GİDİP DÖNEMEYENLERİN HİKÂYESİ ADI YEMEN´DİR – 9
Tarih: 5.10.2013 10:14:33 / 630okunma / 0yorum
Ahmet ERDOĞDU

Değerli okurlar, bu hafta sizlere Mustaf Balbay´ın “Yemen Türkler Mezarlığı” kitabından aldığımız Tarsus´lu Doktor Hayri Bey´in öyküsünü anlatacağız.

Yemen´de karşılaştığımız her Türk kökenli gibi Dr. Hayri´nin de anlattığı öykü hayli ilginç...

Dede Ali Rıza İsmail, 1918´deki çekilme öncesi Yemen yöne­timinde muhasebe müdürlüğü yapıyor. Maliye işleri dededen soru­luyor. Çekilmeyle birlikte İstanbul´a dönüyor. Ama Taiz´deki iki evi­ni de satmıyor. İstanbul´da bir süre kalıyor, tekrar Yemen´e dönü­yor. İmam Yahya, Yemen maliyesinin düzenlenmesinde ona görev veriyor. Yahya ölüyor, İmam Ahmet döneminde de aynı işi yapıyor. Dede iyice yaşlanınca İmam Ahmet çağırıp soruyor:

— Senin yerine oğullarından birini buraya alalım, hangisi uy­gun?

Ali Rıza İsmail, "Büyük oğlum Muhammed´i alın," diyor, yani Hayri Bey´in babasını.

Dede yıllar önce, baba Muhammed de on yıl önce ölmüş. Oğul Hayri´ye bütün belgeleri bırakmışlar. Bir koşu getirdi. Pasaportlar, nüfus cüzdanları... Tarsus nüfusuna kayıtlı.

Hayri Bey bu belgeleri gösterdikten sonra sordu:

— Şimdi ben başvuruda bulunsam, Türkiye Cumhuriyeti kimliği alabilir miyim?

Kesin bir yanıt veremeyeceğimi, büyükelçiliğe başvurmaları ge­rektiğini söyledim.

Sohbet bugüne geldi, Hayri Bey yaşamından memnun. "Artık Yemenliyiz," dedi, arkasını biraz buruk getirdi:

"Malımız mülkümüz yerinde. Yemen yurttaşıyız. Burayı da be­nimsedik. Ama Türkiye Cumhuriyeti deyince içimiz cızz etmiyor de­ğil. (Elini kalbinin üzerine götürerek) Hani şurada bir şey var..."

Yemen´de İmam yönetiminin sona ermesinden sonra Türkiye´ye gelip gitmeler daha sık olmuş. "Beş yıl önce akrabaları görmeye git­tik," dedi, devam etti:

"Bizi tanıyınca bir hoş oldular. Sarıldılar. Amcam kızı Leyla´yla tanıştık. Çok sevindiler. Ben Osmanlı döneminden olduğumu bü­tün belgeleriyle kanıtlarım, daha başka belgeler de var..."

Hayri Bey diş hekimi, ama mahallede herkes onu doktor bel­lemiş. Doktor aşağı doktor yukarı... Hayri Bey´in öyküsü bitmedi. Oğullarını yurtdışında okutmuş, iyi yetişmelerini sağlamış. Taiz´e dön­müşler. Şimdi büyük oğlu Doktor Semir Hayri Muhammed Ali, Ye­men parlamentosu üyesi. Taiz´de sevilen bir kişiymiş. Bugünlerde Taiz´deymiş, ama ona ulaşmamız olanaksızmış. Kim bilir hangi ma­hallede sorun dinliyormuş...

Yemen´de soyadı yasası olmadığı için çocuğun adının arkasına babasının ve dedesinin adı getiriliyor.

Hayri Bey parlamentoda Türk kökenli oğlu dışında bir kişinin daha bulunduğunu söyledi.

Sohbetin ortasındaki bir konuyu anımsatıp, bana da bir görev verdi:

"Yemen´de oturup Türkiye Cumhuriyeti kimliği olanların ço­cukları, torunları acaba Türkiye Cumhuriyeti kimliği alabilirler mi?"

Hayri Bey´in geleceğe ilişkin bir planı var. Taiz´de tanınmış bir diş doktoruymuş. Bir hastane kurmayı planlıyormuş. Tabii burası için doktor ve teknik eleman gerekli.

"Acaba," dedi, "Türkiye´den doktor getirsem, bunun planlarını yapıyorum..."

Oturduğumuz koltuk takımıyla pencere arasındaki rahlede İngilizce-Arapça Kuran açık olarak duruyordu.

Hayri Bey yüzyılın başından bu yana zaman zaman olumsuz­luklar yaşadıklarını söyledi. Bunları aşmanın sırlarından birini de şöy­le açıkladı:

"Taiz´in ileri gelenleri, şeyhler, kızlarını bizim ailelerin erkek­lerine veriyorlardı. Bu evlenmeler sonucunda Yemen yönetiminin önde gelen kişileriyle yakınlıklarımız oldu. Yönetim anlayışı zaman zaman değişiyordu. Örneğin mallarımızı almaya girişiyorlardı. Böyle zamanlarda evlilik ilişkilerinin çok faydası oldu."

