Kitaplık “ÇAVLANLARIN ÇIĞLIĞI”(*)
Tarih: 25.2.2019 10:33:37 / 477okunma / 0yorum
ALİ TAŞ ADN.

“Söylem” dergisi ve Özgün Yayıncılık´ın kurucusu, yayın yönetmeni Mehmet Çetinkaya´nın ikinci kitabı “Çavlanların Çığlığı”… Anımsıyorum, belki bir 15-20 yıl önce, ilk şiir kitabı olan aliterasyon derinlikli “Aşklar Yaşatır Aydınlığı” isimli şiir kitabı hakkındaki inceleme yazım “Çalı” dergisinde yayımlanmıştı.

Anadolu´da dergiciliğin, yayıncılığın zorluğu bilinmeyen bir şey değildir… Özellikle niteliği göz ardı etmeyen her dergi ve yayınevinin hakkını vermek gerekir… Çoğunun yaşamı boyu belki bir kitap çıkaramadığı günümüzde, Mehmet Çetinkaya bu konuda üstüne düşeni fazlasını yaptı. “Söylem” ve “Özgün Yayıncılık”la sanat tarihine kalan nitelikli çalışmalar bıraktı. O günden bu yana Çetinkaya dergiciliğin, kitapların, şiirlerin ardında dolaşıp durdu. Neyle dolaştığını da gelince, “yalnızlıklar demeti yüreğim/yine karanfille dolaşır” dizeleri bu konuda herhalde bir ipucu veriyor olmalıdır…

Gözyaşlarım

kurşun yemiş kuşların

gözyaşları gibi

geceyi ıslatırken

yalnızlıklar demeti yüreğim

yine karanfille dolaşır (s.31)

Mehmet Çetinkaya´nın şiirlerindeki ses olarak gelenekselliğe yaslanan dizeleri burda teknik anlamda belki de ikiye ayırmak gerekir…

İlki, uyak bağlamında sona görsellik diken bir sessel bütünleşmedir:

Ah acıların

susuz kalmış serçesi

kanımdan kar al da

sula sızılı yüreğini

uç gelincik kuşağımızda

müziğin yedivereni.”(s.44)

Bu koşutta, “Yüreğim/geceyle deniz arasında/dalgalanır durur/şarkılar en içli tınısını/gözlerin gibi vurur. (s.45) gibi uyak etkili bir geleneksellikle o temel üstünde yükseldiği noktadan, aliterasyonelliğe rahat geçişler yapar. Yani kısacası, “Çavlanların Çığlığı´ndan “Aşklar Yaşatır Aydınlığı arasında” bu bağlamda yer yer şiirsel geçişler olabilir. “…/bunları bil de/yaralarını/yarınların yeşerecek/yangınıyla sar.”(s.21); “…/yitim üstüne/yitimler yaşadı/yakınlarını yitirdikçe/gencecik yaşım”(s.24); “…/ömrümün özü dizelerimin/ özetine dek” dizeleri bu geçiş noktaları olarak örnek verilebilecek dizeler olmasını da yeterli bulmaz, orda durmaz;  şiirinin eski sevdalısına geleneksel göz kırpımlarını sürdürür.

Mehmet Çetinkaya´nın şiiri hareketlidir dersek salt orda bırakmış oluruz… Hareketlidir, günceldir, sosyaldir, eleştireldir, yaşamdan ve yaşamından izler taşır. Gerçekle düş arasında tutunduğu yerde dikkatli ve uyarı tabelaları sık olan şiir poetikasının birikimini yansıtan dizelerdir. Bunlar da, harflerin yönünü verdiği o sözü edilen iç müziğin izini bırakır dizelerdir:

Daraldım

Daraltıldım

Düşler

düşlüğünden düşer oldu da

dayandım dayandıkça davrandım

***

düşüncelerim dizelerden düşmedi” (s.25

”bu gün düşlerimdeki beyaz vuruldu”ğuna rağmen(s.8) “…/aşkla sevgiyle şiirle tutuşturalım/yüzyılı yüzyılları binyılları” (s.64)  direncinin dikildiği şairaneliğini dergicilik ve yayıncılık âşıkaneliğiyle birleştiren Mehmet Çetinkaya “Söylem” dergisini 140 sayı çıkardı; kurduğu Özgün Yayıncılık´ı 35 sayının üstüne koyduğu “Çavlanların Çığlığı´yla ‘bitmedi…´ diyebileceği yayın noktasına taşırken o hep yazdı.

