EKONOMİMİZ KRİZDE Mİ?
Ekonomik gelişmeler şu anda zaten yaşanmaya başlanmış olan sıkıntıların, eğer yeterli önlemler alınmazsa, önümüzdeki dönemde hızla büyük bir ekonomik krize dönüşebileceği mesajını vermektedir.
Tarih: 23.1.2017 13:34:11 / 912okunma / 0yorum
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
 
          Şu anda ülke ekonomisi ile ilgili iki farklı görüş öne sürülmekte. Hükümete muhalif kesimlerce dile getirilen görüşe göre; yaşanan son ekonomik gelişmelerle birlikte ekonomide sıkıntı yaşanmakta ve toplumu ciddi bir şekilde sarsacak büyük bir ekonomik kriz yaklaşmakta. Öte yandan Hükümet ve yandaşları tarafından ise ülke ekonomisinde yaşanan sıkıntılar geçicidir ve 2017 içinde sıkıntılar aşılıp ekonomimiz büyümesine devam edecektir. Kuşkusuz bu iki farklı görüş, özellikle son aylarda hızlanan döviz kurlarındaki artış, bir diğer söyleyişle Türk lirasında yaşanan önemli ölçüdeki değer kaybı ve bu gelişme sonucunda hem finans hem de reel sektörde yaşanan sıkıntılar nedeniyle dile getirilmektedir.
          Bu görüşlerden hangisinin gerçeği yansıttığını ise ekonomide krizin ne anlama geldiğine ve krize yol açan öncü gelişmelerin neler olduğuna bakarak anlayabiliriz. Peki; ekonomide kriz ne demektir?
          Türk Dil Kurumu sözlüğüne göre kriz, ekonomik açıdan "çöküntü" anlamına gelmektedir. Ayrıntılı bir tanıma göre ise ekonomik kriz; finansal kriz ile gelen ve kabul edilebilir sınırların dışında oluşan ani bir çöküntüdür. Yani önce bir finansal kriz başlayacak ve onun etkisiyle üretici-reel sektörde de ciddi bir çöküş olacaktır. Ekonomide çöküntünün en önemli göstergeleri; Milli Gelirin (GSYH) azalması, piyasada nakit sıkıntısının ortaya çıkması, işsizliğin artması, ticaret ve yatırım hacminin azalmasıdır. Bütün bu belirtiler bir arada ortaya çıkarsa, ekonomi krize girmiş demektir. Böyle bir ekonomik kriz ortamına süresine göre "resesyon" ya da "depresyon" adı verilir.
          Eğer, tanımladığımız ekonomik çöküntü bir kaç aydan fazla sürerse bu "resesyon"dur. Yani ekonomi durgunluğa girmiştir. Yıl içinde ekonomik gelişmeler çeyrek diye tanımlanan üçer aylık dönemlere bakılarak takip edilir. Eğer özellikle MG´de bir önceki döneme göre ortaya çıkan azalma, arka arkaya iki çeyrek gerçekleşirse, ekonomi net bir şekilde resesyona girmiş demektir. Eğer resesyon iki yıldan daha uzun sürerse, ekonomi depresyondadır. Yani depresyon, resesyon´un çok daha uzun sürenidir. Her iki durumda da ekonomi bir kriz halindedir.
          Bu bilgiler ışığında ekonomimize bakalım: Ekonomimiz belirttiğimiz çöküntü göstergeleri açısından ne durumdadır?
