Harper Lee
Tarih: 1.3.2016 10:07:46 / 485okunma / 0yorum
Saniye Akay Demirel

Katharine Graham´ın otobiyografik kitabı Personal History´yi 1998´de New York´ta Barnes & Noble´dan almıştım. O yıllarda ABD´li kadınlar arasında rağbet görüyordu. Harper Lee geçen hafta ölünce, kitabı yeniden elime aldım, bunun kişisel bir sebebi var. 

Okurken elimde bir kurşun kalem çiziktirip dururum, önlere sayfa numaralı notlar alırım, bazen yeniden bakıp okumak isterim, planlı bir alışkanlık. Yazarın Harper Lee için kullandığı bir sözcük kalbime işlemişti, not etmişim, sayfa 289,  ilk gençlik yıllarımda okuduğum Bülbülü Öldürmek adlı kitabın yazarından bahsettiği, çoğu, Lee´nin yakın arkadaşı ünlü yazar Truman Capote´e dair on satırcık yazıda Harper Lee için kullanılan sıfat öyle yalnız, tek başına duruyor, ´recluse´. Türkçe anlamı isim olarak ´başkalarıyla görüşmeden yalnız yaşayan kimse´, sıfat olarak ´başkalarıyla görüşmeden yalnız yaşayan´ demek. 

Türkçesiyle yazınca aynı hissi vermiyor, biliyorum, ama İngilizcesi daha şiddetli bir yalnızlık ifade ediyor. Okuduğum o andan bugüne Harper Lee bende hep bir yalnız insan olarak kalmış. 

Bu hislerle The Paris Review´de söyleşi bulabilir miyim diye baktım, içimdeki ses bulamamayı diledi, evet, yok. 

Taze bir haber bulabileceğim tek yer, ABD´de ve İngiltere´de uygulanan ´obituary´ (vefat yazısı) olacaktı, BBC´deki ilan şöyle başlıyor: ´Modern edebiyatın bir klasiği olarak alkışlana gelen kitabına rağmen Harper Lee bir muamma olarak kaldı.´ 

Bülbülü Öldürmek son elli yılın en çok yorum ve eleştirel çözümlemesini alan bir kaç kitaptan biri, öğretmenlerin öğrencilerine verdiği okuma listelerinde sıralamada ilkler arasında. Buna rağmen yazar yapılan bütün söyleşi, konferans ve katılım tekliflerini reddetmiş. Otuz dört yaşındayken yayınladığı ilk kitabı geçen yıl yayınlanan bir kitap dışında kariyerinde biricik, tek, bir tanecik. 1945- 1949 yılları arasında Alabama Üniversitesi´nde hukuk eğitimi almış, Oxford Üniversitesi´nde bir yılını değişim öğrencisi olarak geçirmiş, çalışmalarını bitirmeye altı ay kala New York´a edebiyat kariyerinde yol almak üzere gitmiş. Bülbülü Öldürmek 1960´da yayınlanmış, büyük bir çığlıkla uluslararası düzeyde en çok satılan kitap olmuş, sayısız eleştiri almış ve 1961 Pulitzer Edebiyat Ödülü ile taçlandırılmış. Yarı otobiyografik romanı Alabama´da geçiyor, babasından, komşularından, çevresinden etkilenerek yapılandırdığı romanı, 1962´de filme de çekilmiş ve ´Atticus Finch´i canlandıran Gregory Peck´e biri olmak üzere, dört Oscar ile ödüllendirilmiş. 

Peck performansıyla Lee´nin kalbini öylesine fethetmiş ki ona ´babasının saatini´ armağan etmiş, hayatta hayranlık duyduğu tek insanın saatini. 

Çok nadir olarak insan içine çıkan Lee, 2006 yılında Notre Dame Üniversitesi´nden fahri doktora almış, derece verilirken salondaki tüm öğrenciler ayağa kalkıp ellerindeki romanı havaya kaldırmış, alkışlar, alkışlar, çığlıklar. 

