GİDİP DÖNEMEYENLERİN HİKÂYESİ ADI YEMEN´DİR – 9
Tarih: 5.10.2013 10:14:33 / 907okunma / 0yorum
Ahmet ERDOĞDU

Değerli okurlar, bu hafta sizlere Mustaf Balbay´ın “Yemen Türkler Mezarlığı” kitabından aldığımız Tarsus´lu Doktor Hayri Bey´in öyküsünü anlatacağız.

Yemen´de karşılaştığımız her Türk kökenli gibi Dr. Hayri´nin de anlattığı öykü hayli ilginç...

Dede Ali Rıza İsmail, 1918´deki çekilme öncesi Yemen yöne­timinde muhasebe müdürlüğü yapıyor. Maliye işleri dededen soru­luyor. Çekilmeyle birlikte İstanbul´a dönüyor. Ama Taiz´deki iki evi­ni de satmıyor. İstanbul´da bir süre kalıyor, tekrar Yemen´e dönü­yor. İmam Yahya, Yemen maliyesinin düzenlenmesinde ona görev veriyor. Yahya ölüyor, İmam Ahmet döneminde de aynı işi yapıyor. Dede iyice yaşlanınca İmam Ahmet çağırıp soruyor:

— Senin yerine oğullarından birini buraya alalım, hangisi uy­gun?

Ali Rıza İsmail, "Büyük oğlum Muhammed´i alın," diyor, yani Hayri Bey´in babasını.

Dede yıllar önce, baba Muhammed de on yıl önce ölmüş. Oğul Hayri´ye bütün belgeleri bırakmışlar. Bir koşu getirdi. Pasaportlar, nüfus cüzdanları... Tarsus nüfusuna kayıtlı.

Hayri Bey bu belgeleri gösterdikten sonra sordu:

— Şimdi ben başvuruda bulunsam, Türkiye Cumhuriyeti kimliği alabilir miyim?

Kesin bir yanıt veremeyeceğimi, büyükelçiliğe başvurmaları ge­rektiğini söyledim.

Sohbet bugüne geldi, Hayri Bey yaşamından memnun. "Artık Yemenliyiz," dedi, arkasını biraz buruk getirdi:

"Malımız mülkümüz yerinde. Yemen yurttaşıyız. Burayı da be­nimsedik. Ama Türkiye Cumhuriyeti deyince içimiz cızz etmiyor de­ğil. (Elini kalbinin üzerine götürerek) Hani şurada bir şey var..."

Yemen´de İmam yönetiminin sona ermesinden sonra Türkiye´ye gelip gitmeler daha sık olmuş. "Beş yıl önce akrabaları görmeye git­tik," dedi, devam etti:

"Bizi tanıyınca bir hoş oldular. Sarıldılar. Amcam kızı Leyla´yla tanıştık. Çok sevindiler. Ben Osmanlı döneminden olduğumu bü­tün belgeleriyle kanıtlarım, daha başka belgeler de var..."

Hayri Bey diş hekimi, ama mahallede herkes onu doktor bel­lemiş. Doktor aşağı doktor yukarı... Hayri Bey´in öyküsü bitmedi. Oğullarını yurtdışında okutmuş, iyi yetişmelerini sağlamış. Taiz´e dön­müşler. Şimdi büyük oğlu Doktor Semir Hayri Muhammed Ali, Ye­men parlamentosu üyesi. Taiz´de sevilen bir kişiymiş. Bugünlerde Taiz´deymiş, ama ona ulaşmamız olanaksızmış. Kim bilir hangi ma­hallede sorun dinliyormuş...

Yemen´de soyadı yasası olmadığı için çocuğun adının arkasına babasının ve dedesinin adı getiriliyor.

Hayri Bey parlamentoda Türk kökenli oğlu dışında bir kişinin daha bulunduğunu söyledi.

