EKONOMİDE DURUM: CUMHURBAŞKANI MI YOKSA YARDIMCISI MI HAKLI?
Tarih: 5.4.2018 11:30:22 / 1610okunma / 0yorum
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY

Türkiye ekonomisi çok tartışılan bir dönemi yaşıyor. Sayın Cumhurbaşkanı ve AKP hükümeti 2017 yılı için açıklanan yüzde 7.4 dolayındaki büyüme ile böbürlenip geleceğe dönük iyimserlik tabloları çizerken, Ekonomiden Sorumlu Başbakan Yardımcısı “Çatıyı güneşli havada onarmak lazım, verimlilik oranımız düştü” gibi eleştirilerde bulunuyor. Toplumun büyük kısmı da iyimserliği paylaşmıyor. “Bu nasıl büyüme?, Büyümeyi kimse hissetmiyor.,Büyüdük ama fakirleştik,” gibi sorular ve eleştiriler ile yüzde 7.4´lük büyüme kamu oyunda ciddi şekilde tartışılıyor.

Gelin bakalım hangi yaklaşım doğru?

Ekonomik büyümeden beklenen ana fayda, genelde iki yönlüdür. Büyüme, üretim artışı, üretim artışı da istihdam artışı yani işsizliğin azalışı demektir. Beklenen ilk fayda; işsizliğin azalması ve böylelikle daha önce işsiz olanların elde ettikleri gelirleri ile daha iyi yaşamaya başlamalarıdır.  Büyümeden beklenen ikinci yarar ise büyümenin olumlu etkilerinin çalışanların gelirlerine yansıması ve gelirlerin artarak gönençlerini de (refahlarını) arttırmasıdır. Ancak işsizlik oranlarına ve çalışanların şikayetlerine bakıldığında büyük teşvikler ve kredi destekleri ile 2017 yılının ilk çeyreğinden başlamak üzere sağlanan ve hele ikinci çeyrekte dünya rekoru olarak takdim edilen yüzde 11.3´lük büyümeye rağmen vatandaş, geçen bir yıllık süre içinde ekonomik olarak hiçbir rahatlama hissetmemiştir.

Peki; vatandaşın refahına doğrudan yansımayan bu büyüme nasıl gerçekleşmiştir? Aslında büyümenin altında Cumhurbaşkanının 2019 yılı içinde yapılacak yerel, genel ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerine kadar vatandaşı ekonomik olarak rahatlatma arzusu yatmaktadır. Bu amaçla uygulanan popülist politikalar da 2017 yılı büyümesinin ana nedenidir. Hükümet kısa dönemli de olsa, vatandaşın ekonomik bir rahatlama hissedebilmesi için hem mali hem de para politikaları açısından genişleyici popülist politikaları uygulamaya sokmuştur. Öte yandan Cumhurbaşkanının da sürekli olarak Merkez Bankasına faiz oranlarını düşürme yönündeki telkininin altında, ekonomiye daha fazla para enjekte edilmesi ve böylelikle geçici de olsa alım gücünde bir artış yaratılarak vatandaşın memnun edilmesi yatmaktadır. Bu amaca uyumlu şekilde 2017 yılında KGF güvenceli kredi desteği ve kimi sektörlerde KDV indirimleri gibi teşviklerle uygulamaya sokulan genişleyici politikalar geçici de olsa sonuç verdi ve 2017 yılında ekonomi yukarıda sözünü ettiğimiz şekilde yüzde 7.4 büyüdü.