Romanın yeni bir baskısı için istenen önsözü yazmayı da reddetmiş ama bakın ne demiş; ´Bülbül hâlâ söylemesi gerekeni söylüyor; önsöze gerek duymadan hayatta kalmayı başarmıştır.´

Benim son sözümse, böyle insanlara hayranlık duyuyorum. Okuyucuyu gözünde o kadar üstte bir yere koyuyor ki onlara sadece en iyiyi veriyor. Bizde de Ahmet Arif yayınladığı tek şiir kitabıyla bizlere ´Hasretinden Prangalar Eskittim´ dedirtmiştir ve gelmiş geçmiş en iyi bir kaç şairin arasına girmiştir. Muhteşem üç kitabıyla (Aylak Adam, Anayurt Oteli, Öyküler) Yusuf Atılgan Batı düzeyinde edebiyatçıdır. Salinger, Catcher in the Rye (Çavdar Tarlasında Çocuklar)´dan sonra artık roman yazmamıştır. 

Bu yalnızlık bizim için.
Huzur içinde uyusunlar. 

Kaynak: 19 Şubat 2016´da BBC´de çıkan vefat yazısı

Katharine Graham/ Personal History (Washington Post Gazetesi´nin sahibi) 

Go Set a Watchman, yazarın 2015´de yayınlanan romanıdır, Bülbülü Öldürmek adlı romanının devamı niteliğindedir. Henüz okumadım. 

 

