannever´e bir iş vesilesiyle gitmiştim. Bütün çabalarıma rağmen hiçbir otelde yer bulamadım. Sonunda bir karakola giderek yardım istedim. Onlarda en yakın otele telefon edip benim için bir yer ayarladılar. Otele vardığımda kapıda şık giyimli bir bey ile otel sahibesi konuşuyordu. Kendimi tanıtarak, karakoldan telefon edildiğni söyledim. Kadın “son yerimi bu beyefendiye bverdim. Geç kaldınız” dedi. Kendisine boş yer olduğu ve yer ayırtıldığı için geldiğimi, odanın başkasına verilmesinin haksızlık olduğunu söylediğimde, şık giyimli beyefendi devreye girdi. Kadına ‘odayı benimle paylaşacağını´ söyledi. Şaşırmıştım. Yatacak yeri halletikten sonra bir şeyler yemek istediğimi belirttim. Şık giyimli Beyefendi, Almanca konuşmasına rağmen bana dönerek “Yakında bir lokanta var. Oraya gidelim” dedi. Şaşırmıştım. İstanbul Türkçesi ile konuşuyordu. Lokantaya gittiğimizda, muhabbet koyulaştı. Türkçe´yi bu kadar düzgün konuşmasının nedeninin Türkiye´de uzun yıllar görev yapmasından kaynaklandığını belirtti. Türkiye´de kaldığı 10-15 yıl zarfında gitmediği il, ilçe kalmadığını binlerce köyü dolaştığını söyledi.  Muhabbet iyileşmişti ki; köylerde yaptıkları propagandanın ip uçlarını vermeye başladı. Köy Enstitüleri aleyhinde inanılmaz bir kampanya yaptık. Bu okulların  kominst yetiştirdiğini ahlaksızlık yaydığından, köylülerin çocuklarını bu okullara göndermemesi  gerektiğini anlatıyorduk. O dönemin siyasi partisine destek verdik. Dinledikten sonra “Neden?” dedim. Cevabı anlatıklarından daha ilginçti. İki binli yıllara doğru Türkiye´nin nüfusu dünyanın en genç nüfuslarından biri olacak. O yılların süper gücü Türkiye olacaktı. Bu genç nüfus eğitimli olması demek bir çok ülkenin tarih sahnesinden silinmesi anlamına gelecek. Köy enstitüleri aleyhinde onun için çalıştık. “Gençler eğitilmesin, cahil kalsın. Türkiye yerinde saysın, bize muhtaç olsun istedik” dedi.

Şefik Karagüzel´in anlattığı bu hatıra, ABD adına çalışan bir ajanın Türkiye´deki faaliyetlerini gün yüzüne çıkması bakımından önemliydi. Cumhuriyet tarihinin en önemli atılımlarından biri olan Köy Enstitülerinin nasıl siyasi bir hesaplaşmaya kurban gittiğini gçsterir. Kalkınmayı köyden başlatacak bir anaforun siyasi hesaplaşmalar uğruna heder ettiği Köy Enstitüleri, siyasi zeminde rövanşı alınacak bir intikam yemini olarak kaldı. Yerel kalkınmanın, kültürel hayatın içeriğine vurulmuş darbe olarak geçecek bir süreç.....(Aydınların Gözüyle CHP ve “Anadolu solu”, sf:15-16, Fehmi Çalmuk, Kim  yayınları,2002 Ankara)

Bu satırları yazan gazeteci, Muhafazakar kesimde, İslamcı biri olması nedeniyle ilginç olmak birlikte, ezber bozan bir yazı. Gerici ve çağdışı kesim, Köy Enstitülerinin hep aleyhinde karalama kampanyaları yürüttüler. Bu yazı cahil, tutucu, demokrasi ve insanlık düşmanı softalara verilmiş bir yanıttır.  