“İnsanlığın içsel duyumları/karanlığın körkuyularına çekilmeye çalışırken/çekim merkezindeki sevgi/sıcaklığını/görmeyi bilen gözlerde arar oldu (s.62) dizelerindeki anlam bütünlüğünü akıcı bir sıcaklıkta şiire demlendiren Çetinkaya´nın da dergi ve yayın serüvenlerini, Anadolu´da dergicilik/yayıncılık sürdürenlerin zorluklarını; “Hain kuşatmalar koşar adım/karanlığa kan sağarken/ ihanete replik verenler çoğaldı.//Ağlamak/renkli bir ışık oldu/bugünlerde/gölgesinde/İnsanlar boğulurken/boranların” (s.7) örneği özetleyen dizeleriyle adeta şiire taşıdı.

Adanalıdır, Çukurova´lıdır, Toroslar´ın ardındandır ya Karacaoğlan´dan Dadaloğlu´na gidiş, dönüşleri olsa da coğrafyasına özgü bir seslenişle, ama daha çok çağdaş Dadaloğlu´lukta karar kıldığı algılanır:

Baharın bir yüzü tutsak

sana bakan Çukurova´da

cellat en hızlı kovboylarını

yine topladı Toroslar´da (s.12)

“Çukurova´nın göğsünde/gözler önünde/kurulan tuzaklar/evrensel gelinlik giyip/canlarımızı alarak/gizemini büyüttükçe//Göçmeyen belasıyım gecenin” dizeleri  ”Ömrün Özüne Öğüt”(s.22) gibidir yine öznel direnciyle…Eski ve hüzünlü öykülerden etkilendiğini, geçmişe kayandan zamandan beslendiğini umduğum Çetinkaya´nın şiirinde kan ve gülün yan yana yürüdüğü zamanlamaları kuşanan niyetler olduğu da düşünülebilir…

BİR FİDAN VE CAN

(…)

İmamoğlu arka bahçende kan

Hasan amcam 62´sinde bir fidan

Kefenini al kanlara boyadığın

Bu kaçıncı can Mustafa(s.16)

“Çukurova´nın Brech”i denilen, Ahmet Arif gibi tek şiir kitabı olan, “Sevi Yansıması” adlı bu şiir kitabıyla da, daha çok tarz ve modern şiir olarak Yaşar Kemal´ın çağdaş şairliği gibi algılanabilecek olduğu düşünülebilecek olan, “Söylem”e de emeği geçen şair-yazar M. Nuri Ayvalı için yazdığı “Üstümüzde/hiç istemediğimiz/bir karanlık giz/yükleniyor da yükleniyor/yaşamımızın yangınına” diyen Çetinkaya;  “İyi ki dili var sezgilerimizin / ışığımız / kuşatılmışlığımızın / kuşatılamayan sözcüleri (s.26-28) şiirinde, şaire özgü bir aydınlığından öte kendi aydınlığına olan şükran duygusunu “İyi ki Dili Var Sezgilerimizin” adlı şiirinde vurgulamanın yanı sıra; arası açılan bölümlere rağmen, şiirin genel yapısındaki aliterasyonellik alışkanlığının/akışkanlığının lirizmle sağladığı anlam kırılmalarının yanı sıra, şiirinde az görülen bir imgeselliğin soyut görselliğiyle örtüşen şiire katkısı göz ardı edilmez.

 

*(Çavlanların Çığlığı/Şiir/Mehmet Çetinkaya/Ögün Yayıncılık/Ekim 2018/64 sayfa)

