HUKUK DEVLETİ
Tarih: 30.3.2017 10:59:23 / 607okunma / 0yorum
Cezmi DOĞANER

       Hukuk tarihi açısından insanlığın geçmişinde üç tür devlet biçimine rastlan-maktadır. Başka bir deyişle devlet anlayışı, üç aşamadan geçerek günümüze gelmiştir.

       1.Polis Devleti

       2.Yasa Devleti

       3.Hukuk Devleti(1)

       Devlet, toplumlar tarihinde sınıflarla yaşıttır. Bu güçlü ve gelişmiş örgüt tarih alanına sınıflarla birlikte çıkmıştır. Ekonomik ve siyasal gücü eline geçiren sınıflar, öteki sınıf ve tabakaları baskı altına almışlar, onlar üzerinde sömürüye dayalı bir egemenlik kurmuşlardır. Devlet aygıtı bu egemenliği sürdürmenin aracı olmuştur. Toplum yaşamında sınıflar kendi varlıklarını korudukları sürece “Egemen ve sömü-rücü bir sınıfın temsilcisi” olan devlet de varlığını sürdürecektir.

POLİS DEVLETİ

       Toplumlar yüzyıllarca polis devleti koşulları içinde yaşamışlar ve yönetilmişler-dir. Polis Devletinde siyasal iktidar tek kişinin ya da bir grup insanın elindedir. Bu kişi veya grup ekonomik ve siyasal gücü elinde bulunduran sınıfın temsilcisidir. İs-ter şef, kral ya da hükümdar, isterse imparator adını taşısın, bu sınıf adına yönetimi elinde bulundurmaktadır. Egemenliği altına aldığı halklar ve ülkeler onun emri altın-dadır.  Bunlar için denetim söz konusu değildir. Emirleri buyrukları ve fermanları yasa hükmündedir. Yasama, yürütme ve hatta yargı gücü tek elde toplanmıştır . Egemen sınıfların bu kaba ve ilkel temsilcisine ve dayandığı sınıfın kurduğu baskı rejimine karşı, emekçi sınıf ve tabakalar ve halk yığınları tarafından uzun, kanlı mücadeleler verilmiştir. Tarihteki köle ve köylü isyanları ve öteki devrim hareketleri bunun örnekleridir.

       Polis Devleti, halkların uyanması, biliçlenmesi ve haklarına sahip çıkmaya başlaması karşısında demokratik görüntüler içine girme zorunluluğunu duymuş, iktidarını ve baskısını bu görüntüler altında yürütmeye çalışmıştır. Bugün yeryüzün-deki faşist iktidarlar polis devleti türünün yeni örnekleridir. Biçimleri , görüntüler değişmiştir ama gerçek nitelik polis devleti olma niteliği değişmemiştir. Anayasa-larla yönetilen ülkelerde de polis devleti yönetimine rastlanmaktadır. Bu ülkelerde anayasalar bir “demokrasi kılıfı” görevi yapmakta, uygulanmamakta, halkı aldat-mak, oyalamak için bir araç olarak kullanılmaktadır.

YASA DEVLETİ

       Polis Devleti binlerce yıl uygulamasını sürdürdü. Ona karşı kanlı mücedeleler verildi. Özgürlük eşitlik sloganları altında verilen bu mücadelelerin hedefi temelde sömürü sistemi idi. Ekonomik yönden güçlü olan egemen sınıfların sömürüsü de-ğişik adlar ve biçimler altında sürüyordu. İnsanlar uyanmaya, bilinçlenmeye başla-dılar. Tek kişi ya da kişilerle buyruklarla, fermanlarla sürdürülen yönetime karşı çıktılar. Keyfi nitelikteki emirlerle kişiler yönetilemezdi. Meclisler kurulmalı, yasalar çıkarılmalı, bu yasalar emekçi halkın da yararını gözetmeli, haklarını göz önüne al-malıydı. Bu düşünce ve amaçlarla verilen mücadeleler sonunda, değişik adlar altın-da meclisler kuruldu. Yasaları bu meclisler çıkardı. Emirlerin, fermenların ve buyrukların yerini yasalar aldı.

       İşte bu devletlere “Yasa Devleti” denildi.

       Ama bu meclisler de ekonomik ve siyasal gücü elinde bulunduran sınıflar tara-fından ya da bu sınıfların etkisi altında görevlendiriliyor, seçiliyor ve sonuçta bu sınıflara hizmet ediyordu. Emirlerin fermanların yerini yasalar almıştı. Buyrukların adı “yasa” olmuştu.