Sohbetin ortasındaki bir konuyu anımsatıp, bana da bir görev verdi:

"Yemen´de oturup Türkiye Cumhuriyeti kimliği olanların ço­cukları, torunları acaba Türkiye Cumhuriyeti kimliği alabilirler mi?"

Hayri Bey´in geleceğe ilişkin bir planı var. Taiz´de tanınmış bir diş doktoruymuş. Bir hastane kurmayı planlıyormuş. Tabii burası için doktor ve teknik eleman gerekli.

"Acaba," dedi, "Türkiye´den doktor getirsem, bunun planlarını yapıyorum..."

Oturduğumuz koltuk takımıyla pencere arasındaki rahlede İngilizce-Arapça Kuran açık olarak duruyordu.

Hayri Bey yüzyılın başından bu yana zaman zaman olumsuz­luklar yaşadıklarını söyledi. Bunları aşmanın sırlarından birini de şöy­le açıkladı:

"Taiz´in ileri gelenleri, şeyhler, kızlarını bizim ailelerin erkek­lerine veriyorlardı. Bu evlenmeler sonucunda Yemen yönetiminin önde gelen kişileriyle yakınlıklarımız oldu. Yönetim anlayışı zaman zaman değişiyordu. Örneğin mallarımızı almaya girişiyorlardı. Böyle zamanlarda evlilik ilişkilerinin çok faydası oldu."

Hayri Bey e göre, Osmanlı´nın 1918´de çekilme kararı almasının ardından, Yemen´den ayrılmayan Anadolu kökenlilerin bugünkü de­vamı olanların nüfusu 500 bini geçer.

İş fotoğraf faslına gelince, yeniden yer koltuklarının olduğu bü­yük salona geçtik. Aile büyüklerinin fotoğrafları bir bir getirildi. Seh­panın önüne tek tek dizdik, önde siyah beyaz çerçeveli fotoğraflar, arkada Hayri Bey...

Ayrılmadan önce Hayri Bey üzerime, kendi fısfıslı parfümün­den bolca sıktı. Ağır kokulu parfüm yol boyu bizimleydi.

Taiz´den Musa Kapısı´nı geçip ayrıldık. Kubbeli yapılar, süslemeli çeşmeler, yapıların ikinci kadarındaki pencereler insanın aklına ilk, İstanbul´un eski semtlerini getiriyordu.

 

CENBİYE´NİN YEMENLİLER İÇİN ÖNEMİ

Yemen´de çocuklar dahil herkesin belinde bir Cenbiye denilen hançeri vardır. Bir Yemenli erkek için olmazsa olmaz en önemli aksesuardır. Onların da kişilerin maddi durumlarına göre çeşitleri vardır. Fotoğrafta da görüleceği üzerine damatlar dahi Cenbiye ile gerdeğe girerler. Dükkânlarda satılan ürünler içinde en başta o gelir. Hem her Yemenli satın almak zorunda, hem de yabancıların en çok aldığı hediyelik eşyadır. Cenbiye´nin kesici yönü değil, göz alıcı yönü olan kınını gösterip anlatırlar.

 