Anahtar Kelimeler: Harper
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
YERYÜZÜ AŞKIN YÜZÜ OLUNCAYA DEK (01 Kasım 2016 - Salı)
Engereğin Oğlu (25 Ekim 2016 - Salı)
Yaa Dedim İçimden (18 Ekim 2016 - Salı)
Bir Gün Tek Başına (30 Ağustos 2016 - Salı)
Umut İnsanın Biricik Gücü (18 Ağustos 2016 - Perşembe)
Umut İnsanın Biricik Gücü (16 Ağustos 2016 - Salı)
Kitapların Soluğu (03 Temmuz 2016 - Pazar)
Fotoğraf Neyin Nesi? (13 Haziran 2016 - Pazartesi)
Ardında Çile Çile Çile (07 Haziran 2016 - Salı)
Hep Yanınızda Taşıyorsunuz (24 Mayıs 2016 - Salı)
Aslı Vatansever (03 Mayıs 2016 - Salı)
O Selamın Hatırına (26 Nisan 2016 - Salı)
Hepsini Çöpe (18 Nisan 2016 - Pazartesi)
İçte Cevher Olmayınca (29 Mart 2016 - Salı)
Unutmayalım (15 Mart 2016 - Salı)
SİYAD Ödül Töreni (08 Mart 2016 - Salı)
Kutuyu Açtım (23 Şubat 2016 - Salı)
Kız Kaçtı (16 Şubat 2016 - Salı)
Nasıl Bilirdiniz? (09 Şubat 2016 - Salı)
Ayna (25 Ağustos 2015 - Salı)
Adana Yaşanır (18 Ağustos 2015 - Salı)
Yorgun (11 Ağustos 2015 - Salı)
Türkçesi Yok (04 Ağustos 2015 - Salı)
Tespih Taneleri (28 Temmuz 2015 - Salı)
Her Dalına Kuşlar Konmuş Bir Ağaç (21 Temmuz 2015 - Salı)
Kayıp Bir Roman (14 Temmuz 2015 - Salı)
Hatırlıyorum (07 Temmuz 2015 - Salı)
Onur Yürüyüşü (30 Haziran 2015 - Salı)
İlle de Roman Olsun (23 Haziran 2015 - Salı)
Hayat Bilgisi Dersi (16 Haziran 2015 - Salı)
Fahrenheit 451 (09 Haziran 2015 - Salı)
Cennetin Çocukları (02 Haziran 2015 - Salı)
Aileden (26 Mayıs 2015 - Salı)
Nerde Kalmıştık Behçet Çelik? (20 Mayıs 2015 - Çarşamba)
Hesap Verilmedi mi? (12 Mayıs 2015 - Salı)
Sayfa:
EKONOMİYE BAKIŞ
BAŞYAZI VE GÜNÜN YORUMU Çetin Remzi YÜREGİR
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
5 OCAK STADINI TUTMAK GEREK
Birgül Ayman GÜLER
Birgül Ayman GÜLER
AKP´NİN ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ KOMİSYONDA ELE ALINIRKEN, “REJİM DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR” ELEŞTİRİLERİ SÜRÜYOR
Cumali KARATAŞ
Cumali KARATAŞ
ADANA ÖZGENTÜRK´ÜNÜ UNUTMADI
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
YAZ, HASAT VE RAMAZAN
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
ULUSAL KURTULUŞ SAVAŞININ ÖZGÜRLÜK VE EGEMENLİK GÜNEŞİ 19 MAYIS 1919 SABAHI KAHRAMANLAR DİYARI SAMSUNDA DOĞDU
Ahmet ERDOĞDU
Ahmet ERDOĞDU
21.12.2015 DEN 23.11.2016 YAZI VE RÖPORTAJLAR-5
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
İNANMAK BU OLSA GEREK.
KONUK YAZAR
KONUK YAZAR
DÜŞÜNCENİN BİLİM, SANAT VE GERÇEĞE UYGUNLUĞU-Fikri Akdeniz (*)
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
ŞEHİR ÇÖPLERİ VE TOPLAYICILARI
Ahmet  DUMAN
Ahmet DUMAN
CHP Bir Siyasi Partidir…(2)
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
ÜZÜNTÜYE CEZA
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
ÖRNEK BİR EĞİTİM SİSTEMİ: KÖY ENSTİTÜLERİ…
M. Ziya YERGÖK
M. Ziya YERGÖK
SAHADAN GÖZLEMLER: HAYIR YÖNÜNDE
Cihat OVALI-SPOR YORUM
Cihat OVALI-SPOR YORUM
MAVİ ŞİMŞEKLER 34 PUANA DEMİR ATTI
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
BORSA İSTANBUL´DA NELER OLUYOR ?
İlhan ALPER
İlhan ALPER
ALİ ÖZGENTÜRK´ÜN SİNEMASI
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
İnsanlığın Derinleşen Sosyal Sorunlarını Çözecek Olan İnsan Beyni mi? Yapay Zeka mı?
OKUR KÖŞESİ
OKUR KÖŞESİ
BAYRAM MI GELMİŞ?
Cezmi DOĞANER
Cezmi DOĞANER
DOĞA VE İNSANIN ÖLÜMÜ
TANSEL ÇÖLAŞAN
TANSEL ÇÖLAŞAN
Sevgili dostlar merhaba,
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
ZELİHA VE ÇOCUKLARI
Av.Cemil DENLİ
Av.Cemil DENLİ
“ARTIK MECLİS VAR !”
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Okur Hareketi
Celal Topkan
Celal Topkan
Atatürk Dış Politika ve Liderlik
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
ÜNİVERSİTELERDE ÖRGÜTSEL ADALET
Hüseyin ÖZBEK
Hüseyin ÖZBEK
İNTİHAR BELGESİNİ YIRTAN MECLİSTEN ARDINDA İNTİHAR MEKTUBU BIRAKAN MECLİSE
Saniye Akay Demirel
Saniye Akay Demirel
´Beni kör kuyularda merdivensiz bıraktın Denizler ortasında bak yelkensiz bıraktın.´
Zekai BULUÇ
Zekai BULUÇ
SOYUT SİLAHIN SOMUT SİLAHA DÖNÜŞTÜRÜLDÜĞÜ ÜLKE :YUGOSLAVYA
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
NATO ZİRVESİNİN ARDINDAN
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Hayallerim Var!
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
CİN HİKÂYELERİ
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
SURİYE, HATAY VE KIBRIS
Vahit ŞAHİN
Vahit ŞAHİN
SİZ HİÇ MAVİ BULVAR´DAN GEÇTİNİZ Mİ?
Ahmet YAHŞİ
Ahmet YAHŞİ
İHTİYARLAR PERİŞAN EDİLMESİN
GÖKTEN GELEN-BASRİ GÖK
GÖKTEN GELEN-BASRİ GÖK
ÇOCUĞA ŞİDDET
AZ ve  ÖZ A.AKDAMAR
AZ ve ÖZ A.AKDAMAR
BİRİ ANLATSA!...
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Bugün
14 °C
Çarşamba
17 °C
Perşembe
16 °C
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI

/resimler/2016-2/23/1416139429844.jpg

ADANA`DA NÖBETÇİ ECZANELER

/resimler/2015-5/28/1255038362873.jpg

ADANA İLİ ÖNEMLİ TELEFONLAR

/resimler/2016-3/22/1515302901917.jpg

HAFTANIN PANAROMASI

/resimler/2017-5/23/1458036914194.jpg