       Yasalar da haksız olabiliyordu. Halkın yani işçinin, yoksul köylünün ve öteki emekçi sınıf çıkarlarını koruyacak nitelikte düzenlenebiliyordu. Bu nitelikteki kurallara da yasa adı veriliyordu.Böylece yasa devleti görüntüsü altında bir sınıfın egemenliği ve diktası sürdürülüyordu.

       Uyanan ve haklarına sahip çıkan halklar bu gerçeği gördüler ve kavradılar. Demek ki  Yasa Devleti de sorunu çözmüyordu. Egemen sınıflar, egemenliklerini yine sürdürüyorlar, toplum düzeninde emekçi halk lehine bir değişme ve düzelme görülmüyordu.

HUKUK DEVLETİ

       Yasaların bu sınıfsal niteliği Yasa Devleti yerine “Hukuk Devleti” kavramının or-taya çıkmasına neden oldu. “Yasa” ve “Hukuk” kavramları ayrı ayrı kavramlardı. Hukuk hakkın çoğuludur. “Hukuk” kavramında hangi koşullarda olursa olsun “hak-lılık” anlamı vardır. Haklılık hukukun özünden ayrılamaz. Hak, haksızlığın her türlü-süne karşıdır, bu yasanın, hukuka uygun hale dönüştürülmesini savunur. Lokavt hakkı bu konuda ilginç bir örnektir. Lokavt yasaldır ama haklı değildir.

       İşte bu gelişmeler ve Yasa Devlet´inin halk zararına ortaya çıkan yönleri Hukuk Devleti kavramına itibar sağladı. Artık salt yasalar değil “hukuka uygun yasalara” değer verilmeli ve savunulmalı idi. Böylece hukuk devleti ve Hukukun Üstünlüğü kavramları kamu hukuku alanında en yüce yeri aldı.

       Daha sonra işçi ve öteki emekçi sınıf ve tabakaların uzun mücadeleleri, toplumda ekonomik ve sosyal hakları ön plana çıkardı. Hukuk Devleti kavramını savunan çevrelerce, ekonomik ve sosyal hakları da içeren “Sosyal Hukuk Devleti” kavramı yeğlendi. Günümüzde bir çok anayasalar ve bu arada Anayasamız sosyal hukuk devleti ilkesini benimsemişlerdir.

       1961 Anayasası “Sosyal Devlet” ilkesininin gerekçesinde şöyle demektedir:

       “Sosyal Devlet” fertlere yalnız klasik hürriyetleri sağlamakla yetinmeyip, aynı zamanda onların insan gibi yaşamaları için zaruri olan ihtiyaçlarını karşılamalarını da kendisine vazife edinen devlettir. Modern Anayasa, asgari geçim şartlarından, sıhhi bakımdan öğrenim imkanlarından ve hele barınacağı bir konuttan yoksun bir kişinin gerçek anlamda hür olamayacağını kabul eden zamanımızın hukuk ve siya-set ilmine ve devlet görüşüne uygun olarak fertlere ve vatandaşlara sosyal bir takım haklar tanımak zorundadır.

       Her sınıf, halk tabakaları için refah sağlamayı kendizine vazife edinen zamanımızın devleti (refah devleti), iktisaden zayıf olan kişileri bilhassa işleri bakımından başkalarına tabii olan işçi ve müstahdemleri her türlü dar gelirlileri ve yoksul kim-seleri himaye edecektir.( Kurucu Mec. Tutanak Dergisi. Cilt :2 S:35)

1)      AV.Halit Çelenk´in konuşmasından alıntı.

 