Hayri Bey e göre, Osmanlı´nın 1918´de çekilme kararı almasının ardından, Yemen´den ayrılmayan Anadolu kökenlilerin bugünkü de­vamı olanların nüfusu 500 bini geçer.

İş fotoğraf faslına gelince, yeniden yer koltuklarının olduğu bü­yük salona geçtik. Aile büyüklerinin fotoğrafları bir bir getirildi. Seh­panın önüne tek tek dizdik, önde siyah beyaz çerçeveli fotoğraflar, arkada Hayri Bey...

Ayrılmadan önce Hayri Bey üzerime, kendi fısfıslı parfümün­den bolca sıktı. Ağır kokulu parfüm yol boyu bizimleydi.

Taiz´den Musa Kapısı´nı geçip ayrıldık. Kubbeli yapılar, süslemeli çeşmeler, yapıların ikinci kadarındaki pencereler insanın aklına ilk, İstanbul´un eski semtlerini getiriyordu.

 

CENBİYE´NİN YEMENLİLER İÇİN ÖNEMİ

Yemen´de çocuklar dahil herkesin belinde bir Cenbiye denilen hançeri vardır. Bir Yemenli erkek için olmazsa olmaz en önemli aksesuardır. Onların da kişilerin maddi durumlarına göre çeşitleri vardır. Fotoğrafta da görüleceği üzerine damatlar dahi Cenbiye ile gerdeğe girerler. Dükkânlarda satılan ürünler içinde en başta o gelir. Hem her Yemenli satın almak zorunda, hem de yabancıların en çok aldığı hediyelik eşyadır. Cenbiye´nin kesici yönü değil, göz alıcı yönü olan kınını gösterip anlatırlar.

 