Anahtar Kelimeler: Kitaplık, ÇAVLANLARIN, ÇIĞLIĞI
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
“DOSTLAR BİZİ HATIRLASIN” (18 Şubat 2019 - Pazartesi)
“GAZETECİLERİN ŞAKASI OLMAZ”(*) (04 Şubat 2019 - Pazartesi)
Kitaplık - MEDYADA TUNÇ DEVRİ (30 Ocak 2019 - Çarşamba)
GÜHERİ VE “YANARGÜN” (08 Ekim 2018 - Pazartesi)
kitaplık (24 Eylül 2018 - Pazartesi)
“YAŞAMAYA GEÇ KALDIM”(*) (03 Temmuz 2018 - Salı)
YASEMİN BÜLBÜL - “BEN ŞEMS” (25 Haziran 2018 - Pazartesi)
“KISASLI ÂŞIK SEFAİ”(*) (07 Mayıs 2018 - Pazartesi)
“GİRİTLİ ÖKSÜZLER” (30 Nisan 2018 - Pazartesi)
Sayfa:
EKONOMİYE BAKIŞ
BAŞYAZI VE GÜNÜN YORUMU Çetin Remzi YÜREGİR
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI
Cihat OVALI-SPOR YORUM-PANORAMA
Cihat OVALI-SPOR YORUM-PANORAMA
ŞİMŞEK ÇIKIŞA, KAPLAN DÜŞÜŞE DEVAM
Cumali KARATAŞ
Cumali KARATAŞ
sanat gündemi - KİTAPLAR VE FUARLAR
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
BEKA SORUNU VAR MI, YOK MU?
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
SARILIN O KALBE
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
18 MART ŞEHİTLERİ ANMA GÜNÜ VE ÇANAKKALE ZAFERİNİN 104. YIL DÖNÜMÜ KUTLAMASI
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
OKUL YÖNETİCİLİĞİNDE EĞİTİM ESASTIR
KONUK YAZAR
KONUK YAZAR
Dost acı söyler sayın Kılıçdaroğlu
Ahmet DUMAN
Ahmet DUMAN
Hem Okudum Hem de Yazdım…
M. Ziya YERGÖK
M. Ziya YERGÖK
SAHADAN GÖZLEMLER: HAYIR YÖNÜNDE
Cezmi DOĞANER
Cezmi DOĞANER
İHTİLALLER
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
SAVCI DOĞAN ÖZ´Ü SAYGIYLA ANARKEN...
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
EKONOMİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ARTIYOR!
Prof. Dr. Özer OZANKAYA
Prof. Dr. Özer OZANKAYA
CEYHUN ATUF KANSU: GERÇEK BİR TÜRK DEVRİMİ OZANI
Zekai BULUÇ
Zekai BULUÇ
TÜRKİYE ‘DE MİLLİ İLAÇ SANAYİSİNİN KURULMAMASI KAPİTÜLASYONUN DANİSKASIDIR !
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
8 Mart Dünya emekçi kadınalar günü tüm çalışan-emekçi kadınlarımız için kutlu olsun.
OKUR KÖŞESİ
OKUR KÖŞESİ
BAYRAM MI GELMİŞ?
Ata Alp And
Ata Alp And
aktüalite ve edebiyat - KİTAP VE YAZAR OLMAK
1923 YENİDEN - Ercan AKARPINAR
1923 YENİDEN - Ercan AKARPINAR
İDLİP
EĞİTİMCİNİN KALEMİNDEN-Kemal Çelikkaya
EĞİTİMCİNİN KALEMİNDEN-Kemal Çelikkaya
ALTMIŞ BEŞ YAŞ ÜSTÜ YOLCULARI VE ÖZEL HALK OTOBÜSLERİ
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
ÇANAKKALE GEÇİLMEZ
Celal Topkan
Celal Topkan
AKP´LİLER SORUYORUM
ALİ TAŞ ADN.
ALİ TAŞ ADN.
Kitaplık “ÇAVLANLARIN ÇIĞLIĞI”(*)
Av.Cemil DENLİ
Av.Cemil DENLİ
ATATÜRK 30 AĞUSTOS´U ANLATIYOR
İlhan ALPER
İlhan ALPER
HÜLYA ŞENKUL VE EDEBİYAT
Ahmet ERDOĞDU
Ahmet ERDOĞDU
YENİ ADANA GAZETESİNİN KUVAYI MİLLİYE RUHUYLA 100. YILI
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Tarihten Ders Almak
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
MÜZİK VE BEN-2
Adil OKAY
Adil OKAY
ADİL OKAY YAZDI: “ZAMANA ADANMIŞ YÜZLERİMİZ”*
Özcan İNCEOĞLU
Özcan İNCEOĞLU
TEMPOSUZ BİR TOROS KAPLAN!
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
ADANALI OLUNMAZ ADANALI DOĞULUR
AZ ve  ÖZ A.AKDAMAR
AZ ve ÖZ A.AKDAMAR
BİRİ ANLATSA!...
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI

/resimler/2016-2/23/1416139429844.jpg

ADANA`DA NÖBETÇİ ECZANELER

/resimler/2015-5/28/1255038362873.jpg

ADANA İLİ ÖNEMLİ TELEFONLAR

/resimler/2016-3/22/1515302901917.jpg

HAFTANIN PANAROMASI

/resimler/2019-3/19/1611549723586.jpg