Anahtar Kelimeler: HUKUK, DEVLETİ
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
AVRUPA´DA SOSYAL DEMOKRASİNİN BUNALIMI (24 Eylül 2018 - Pazartesi)
MAHATAMA GANDİ´DEN DERS (17 Eylül 2018 - Pazartesi)
İNSAN VE YAŞAM (10 Eylül 2018 - Pazartesi)
KİRLENEN-YOKOLAN TÜRKİYE!(2) (30 Ağustos 2018 - Perşembe)
KİRLENEN TÜRKİYE!(1) (22 Ağustos 2018 - Çarşamba)
ÇEVRE FELAKETİ YAŞIYORUZ (1) (10 Ağustos 2018 - Cuma)
ANADOLU HALI VE KİLİMLERİ (29 Temmuz 2018 - Pazar)
DEMOKRASİ VE DİKTATÖRLÜK(2) (22 Haziran 2018 - Cuma)
DEMOKRASİ VE DİKTATÖRLÜK(1) (19 Haziran 2018 - Salı)
GERİCİLİK VE İÇYÜZÜ (14 Haziran 2018 - Perşembe)
TUTUCULUK (08 Haziran 2018 - Cuma)
OSMANLICILIK (31 Mayıs 2018 - Perşembe)
OSMANLI HASTALIĞI (21 Mayıs 2018 - Pazartesi)
DEMOKRASİ-NASIL ENGELLENİYOR (10 Mayıs 2018 - Perşembe)
KİM-LER KURTARILIYOR (08 Mayıs 2018 - Salı)
SOSYAL DEMOKRATLAR VE AYDINLIK YARINLAR(1) (23 Nisan 2018 - Pazartesi)
BİRLİKTE YAŞAM (18 Nisan 2018 - Çarşamba)
YIKIMA KARŞI BARIŞ (14 Nisan 2018 - Cumartesi)
SOSYAL DEMOKRAT SENDİKACILIK (11 Nisan 2018 - Çarşamba)
Öğretmen ve Eğitimin Hedefleri (28 Mart 2018 - Çarşamba)
OSMANLI DÖNEMİNDE EĞİTİM (3) (21 Mart 2018 - Çarşamba)
OSMANLI DÖNEMİNDE EĞİTİM (2) (14 Mart 2018 - Çarşamba)
OSMANLI DÖNEMİNDE EĞİTİM (1) (06 Mart 2018 - Salı)
GÜL (28 Şubat 2018 - Çarşamba)
TÜRK -ERMENİ SORUNU (21 Şubat 2018 - Çarşamba)
DERİN YALNIZLIK... (13 Şubat 2018 - Salı)
Siyaset Seçmen(1) (05 Şubat 2018 - Pazartesi)
ARAP BASININDAN (25 Ocak 2018 - Perşembe)
SURİYE BATAĞINA SAPLANIRKEN (21 Ocak 2018 - Pazar)
UYUM-SUZ AHLAKI (18 Ocak 2018 - Perşembe)
DARÜLFÜN´A GERİ DÖNÜŞ (13 Ocak 2018 - Cumartesi)
DÜŞÜNMEYİ GELİŞTİRME(2) (07 Ocak 2018 - Pazar)
DÜŞÜNMEYİ GELİŞTİRME (1) (05 Ocak 2018 - Cuma)
TÜRKİYE-AB İLİŞKİLERİ (1) (31 Aralık 2017 - Pazar)
AVRUPA SOLU (29 Aralık 2017 - Cuma)
CUMHURİYETİN TEMEL İLKELER (22 Aralık 2017 - Cuma)
DÜŞÜNCELERİ ÖĞRENME VE GELİŞTİRME(1) (16 Aralık 2017 - Cumartesi)
TOPLUM VE BAŞARI (07 Aralık 2017 - Perşembe)
Eğitim, okuma anlama (30 Kasım 2017 - Perşembe)
GAZİ GAZETE (27 Kasım 2017 - Pazartesi)
TUTSAKLIKTAN ÖZGÜRLÜK(2) (26 Kasım 2017 - Pazar)
KÜLTÜRE BAKIŞ (23 Kasım 2017 - Perşembe)
SEVGİ VE HOŞGÖRÜ (21 Kasım 2017 - Salı)
ATATÜRKÇÜLÜK VE ÇEŞİTLERİ (17 Kasım 2017 - Cuma)
HİNDİSTAN-PAKİSTAN VE DEMOKRASİ (12 Kasım 2017 - Pazar)
İLKESİZLİK ÜZERİNE KONUŞMA (03 Kasım 2017 - Cuma)
CHP VE ÖRGÜTLENME (27 Ekim 2017 - Cuma)
AŞK ÜZERİNE (25 Ekim 2017 - Çarşamba)
PARTİ İÇİ DEMOKRASİ VE KATILIM (19 Ekim 2017 - Perşembe)
EKSEN KAYMASI REJİM SORUNU (12 Ekim 2017 - Perşembe)
CHP VE SİYASET (04 Ekim 2017 - Çarşamba)
AŞK KİTAPLARI ÜZERİNE (28 Eylül 2017 - Perşembe)
PETROL SAVAŞI (25 Eylül 2017 - Pazartesi)
SANAT YOLUNDA PİSACCO (21 Eylül 2017 - Perşembe)