                                                                                             Devam Edecek

Anahtar Kelimeler: GİDİP, DÖNEMEYENLERİN, YESİ, YEMEN
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
ATATÜRK´ÜN İZİNDE (4) (09 Kasım 2016 - Çarşamba)
ATATÜRK´ÜN İZİNDE (3) (02 Kasım 2016 - Çarşamba)
ATATÜRK´ÜN İZİNDE (2) (25 Ekim 2016 - Salı)
ATATÜRK´ÜN İZİNDE (1) (19 Ekim 2016 - Çarşamba)
KURTULUŞ SAVAŞI GÜNLERİ (8) (24 Mayıs 2016 - Salı)
KURTULUŞ SAVAŞI GÜNLERİ (7) (16 Mayıs 2016 - Pazartesi)
KURTULUŞ SAVAŞI GÜNLERİ (6) (07 Mayıs 2016 - Cumartesi)
KURTULUŞ SAVAŞI GÜNLERİ (5) (02 Mayıs 2016 - Pazartesi)
“MİSAK-I MİLLİ ASGARİ PROGRAMDIR” (04 Nisan 2016 - Pazartesi)
KIBRIS NEREYE GİDİYOR? (22 Şubat 2016 - Pazartesi)
CHP NEREYE GİDİYOR? (3) (08 Şubat 2016 - Pazartesi)
CHP NEREYE GİDİYOR? (2) (05 Şubat 2016 - Cuma)
CHP NEREYE GİDİYOR? (1) (05 Şubat 2016 - Cuma)
DR. SEDA BAYINDIR ULUSKAN´LA SÖYLEŞİ (25 Ocak 2016 - Pazartesi)
TÜRKİYE VE DÜNYADA ENERJİ SORUNU (01 Ocak 2016 - Cuma)
KURTULUŞ SAVAŞININ KAHRAMAN GAZETESİ (25 Aralık 2015 - Cuma)
ERİŞ ÜLGER İSTANBUL SÖYLEŞİSİ (28 Kasım 2015 - Cumartesi)
TARİHTE BU HAFTA 29 EKİM ÖZEL YAZISI (29 Ekim 2015 - Perşembe)
HEPİMİZ OSMANLICA ÖĞRENİYORUZ! (05 Ekim 2015 - Pazartesi)
ÇANAKKALE CEPHESİ (05 Ekim 2015 - Pazartesi)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2015 - Pazartesi)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2015 - Pazartesi)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2015 - Pazartesi)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2014 - Pazar)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2014 - Pazar)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2014 - Pazar)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2014 - Pazar)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2014 - Pazar)
I. DÜNYA SAVAfiININ100. YILI (05 Ekim 2014 - Pazar)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2014 - Pazar)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2014 - Pazar)
NEDEN 29 EKİM? (05 Ekim 2013 - Cumartesi)
TARİHTE BU HAFTA (05 Ekim 2013 - Cumartesi)
ERİŞ ÜLGER İSTANBUL SÖYLEŞİSİ (01 Ocak 0001 - Pazartesi)
Sayfa:
EKONOMİYE BAKIŞ
BAŞYAZI VE GÜNÜN YORUMU Çetin Remzi YÜREGİR
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
ÇÖMLEKLERİMİZ AÇILDIĞI ZAMAN
Vahit ŞAHİN
Vahit ŞAHİN
HALKIN ENFLASYON ÖLÇÜM DENEYİMİ
Cumali KARATAŞ
Cumali KARATAŞ
“YAŞAR KEMAL SANAT GÜNLERİ”NİN ARDINDAN
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
TARIMSAL ÜRETİM 2200 RAKIMDA DA GELİŞTİRİLEBİLİR
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
BAŞKA BİR ŞEY
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
ULU ÖNDER ATATÜRK´ÜN EBEDİYETE İNTİKALİNİN 79. YILDÖNÜMÜNDE ATAMIZI ÖZLEMLE ANIYOR VE ARIYORUZ.
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
ÖĞRENCİLERİN STRES KAYNAKLARI
Ahmet ERDOĞDU
Ahmet ERDOĞDU
21.12.2015 DEN 23.11.2016 YAZI VE RÖPORTAJLAR-5
KONUK YAZAR
KONUK YAZAR
FİFA KOKARTLI İLYAS AYAN´A VEFA
Ahmet DUMAN
Ahmet DUMAN
Yüz Yıl...
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
GÜZEL, GÜNEŞLİ GÜNLERE DOĞRU
M. Ziya YERGÖK
M. Ziya YERGÖK
SAHADAN GÖZLEMLER: HAYIR YÖNÜNDE
Cezmi DOĞANER
Cezmi DOĞANER
TOPLUM VE BAŞARI
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
CHP NEDEN BAŞARILI OLAMIYOR?
Prof. Dr. Özer OZANKAYA
Prof. Dr. Özer OZANKAYA
ÖĞRETMENLER GÜNÜNDE, AKP İKTİDARININ YAŞATTIĞI ACI GERÇEKLERİ ATATÜRK BİLİNCİYLE AŞACAĞIZ!
Zekai BULUÇ
Zekai BULUÇ
RASİM DOKUR´UN DOKUDUĞU KAPUT BEZLERİNDEN NE YAPILDI?
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
ARAŞTIRMA ÜNİVERSİTELERİ VE NİTELİKLİ AKADEMİK KADRO TALEBİ
OKUR KÖŞESİ
OKUR KÖŞESİ
BAYRAM MI GELMİŞ?
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
KUDÜS KİMİN BAŞKENTİ
Orhan ÖZDEMİR -OBRUK
Orhan ÖZDEMİR -OBRUK
KENDİ KÜLTÜRÜNDEN KORKMAK
Celal Topkan
Celal Topkan
SOSYAL DEMOKRAT PARTİ DE ÜYELİK KAVRAMI
Av.Cemil DENLİ
Av.Cemil DENLİ
VAHİDEDDİN´İN İHANETİ
Saniye Akay Demirel
Saniye Akay Demirel
´Beni kör kuyularda merdivensiz bıraktın Denizler ortasında bak yelkensiz bıraktın.´
İlhan ALPER
İlhan ALPER
İSTANBUL ÖYKÜLERİ
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Savunma
Cihat OVALI-SPOR YORUM-PANORAMA
Cihat OVALI-SPOR YORUM-PANORAMA
NE OLACAK BU TEMSİLCİLERİMİZİN DURUMU
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
YAHUDİLER
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
DR.ERCAN ATALAY VE ASKF
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
ÜZÜNTÜYE CEZA
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
TÜRKİYE VE DÜNYA
Hüseyin ÖZBEK
Hüseyin ÖZBEK
TAHSİN ÇAVUŞ´UN ÖLDÜĞÜ GÜN
Ahmet YAHŞİ
Ahmet YAHŞİ
HER MAÇ BÖYLE OLMALI
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Okur Hareketi
Birgül Ayman GÜLER
Birgül Ayman GÜLER
AKP´NİN ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ KOMİSYONDA ELE ALINIRKEN, “REJİM DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR” ELEŞTİRİLERİ SÜRÜYOR
TANSEL ÇÖLAŞAN
TANSEL ÇÖLAŞAN
Sevgili dostlar merhaba,
GÖKTEN GELEN-BASRİ GÖK
GÖKTEN GELEN-BASRİ GÖK
KÖR, SAĞIR ve İKTİDARSIZ BİR NESİL YETİŞTİRİYORUZ
AZ ve  ÖZ A.AKDAMAR
AZ ve ÖZ A.AKDAMAR
BİRİ ANLATSA!...
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
ZELİHA VE ÇOCUKLARI
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Bugün
7 °C
Çarşamba
6 °C
Perşembe
9 °C
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI

/resimler/2016-2/23/1416139429844.jpg

ADANA`DA NÖBETÇİ ECZANELER

/resimler/2015-5/28/1255038362873.jpg

ADANA İLİ ÖNEMLİ TELEFONLAR

/resimler/2016-3/22/1515302901917.jpg

HAFTANIN PANAROMASI

/resimler/2017-12/5/1722063453796.jpg