          Ekonomide daralma yani MG´in azalması 2012´den beri sürmektedir. 2011´de yüzde 8.5 büyümüş olan ekonomimiz, 2012´de hızla daralmış ve ancak yüzde 2.1 büyümüştür. Son beş yılda da büyüme bir türlü yüzde 4.0´ün üzerine çıkamamış aksine 2016 yılının üçüncü çeyreğinde ekonomimiz yüzde 1.8 daralmıştır. 2016´nın son çeyrek rakamları henüz belli değildir. Ancak teknik anlamda bir resesyonun yani ekonomik krizin ilk işareti ekonomimizde görülmüştür. Ekonomimiz tam bir büyüme tembelliğindedir
          Son dönemlerde TL, ABD doları karşısında hızla değer yitirmiştir. Kasım ayından beri bu kayıp yüzde 20 dolayındadır ve dünya paraları arasında rekordur. Bu ciddi bir TL krizidir. Hızla yükselen dolar kuru faiz oranlarının da yükselmesine yol açmaktadır. Nitekim 24 Kasım´da Sayın Cumhurbaşkanı´nın karşı görüşüne rağmen Merkez Bankası politika faizini 50 baz puan arttırmak zorunda kalmıştır. Faiz artışı TL´yi pahalandırır ve nakit sıkıntısına yol açar.
          Ekonomide durgunluğun en önemli göstergelerinden olan işsizlik oranı ise ise son aylarda sürekli yükselmektedir. İşsizlik oranı artışını sürdürerek Ekim 2016´da yüzde 11.8´e çıkmıştır. Genç işsizlik oranı ise çok daha fazladır ve yüzde 21.2 olmuştur.
          İç piyasada ticaret hacmi de hızla daralmaktadır. Nakit sıkıntısının baş göstermesi ve talebin daralması ciddi boyutlardadır. Piyasada durgunluğun en net yansıması kapanan şirket sayısında kendisini göstermektedir. TOBB´a göre 2016 yılı Aralık ayında kapanan şirket sayısı bir önceki aya göre yüzde 61.51 gibi büyük bir oranda artmıştır. Ayrıca hemen her gün Türkiye piyasasını terk eden yabancı firma haberleri gazetelerde yer almaktadır.
          Ekonomimizdeki büyüme tembelliğinin bir önemli göstergesi de yatırım harcamalarındaki azalmadır. 2017 yılı Programında ki resmi rakamlara göre Sabit Sermaye Yatırım harcamalarımız 2009 yılındaki büyük daralmadan beri bir türlü kendine gelememiştir. 2009 yılında, önceki yıla göre yüzde 19.5 oranında azalan harcamalar sonraki iki yıl biraz artmış ancak 2012´den beri ciddi şekilde azalmıştır. Yatırım harcaması 2012´de yüzde 2.4 azalmış, 2013´de ancak yüzde 4.7 artabilmiştir. 2014 yılında tekrar yüzde 1.5 azalan harcamalar, 2015 yılında yüzde 3.9 artabilmiş, 2015 yılında ise ancak yüzde 0.1 düzeyinde yani yok mertebesinde artmıştır. Görüleceği üzere zaten çok azalmış olan yatırım harcamaları son beş yılda bir azalıp bir artmaya çalışarak istikrarsız bir süreçte son yılda da durma noktasına gelmiştir.
          