AB DE TARTIŞMA (14 Eylül 2017 - Perşembe)
DİL GELİŞİMİ VE OKUMA (13 Eylül 2017 - Çarşamba)
ANAOKULUNUN YARARLARI (08 Eylül 2017 - Cuma)
MUSTAFA KEMAL VE MAHATMA GANDİ (02 Eylül 2017 - Cumartesi)
ASIL GÜZELLİK (28 Ağustos 2017 - Pazartesi)
SANATIN GÜCÜ(1) (21 Ağustos 2017 - Pazartesi)
YARATICILIK (15 Ağustos 2017 - Salı)
GÜZELLİĞE SAHİP OLMAK (10 Ağustos 2017 - Perşembe)
SANATIN GÜCÜ (03 Ağustos 2017 - Perşembe)
OSMANLI TOPLUMUNDA KADIN(1) (30 Temmuz 2017 - Pazar)
DEMOKRASİ SORUNU (27 Temmuz 2017 - Perşembe)
ÜNİVERSİTE VE ELİF HOCA (19 Temmuz 2017 - Çarşamba)
Geleceği Görmek (12 Temmuz 2017 - Çarşamba)
SAVAŞA KARŞI BARIŞ (07 Temmuz 2017 - Cuma)
HUZUR İÇİN ADALET (04 Temmuz 2017 - Salı)
DEĞİŞEN CHP NASIL OLMALI?(2) (29 Haziran 2017 - Perşembe)
DEĞİŞEN CHP NASIL OLMALI?(1) (15 Haziran 2017 - Perşembe)
TÜRKÇE SEVDALISI (08 Haziran 2017 - Perşembe)
DOĞA VE İNSANIN ÖLÜMÜ (26 Mayıs 2017 - Cuma)
EĞİTİM VE EDEBİYAT (18 Mayıs 2017 - Perşembe)
YENİ NESİL GENÇLİK (12 Mayıs 2017 - Cuma)
DOSTLUK İÇİN BARIŞ (05 Mayıs 2017 - Cuma)
SOSYAL DEMOKRASİ VE EKONOMİ (22 Nisan 2017 - Cumartesi)
DÜŞÜNMEK (20 Nisan 2017 - Perşembe)
TOPLUM VE HUKUKSAL BARIŞ (07 Nisan 2017 - Cuma)
DEMOKRASİ VE YURTSEVERLİK (23 Mart 2017 - Perşembe)
DEMOKRATİK EĞİTİM (16 Mart 2017 - Perşembe)
EVET-HAYIR (03 Mart 2017 - Cuma)
GÜVENSİZLİK VE KEYFİLİK (24 Şubat 2017 - Cuma)
VURGUN YEMİŞ ÜNİVERSİTELER! (09 Şubat 2017 - Perşembe)
KORKU VE DİKTAYA DAİR (26 Ocak 2017 - Perşembe)
BAĞIMSIZLIK FENERİ (23 Aralık 2016 - Cuma)
Yılanlı köy gecelerinde (16 Aralık 2016 - Cuma)
REJİM DEĞİŞİKLİĞİNE KARŞIYIZ (13 Aralık 2016 - Salı)
AB TÜRKİYE İLİŞKİLERİ (20 Kasım 2016 - Pazar)
CHP SOLDA (MI?) (27 Aralık 2015 - Pazar)
Çöken Eğitim (01 Ocak 0001 - Pazartesi)
Sayfa:
EKONOMİYE BAKIŞ
BAŞYAZI VE GÜNÜN YORUMU Çetin Remzi YÜREGİR
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
Volgada 11 gün-23
Vahit ŞAHİN
Vahit ŞAHİN
ADANA DEMİRSPOR´A BAŞARILAR DİLERİZ
Cumali KARATAŞ
Cumali KARATAŞ
EMİRGAN´DAN ADANA RADYOSU´NA GÜL AVALAN´LA KONUŞTUK
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
İSTATİSTİKLER BİLE UTANDI!
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
ADANA´NIN GÖZÜNÜ SEVEYİM
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
ATATÜRK´ÜN EDEBİYETE İNTİKALİNİN 80.YILDÖNÜMÜ KUTLAMASI
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
ÇAĞDAŞ BİR TOPLUM YARATMAK ÜZERİNE
Ahmet ERDOĞDU
Ahmet ERDOĞDU
YENİ ADANA GAZETESİNİN KUVAYI MİLLİYE RUHUYLA 100. YILI
KONUK YAZAR
KONUK YAZAR
Dost acı söyler sayın Kılıçdaroğlu
Ahmet DUMAN
Ahmet DUMAN
Türkçe Ezan, Acemi Politikacı ve Günah Keçisi…
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
SAVCI DOĞAN ÖZ´Ü SAYGIYLA ANARKEN...
M. Ziya YERGÖK
M. Ziya YERGÖK
SAHADAN GÖZLEMLER: HAYIR YÖNÜNDE
Cezmi DOĞANER