Anahtar Kelimeler: ENSTİTÜLERİ, NİÇİN, NEDEN, KAPATILDI
Yazarın Diğer Yazıları
YARATICILIK (15 Ağustos 2017 - Salı)
GÜZELLİĞE SAHİP OLMAK (10 Ağustos 2017 - Perşembe)
SANATIN GÜCÜ (03 Ağustos 2017 - Perşembe)
OSMANLI TOPLUMUNDA KADIN(1) (30 Temmuz 2017 - Pazar)
DEMOKRASİ SORUNU (27 Temmuz 2017 - Perşembe)
ÜNİVERSİTE VE ELİF HOCA (19 Temmuz 2017 - Çarşamba)
Geleceği Görmek (12 Temmuz 2017 - Çarşamba)
SAVAŞA KARŞI BARIŞ (07 Temmuz 2017 - Cuma)
HUZUR İÇİN ADALET (04 Temmuz 2017 - Salı)
DEĞİŞEN CHP NASIL OLMALI?(2) (29 Haziran 2017 - Perşembe)
DEĞİŞEN CHP NASIL OLMALI?(1) (15 Haziran 2017 - Perşembe)
TÜRKÇE SEVDALISI (08 Haziran 2017 - Perşembe)
DOĞA VE İNSANIN ÖLÜMÜ (26 Mayıs 2017 - Cuma)
EĞİTİM VE EDEBİYAT (18 Mayıs 2017 - Perşembe)
YENİ NESİL GENÇLİK (12 Mayıs 2017 - Cuma)
DOSTLUK İÇİN BARIŞ (05 Mayıs 2017 - Cuma)
SOSYAL DEMOKRASİ VE EKONOMİ (22 Nisan 2017 - Cumartesi)
DÜŞÜNMEK (20 Nisan 2017 - Perşembe)
TOPLUM VE HUKUKSAL BARIŞ (07 Nisan 2017 - Cuma)
HUKUK DEVLETİ (30 Mart 2017 - Perşembe)
DEMOKRASİ VE YURTSEVERLİK (23 Mart 2017 - Perşembe)
DEMOKRATİK EĞİTİM (16 Mart 2017 - Perşembe)
EVET-HAYIR (03 Mart 2017 - Cuma)
GÜVENSİZLİK VE KEYFİLİK (24 Şubat 2017 - Cuma)
VURGUN YEMİŞ ÜNİVERSİTELER! (09 Şubat 2017 - Perşembe)
KORKU VE DİKTAYA DAİR (26 Ocak 2017 - Perşembe)
BAĞIMSIZLIK FENERİ (23 Aralık 2016 - Cuma)
Yılanlı köy gecelerinde (16 Aralık 2016 - Cuma)
REJİM DEĞİŞİKLİĞİNE KARŞIYIZ (13 Aralık 2016 - Salı)
AB TÜRKİYE İLİŞKİLERİ (20 Kasım 2016 - Pazar)
CHP SOLDA (MI?) (27 Aralık 2015 - Pazar)
Çöken Eğitim (01 Ocak 0001 - Pazartesi)
Sayfa:
EKONOMİYE BAKIŞ
BAŞYAZI VE GÜNÜN YORUMU Çetin Remzi YÜREGİR
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
ADANA´MIZIN SURİYESİ Mİ?
Vahit ŞAHİN
Vahit ŞAHİN
ADANSPOR İÇİN GÜZEL NETİCE
Cumali KARATAŞ
Cumali KARATAŞ
“ÇUKUROVA´DAN SESLER”-2 SELAHATTİN SARIKAYA
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
AT BİNİCİSİNE GÖRE KİŞNER
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
YENİ TÜRKİYE´NİN ÖNSÖZÜ
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
POZATTI´DAKİ TOPLANTI YAHUT POZANTI KONGRESİ 5 AĞUSTOS 1920
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
TOPLUMSAL UYUM VE EĞİTİM
Ahmet ERDOĞDU
Ahmet ERDOĞDU
21.12.2015 DEN 23.11.2016 YAZI VE RÖPORTAJLAR-5
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
DR.ERCAN ATALAY VE ASKF
KONUK YAZAR
KONUK YAZAR
DÜŞÜNCENİN BİLİM, SANAT VE GERÇEĞE UYGUNLUĞU-Fikri Akdeniz (*)
Ahmet DUMAN
Ahmet DUMAN
Hadi Gözünüz Aydın...
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
ÜZÜNTÜYE CEZA
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
AYRICALIKLI OLAN KİM?
M. Ziya YERGÖK
M. Ziya YERGÖK
SAHADAN GÖZLEMLER: HAYIR YÖNÜNDE
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
EKONOMİYE HAYAT ÖPÜCÜĞÜ
Zekai BULUÇ
Zekai BULUÇ
NEO –LİBERALİZM SEVGİSİZLİĞİ KÖRÜKLÜYOR MU ?
İlhan ALPER
İlhan ALPER
BESTE FABRİKATÖRÜ SELAHATTİN SARIKAYA
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
Ekmek Tüketimi mi Küresel Isınmaya Neden mi Oluyor? Yoksa Petrol Eksenli Politikalar mı?
OKUR KÖŞESİ
OKUR KÖŞESİ
BAYRAM MI GELMİŞ?
TANSEL ÇÖLAŞAN
TANSEL ÇÖLAŞAN
Sevgili dostlar merhaba,
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
ZELİHA VE ÇOCUKLARI
Av.Cemil DENLİ
Av.Cemil DENLİ
LOZAN´IN 94. YILDÖNÜMÜNDE DÜŞÜNDÜKLERİM: İHANETLERİN HESABI MUTLAKA SORULACAKTIR.
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
KARADENİZ´DE PKK
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Okur Hareketi
Hüseyin ÖZBEK
Hüseyin ÖZBEK
İNTİHAR BELGESİNİ YIRTAN MECLİSTEN ARDINDA İNTİHAR MEKTUBU BIRAKAN MECLİSE
Celal Topkan
Celal Topkan
ÇÖZÜM ÜRETMEK VE HALKA ALTERNATİF SUNMAK GEREKİYOR
Saniye Akay Demirel
Saniye Akay Demirel
´Beni kör kuyularda merdivensiz bıraktın Denizler ortasında bak yelkensiz bıraktın.´
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Ben, Sen, O. Biz, Siz, Onlar
Cihat OVALI-SPOR YORUM
Cihat OVALI-SPOR YORUM
MAVİ ŞİMŞEKLER 34 PUANA DEMİR ATTI
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
KÖYDE BİR SABAH
Cezmi DOĞANER
Cezmi DOĞANER
YARATICILIK
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
ADANA´DA FUTBOL
Ahmet YAHŞİ
Ahmet YAHŞİ
İHTİYARLAR PERİŞAN EDİLMESİN
Birgül Ayman GÜLER
Birgül Ayman GÜLER
AKP´NİN ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ KOMİSYONDA ELE ALINIRKEN, “REJİM DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR” ELEŞTİRİLERİ SÜRÜYOR
GÖKTEN GELEN-BASRİ GÖK
GÖKTEN GELEN-BASRİ GÖK
ÇOCUK GELİNLER
AZ ve  ÖZ A.AKDAMAR
AZ ve ÖZ A.AKDAMAR
BİRİ ANLATSA!...
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Bugün
26 °C
Perşembe
25 °C
Cuma
25 °C
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI

/resimler/2016-2/23/1416139429844.jpg

ADANA`DA NÖBETÇİ ECZANELER

/resimler/2015-5/28/1255038362873.jpg

ADANA İLİ ÖNEMLİ TELEFONLAR

/resimler/2016-3/22/1515302901917.jpg