                                                                                             Devam Edecek

Anahtar Kelimeler: GİDİP, DÖNEMEYENLERİN, YESİ, YEMEN
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
ATATÜRK´ÜN İZİNDE (4) (09 Kasım 2016 - Çarşamba)
ATATÜRK´ÜN İZİNDE (3) (02 Kasım 2016 - Çarşamba)
ATATÜRK´ÜN İZİNDE (2) (25 Ekim 2016 - Salı)
ATATÜRK´ÜN İZİNDE (1) (19 Ekim 2016 - Çarşamba)
KURTULUŞ SAVAŞI GÜNLERİ (8) (24 Mayıs 2016 - Salı)
KURTULUŞ SAVAŞI GÜNLERİ (7) (16 Mayıs 2016 - Pazartesi)
KURTULUŞ SAVAŞI GÜNLERİ (6) (07 Mayıs 2016 - Cumartesi)
KURTULUŞ SAVAŞI GÜNLERİ (5) (02 Mayıs 2016 - Pazartesi)
“MİSAK-I MİLLİ ASGARİ PROGRAMDIR” (04 Nisan 2016 - Pazartesi)
KIBRIS NEREYE GİDİYOR? (22 Şubat 2016 - Pazartesi)
CHP NEREYE GİDİYOR? (3) (08 Şubat 2016 - Pazartesi)
CHP NEREYE GİDİYOR? (2) (05 Şubat 2016 - Cuma)
CHP NEREYE GİDİYOR? (1) (05 Şubat 2016 - Cuma)
DR. SEDA BAYINDIR ULUSKAN´LA SÖYLEŞİ (25 Ocak 2016 - Pazartesi)
TÜRKİYE VE DÜNYADA ENERJİ SORUNU (01 Ocak 2016 - Cuma)
KURTULUŞ SAVAŞININ KAHRAMAN GAZETESİ (25 Aralık 2015 - Cuma)
ERİŞ ÜLGER İSTANBUL SÖYLEŞİSİ (28 Kasım 2015 - Cumartesi)
TARİHTE BU HAFTA 29 EKİM ÖZEL YAZISI (29 Ekim 2015 - Perşembe)
HEPİMİZ OSMANLICA ÖĞRENİYORUZ! (05 Ekim 2015 - Pazartesi)
ÇANAKKALE CEPHESİ (05 Ekim 2015 - Pazartesi)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2015 - Pazartesi)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2015 - Pazartesi)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2015 - Pazartesi)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2014 - Pazar)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2014 - Pazar)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2014 - Pazar)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2014 - Pazar)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2014 - Pazar)
I. DÜNYA SAVAfiININ100. YILI (05 Ekim 2014 - Pazar)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2014 - Pazar)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2014 - Pazar)
NEDEN 29 EKİM? (05 Ekim 2013 - Cumartesi)
TARİHTE BU HAFTA (05 Ekim 2013 - Cumartesi)
ERİŞ ÜLGER İSTANBUL SÖYLEŞİSİ (01 Ocak 0001 - Pazartesi)
Sayfa:
EKONOMİYE BAKIŞ
BAŞYAZI VE GÜNÜN YORUMU Çetin Remzi YÜREGİR
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
Volgada 11 gün-23
Vahit ŞAHİN
Vahit ŞAHİN
ADANA DEMİRSPOR´A BAŞARILAR DİLERİZ
Cumali KARATAŞ
Cumali KARATAŞ
EMİRGAN´DAN ADANA RADYOSU´NA GÜL AVALAN´LA KONUŞTUK
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
İSTATİSTİKLER BİLE UTANDI!
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
ADANA´NIN GÖZÜNÜ SEVEYİM
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
ATATÜRK´ÜN EDEBİYETE İNTİKALİNİN 80.YILDÖNÜMÜ KUTLAMASI
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
ÇAĞDAŞ BİR TOPLUM YARATMAK ÜZERİNE
Ahmet ERDOĞDU
Ahmet ERDOĞDU
YENİ ADANA GAZETESİNİN KUVAYI MİLLİYE RUHUYLA 100. YILI
KONUK YAZAR
KONUK YAZAR
Dost acı söyler sayın Kılıçdaroğlu
Ahmet DUMAN