Şimdi gelelim sonuca: Türkiye ekonomisinde bir kriz var mıdır?
 
          Görüleceği üzere krizi tanımlayan göstergelerde veriler ne yazık ki olumsuz bir noktadadır. 2011´den beri tembelleşmiş MG´imiz durgunluk yaşarken, döviz kuru şaha kalkmıştır. Özel sektörün döviz borçlarının GSYH´nın yüzde 30´u dolayında olduğu bir ortamda şaha kalkan döviz kurunun MG´in büyümesi açısından daha da büyük zorunlar yaratacağı açıktır. Ayrıca faizlerin artma eğilimine girmesi ve nakit sıkıntısının baş göstermesi, işsizlik oranındaki artışlar, ticaret ve yatırım hacmindeki azalmalar iyiye işaret değildir. Elbette felaket tellallığı yapmaya da gerek yoktur. Ancak ekonomik gelişmeler şu anda zaten yaşanmaya başlanmış olan sıkıntıların, eğer yeterli önlemler alınmazsa, önümüzdeki dönemde hızla büyük bir ekonomik krize dönüşebileceği mesajını vermektedir. 
Anahtar Kelimeler: EKONOMİMİZ, KRİZDE
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
DEĞİŞİM ZAMANI (19 Haziran 2018 - Salı)
NÜKLEER SAVAŞA İKİ DAKİKA KALDI! (28 Şubat 2018 - Çarşamba)
GÜÇLÜ ÜLKE NASIL OLUNUR? (08 Şubat 2018 - Perşembe)
2018 YILINA GİRERKEN TÜRKİYE EKONOMİSİ (23 Aralık 2017 - Cumartesi)
CHP NEDEN BAŞARILI OLAMIYOR? (13 Kasım 2017 - Pazartesi)
EKONOMİMİZDE HİNT YAZI (23 Ekim 2017 - Pazartesi)
RANT MI ÖNEMLİ YEŞİL ALANLAR MI? (08 Ekim 2017 - Pazar)
EKONOMİYE HAYAT ÖPÜCÜĞÜ (23 Temmuz 2017 - Pazar)
GÜNEŞİN GİZEMLİ BAHÇESİ (25 Haziran 2017 - Pazar)
BORSA İSTANBUL´DA NELER OLUYOR ? (28 Mayıs 2017 - Pazar)
DÖRDÜNCÜ SANAYİ DEVRİMİ VE TÜRKİYE (15 Mayıs 2017 - Pazartesi)
EKONOMİMİZ VE 16 NİSAN REFERANDUMU (27 Mart 2017 - Pazartesi)
BÜYÜK TEHLİKE: SÜNNİ-Şİİ SAVAŞI (13 Mart 2017 - Pazartesi)
ÜEURO-DOLAR SAVAŞININ KAZANANI OLUR MU? (12 Aralık 2016 - Pazartesi)
ORTA GELİR TUZAĞINDAN ÇIKIŞ HAYAL OLUYOR (14 Kasım 2016 - Pazartesi)
Sayfa:
EKONOMİYE BAKIŞ
BAŞYAZI VE GÜNÜN YORUMU Çetin Remzi YÜREGİR
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
VOLGA´DA 11 GÜN –15
Vahit ŞAHİN
Vahit ŞAHİN
ADANA DEMİRSPOR´A BAŞARILAR DİLERİZ
Cumali KARATAŞ
Cumali KARATAŞ
LİSE DERGİLERİ
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
TEDAŞ´TAN AÇIKLAMA VAR
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
İZMİR´İN DAĞLARINDA ÇİÇEKLER AÇAR
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
MUSTAFA KEMAL´İN 20 EYLÜL 1917 İSYAN RAPORU (MIHTIRASI)
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
BİR MİLYON ÖĞRETMEN BİR MİLYON FİKİR VE ÖĞRETMENLERİN KARARA KATILMASININ SONUÇLARI
Ahmet ERDOĞDU
Ahmet ERDOĞDU
YENİ ADANA GAZETESİNİN KUVAYI MİLLİYE RUHUYLA 100. YILI
KONUK YAZAR
KONUK YAZAR
Dost acı söyler sayın Kılıçdaroğlu
Ahmet DUMAN
Ahmet DUMAN
Bu, İlk Rahip Değil.
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
SAVCI DOĞAN ÖZ´Ü SAYGIYLA ANARKEN...
M. Ziya YERGÖK
M. Ziya YERGÖK
SAHADAN GÖZLEMLER: HAYIR YÖNÜNDE