Cezmi DOĞANER
AVRUPA´DA SOSYAL DEMOKRASİNİN BUNALIMI
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
EKONOMİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ARTIYOR!
Prof. Dr. Özer OZANKAYA
Prof. Dr. Özer OZANKAYA
FESLİ İLE CÜBBELİ´NİN KİNLERİNİN KÖKENİ!
Zekai BULUÇ
Zekai BULUÇ
HASTA VELİNİMETİMİZDİR !
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
ABD´yi Yerli Malı ile Protesto Etmek Yerine Beyin Göçünü Engellemek ve Bilimin Öngörüsü ile Geleceği Kurmak Gerekir
OKUR KÖŞESİ
OKUR KÖŞESİ
BAYRAM MI GELMİŞ?
Ata Alp And
Ata Alp And
ALTIN ÇAĞIN SANATÇILARI
1923 YENİDEN - Ercan AKARPINAR
1923 YENİDEN - Ercan AKARPINAR
İDLİP
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
ABD´NİN SON HAMLESİ
Orhan ÖZDEMİR -OBRUK
Orhan ÖZDEMİR -OBRUK
KENDİ KÜLTÜRÜNDEN KORKMAK
Celal Topkan
Celal Topkan
EY ERDOĞAN EY AKP´LİLER BUNU HİÇ DÜŞÜNDÜNÜZ MÜ?
ALİ TAŞ ADN.
ALİ TAŞ ADN.
kitaplık-elş.deneme YASEMİN BÜLBÜL-“SON SALTANAT ERTUĞRUL”(*)
Av.Cemil DENLİ
Av.Cemil DENLİ
ATATÜRK 30 AĞUSTOS´U ANLATIYOR
Saniye Akay Demirel
Saniye Akay Demirel
´Beni kör kuyularda merdivensiz bıraktın Denizler ortasında bak yelkensiz bıraktın.´
İlhan ALPER
İlhan ALPER
HÜLYA ŞENKUL VE EDEBİYAT
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Cumhuriyetin Önderleri Neden Askerlerdi?
Cihat OVALI-SPOR YORUM-PANORAMA
Cihat OVALI-SPOR YORUM-PANORAMA
DERBİ ÖNCESİ TEMSİLCİLERİMİZ TATSIZ TUZSUZ
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
LOKMAN HEKİM EFSANESİ
Adil OKAY
Adil OKAY
ADİL OKAY YAZDI: “ZAMANA ADANMIŞ YÜZLERİMİZ”*
Özcan İNCEOĞLU
Özcan İNCEOĞLU
Tam bir kör dövüşüydü
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
ADANASPOR İYİ YOLDA
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
ÜZÜNTÜYE CEZA
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
ATATÜRK VE VASİYETİ
Hüseyin ÖZBEK
Hüseyin ÖZBEK
PREVEZE Mİ İNEBAHTI MI
Ahmet YAHŞİ
Ahmet YAHŞİ
SEÇİM RENKLİ GEÇİYOR
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Okur Hareketi
Birgül Ayman GÜLER
Birgül Ayman GÜLER
AKP´NİN ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ KOMİSYONDA ELE ALINIRKEN, “REJİM DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR” ELEŞTİRİLERİ SÜRÜYOR
TANSEL ÇÖLAŞAN
TANSEL ÇÖLAŞAN
Sevgili dostlar merhaba,
AZ ve  ÖZ A.AKDAMAR
AZ ve ÖZ A.AKDAMAR
BİRİ ANLATSA!...
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
ZELİHA VE ÇOCUKLARI
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Bugün
6 °C
Cumartesi
9 °C
Pazar
12 °C
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI

/resimler/2016-2/23/1416139429844.jpg

ADANA`DA NÖBETÇİ ECZANELER

/resimler/2015-5/28/1255038362873.jpg

ADANA İLİ ÖNEMLİ TELEFONLAR

/resimler/2016-3/22/1515302901917.jpg

HAFTANIN PANAROMASI

/resimler/2018-11/15/1546340973945.jpg