Ahmet DUMAN
Türkçe Ezan, Acemi Politikacı ve Günah Keçisi…
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
SAVCI DOĞAN ÖZ´Ü SAYGIYLA ANARKEN...
M. Ziya YERGÖK
M. Ziya YERGÖK
SAHADAN GÖZLEMLER: HAYIR YÖNÜNDE
Cezmi DOĞANER
Cezmi DOĞANER
AVRUPA´DA SOSYAL DEMOKRASİNİN BUNALIMI
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
EKONOMİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ARTIYOR!
Prof. Dr. Özer OZANKAYA
Prof. Dr. Özer OZANKAYA
FESLİ İLE CÜBBELİ´NİN KİNLERİNİN KÖKENİ!
Zekai BULUÇ
Zekai BULUÇ
HASTA VELİNİMETİMİZDİR !
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
ABD´yi Yerli Malı ile Protesto Etmek Yerine Beyin Göçünü Engellemek ve Bilimin Öngörüsü ile Geleceği Kurmak Gerekir
OKUR KÖŞESİ
OKUR KÖŞESİ
BAYRAM MI GELMİŞ?
Ata Alp And
Ata Alp And
ALTIN ÇAĞIN SANATÇILARI
1923 YENİDEN - Ercan AKARPINAR
1923 YENİDEN - Ercan AKARPINAR
İDLİP
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
ABD´NİN SON HAMLESİ
Orhan ÖZDEMİR -OBRUK
Orhan ÖZDEMİR -OBRUK
KENDİ KÜLTÜRÜNDEN KORKMAK
Celal Topkan
Celal Topkan
EY ERDOĞAN EY AKP´LİLER BUNU HİÇ DÜŞÜNDÜNÜZ MÜ?
ALİ TAŞ ADN.
ALİ TAŞ ADN.
kitaplık-elş.deneme YASEMİN BÜLBÜL-“SON SALTANAT ERTUĞRUL”(*)
Av.Cemil DENLİ
Av.Cemil DENLİ
ATATÜRK 30 AĞUSTOS´U ANLATIYOR
Saniye Akay Demirel
Saniye Akay Demirel
´Beni kör kuyularda merdivensiz bıraktın Denizler ortasında bak yelkensiz bıraktın.´
İlhan ALPER
İlhan ALPER
HÜLYA ŞENKUL VE EDEBİYAT
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Cumhuriyetin Önderleri Neden Askerlerdi?
Cihat OVALI-SPOR YORUM-PANORAMA
Cihat OVALI-SPOR YORUM-PANORAMA
DERBİ ÖNCESİ TEMSİLCİLERİMİZ TATSIZ TUZSUZ
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
LOKMAN HEKİM EFSANESİ
Adil OKAY
Adil OKAY
ADİL OKAY YAZDI: “ZAMANA ADANMIŞ YÜZLERİMİZ”*
Özcan İNCEOĞLU
Özcan İNCEOĞLU
Tam bir kör dövüşüydü
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
ADANASPOR İYİ YOLDA
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
ÜZÜNTÜYE CEZA
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
ATATÜRK VE VASİYETİ
Hüseyin ÖZBEK
Hüseyin ÖZBEK
PREVEZE Mİ İNEBAHTI MI
Ahmet YAHŞİ
Ahmet YAHŞİ
SEÇİM RENKLİ GEÇİYOR
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Okur Hareketi
Birgül Ayman GÜLER
Birgül Ayman GÜLER
AKP´NİN ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ KOMİSYONDA ELE ALINIRKEN, “REJİM DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR” ELEŞTİRİLERİ SÜRÜYOR
TANSEL ÇÖLAŞAN
TANSEL ÇÖLAŞAN
Sevgili dostlar merhaba,
AZ ve  ÖZ A.AKDAMAR
AZ ve ÖZ A.AKDAMAR
BİRİ ANLATSA!...
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
ZELİHA VE ÇOCUKLARI
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Bugün
6 °C
Cumartesi
9 °C
Pazar
12 °C
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI

/resimler/2016-2/23/1416139429844.jpg

ADANA`DA NÖBETÇİ ECZANELER

/resimler/2015-5/28/1255038362873.jpg

ADANA İLİ ÖNEMLİ TELEFONLAR

/resimler/2016-3/22/1515302901917.jpg

HAFTANIN PANAROMASI

/resimler/2018-11/15/1546340973945.jpg