Cezmi DOĞANER
Cezmi DOĞANER
MAHATAMA GANDİ´DEN DERS
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
EKONOMİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ARTIYOR!
Prof. Dr. Özer OZANKAYA
Prof. Dr. Özer OZANKAYA
9 EYLÜL ZAFERİ GÜNÜNDE ULUS YÖNETİCİLERİ İÇİN STRATEJİ DERSİ!
Zekai BULUÇ
Zekai BULUÇ
HASTA VELİNİMETİMİZDİR !
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
ABD´yi Yerli Malı ile Protesto Etmek Yerine Beyin Göçünü Engellemek ve Bilimin Öngörüsü ile Geleceği Kurmak Gerekir
OKUR KÖŞESİ
OKUR KÖŞESİ
BAYRAM MI GELMİŞ?
Ata Ali Alp
Ata Ali Alp
AŞK ÜZERİNE DİPNOTLAR-3
1923 YENİDEN - Ercan AKARPINAR
1923 YENİDEN - Ercan AKARPINAR
İDLİP
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
EKONOMİK KRİZ Mİ ASİMETRİK SAVAŞ MI?
Orhan ÖZDEMİR -OBRUK
Orhan ÖZDEMİR -OBRUK
KENDİ KÜLTÜRÜNDEN KORKMAK
Celal Topkan
Celal Topkan
CUMHURİYET´İN GELDİĞİ NOKTA VE SORUMLUSU KİM?
ALİ TAŞ ADN.
ALİ TAŞ ADN.
“YAŞAMAYA GEÇ KALDIM”(*)
Av.Cemil DENLİ
Av.Cemil DENLİ
ATATÜRK 30 AĞUSTOS´U ANLATIYOR
Saniye Akay Demirel
Saniye Akay Demirel
´Beni kör kuyularda merdivensiz bıraktın Denizler ortasında bak yelkensiz bıraktın.´
İlhan ALPER
İlhan ALPER
HÜLYA ŞENKUL VE EDEBİYAT
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Bereketli Hilal
Cihat OVALI-SPOR YORUM-PANORAMA
Cihat OVALI-SPOR YORUM-PANORAMA
PUANIN İYİSİ KÖTÜSÜ OLMAZ
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
DİŞLİ KEMAL
Adil OKAY
Adil OKAY
ADİL OKAY YAZDI: “ZAMANA ADANMIŞ YÜZLERİMİZ”*
Özcan İNCEOĞLU
Özcan İNCEOĞLU
ADANASPOR EVİNDE BOLU´YU AĞIRLIYOR
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
ADANASPOR BU KENTİN ASİL DURUŞUDUR
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
ÜZÜNTÜYE CEZA
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
RÜYAM VE YAŞADIĞIMIZ GERÇEKLER
Hüseyin ÖZBEK
Hüseyin ÖZBEK
PREVEZE Mİ İNEBAHTI MI
Ahmet YAHŞİ
Ahmet YAHŞİ
SEÇİM RENKLİ GEÇİYOR
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Okur Hareketi
Birgül Ayman GÜLER
Birgül Ayman GÜLER
AKP´NİN ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ KOMİSYONDA ELE ALINIRKEN, “REJİM DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR” ELEŞTİRİLERİ SÜRÜYOR
TANSEL ÇÖLAŞAN
TANSEL ÇÖLAŞAN
Sevgili dostlar merhaba,
GÖKTEN GELEN-BASRİ GÖK
GÖKTEN GELEN-BASRİ GÖK
İNSAN HAYATI BU KADAR UCUZ MU?
AZ ve  ÖZ A.AKDAMAR
AZ ve ÖZ A.AKDAMAR
BİRİ ANLATSA!...
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
ZELİHA VE ÇOCUKLARI
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Bugün
20 °C
Salı
21 °C
Çarşamba
21 °C
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI

/resimler/2016-2/23/1416139429844.jpg

ADANA`DA NÖBETÇİ ECZANELER

/resimler/2015-5/28/1255038362873.jpg

ADANA İLİ ÖNEMLİ TELEFONLAR

/resimler/2016-3/22/1515302901917.jpg

HAFTANIN PANAROMASI

/resimler/2018-9/10/1040464688482.jpg