Ancak gerçekleşen bu büyüme ekonomiyi de ısıtmaya başladı. Hükümetin beklediği rahatlama yerine ısınan ekonomide enflasyon baskısı arttı ve cari açık hızla büyüyerek tehlike sınırı olarak kabul edilen GSYH´nın yüzde 5.0 ine ulaştı ve hatta aşmaya başladı. Bu gelişmeler 2018 yılı açısından yeni risklerin habercisi demek. Yaklaşık bir ay önce, IMF´nin üye ülkelerin ekonomileri ile ilgili yılda bir kere hazırladığı gözden geçirme raporunda da kimi riskler ele alınmış. Yayınlanan rapora göre Türkiye´nin büyük dış finansman gereksinimi, sınırlı döviz rezervleri, kısa vadeli sermaye girişlerine artan bağımlılık ve işletmelerin yüksek oranda döviz kuru riski ile karşı karşıya kalmaları 2018 yılı içinde Türkiye ekonomisini bekleyen en önemli riskler. Bu riskler gerçekten de şu anda ekonomimizin en önemli kırılganlıklarını oluşturuyor. Ayrıca IMF´nin tanımladığı riskler Türkiye ekonomisinin ciddi şekilde dışa bağımlı durumda olduğunu da gösteriyor. İşte 2018 yılındaki en büyük sorun da bu noktada ortaya çıkıyor. Sorun şu: 2018 yılında Hükümetin uygulamak istediği iktisat politikaları ile ABD ve AB´nin uygulamaya başladığı iktisat politikaları tamamen birbirine zıt görünüyor. Hükümet ciddi şekilde dışa bağımlı hale gelmiş ekonomimizi 2018 yılı içinde, popülist genişleyici politikalarla paraya boğmaya hazırlanırken ABD Merkez Bankası (FED) ve AB Merkez bankası tam da ters bir şekilde para politikalarını sıkılaştırıp para musluklarını kısmaya başladılar. Bunun sonucunda uluslararası faiz oranları yükseliyor. 2018 yılı yurt dışı borçlanmanın maliyeti artmaya başlıyor. Kısa bir süre önce de uluslararası kredi değerlendirme kuruluşu Moody´s kredi notumuzu bir kademe düşürmüştü. Bu da kredi bulmada risk primimizi yükselten bir diğer olumsuz gelişmeydi. Ayrıca uluslararası ticaret açısından ABD Başkanı Trump´ın özellikle Çin´e yönelik,  Çin´in de bunlara karşılık ABD´ye yönelik aldığı koruyucu kararlar dış ticaret savaşına yol açmış görünüyor. Dış ticaret savaşının yavaş da olsa genişlemeye başlayan Dünya ekonomisini olumsuz etkileyerek Türkiye´nin dış ticaretine zarar vermesi de yüksek bir olasılık.

İşte böyle bir ortamda Türkiye, bir yandan Suriye´de gerçekleştirdiği askeri müdahale ile artan finansman gereksinimi ve öte yandan da dünyada artan borçlanma maliyeti arasında sıkışıp kalmış görünüyor. Ekonomide Sorumlu Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek bu gerçekleri görebiliyor ve bu nedenle Cumhurbaşkanının ekonomi ile ilgili sanal iyimserliğine katılmıyor. Görevi gereği olağanüstü dikkatli bir dille eleştirisini satır aralarına yerleştiriyor. Yani 2019 seçimine dönük olarak Hükümetin ekonomik durum ile ilgili çizdiği pembe tablolar gerçekçi değil. Doların kurunun 4.00 TL´yi bulduğu böyle bir ortamda gerçekçi olması da olanaklı değil. 2018, döviz kurunun yükselmeye, enflasyonun, cari açığın ve doğal olarak dış borçlanmanın artmaya ve bu gibi nedenlerle de ileriye dönük belirsizliklerin yatırımcı ve tüketicileri kaygılandırmaya devam edeceği bir yıl olacak. Bu koşullarda Cumhurbaşkanı ve AKP Hükümeti 2019 seçimlerine kadar Türkiye ekonomisini batırmadan götürebilecekler mi? İşte bütün sorun burada…
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY

Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
DEĞİŞİM ZAMANI (19 Haziran 2018 - Salı)
NÜKLEER SAVAŞA İKİ DAKİKA KALDI! (28 Şubat 2018 - Çarşamba)
GÜÇLÜ ÜLKE NASIL OLUNUR? (08 Şubat 2018 - Perşembe)
2018 YILINA GİRERKEN TÜRKİYE EKONOMİSİ (23 Aralık 2017 - Cumartesi)
CHP NEDEN BAŞARILI OLAMIYOR? (13 Kasım 2017 - Pazartesi)
EKONOMİMİZDE HİNT YAZI (23 Ekim 2017 - Pazartesi)
RANT MI ÖNEMLİ YEŞİL ALANLAR MI? (08 Ekim 2017 - Pazar)
EKONOMİYE HAYAT ÖPÜCÜĞÜ (23 Temmuz 2017 - Pazar)
GÜNEŞİN GİZEMLİ BAHÇESİ (25 Haziran 2017 - Pazar)
BORSA İSTANBUL´DA NELER OLUYOR ? (28 Mayıs 2017 - Pazar)
DÖRDÜNCÜ SANAYİ DEVRİMİ VE TÜRKİYE (15 Mayıs 2017 - Pazartesi)
EKONOMİMİZ VE 16 NİSAN REFERANDUMU (27 Mart 2017 - Pazartesi)
BÜYÜK TEHLİKE: SÜNNİ-Şİİ SAVAŞI (13 Mart 2017 - Pazartesi)
EKONOMİMİZ KRİZDE Mİ? (23 Ocak 2017 - Pazartesi)
ÜEURO-DOLAR SAVAŞININ KAZANANI OLUR MU? (12 Aralık 2016 - Pazartesi)
ORTA GELİR TUZAĞINDAN ÇIKIŞ HAYAL OLUYOR (14 Kasım 2016 - Pazartesi)
Sayfa:
EKONOMİYE BAKIŞ
BAŞYAZI VE GÜNÜN YORUMU Çetin Remzi YÜREGİR
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
MİLLETVEKİLLERİMİZE: “KAÇ-KAÇ” KAÇMASIN
Vahit ŞAHİN
Vahit ŞAHİN
CHP NASIL KURTULUR?
Cumali KARATAŞ
Cumali KARATAŞ
sanat gündemi
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
EMPERYALİZMİN KISKACINDA TÜRK TARIMI - 18
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
İLK MECLİS
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
ATATÜRK´ÜN ÖZGÜRLÜK BİLDİRİSİ AMASYA GENELGESİ´NİN 99. YILDÖNÜMÜ KUTLAMASI
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
DEMOKRASİ, KALKINMA, SAYGINLIK VE EĞİTİM
Ahmet ERDOĞDU
Ahmet ERDOĞDU
YENİ ADANA GAZETESİNİN KUVAYI MİLLİYE RUHUYLA 100. YILI
KONUK YAZAR
KONUK YAZAR
YENİ ADANA GAZETESİ VE BASIN BAYRAMI..
Ahmet DUMAN
Ahmet DUMAN
Cumhuriyet Ekmeğinin Tuzu Yokmuş!
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
SAVCI DOĞAN ÖZ´Ü SAYGIYLA ANARKEN...
M. Ziya YERGÖK
M. Ziya YERGÖK
SAHADAN GÖZLEMLER: HAYIR YÖNÜNDE
Cezmi DOĞANER
Cezmi DOĞANER
DEMOKRASİ VE DİKTATÖRLÜK(2)
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
DEĞİŞİM ZAMANI
Prof. Dr. Özer OZANKAYA
Prof. Dr. Özer OZANKAYA
CUMHURİYETİN DEMOKRATİK EĞİTİMİ ULUSAL GÜCÜMÜZÜ OLUŞTURDUĞU GİBİ, “KİNDAR NESİL YETİŞTİREN EĞİTİM” DE ULUSAL YIKIMIMIZA YOL AÇAR!
Zekai BULUÇ
Zekai BULUÇ
İZMİR İKTİSAT KONGRESİNDE MADENCİLİKLE İLGİLİ ALINAN KARARLAR
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
Türkiye Bilimsel Yayınalar Dünyadaki Yeri ve İran Güney Kore Karşılaştırması
OKUR KÖŞESİ
OKUR KÖŞESİ
BAYRAM MI GELMİŞ?
Ata Ali Alp
Ata Ali Alp
aktüalite ve edebiyat
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
YENİ SİSTEM VE BÖLGESEL GELİŞMELER
Orhan ÖZDEMİR -OBRUK
Orhan ÖZDEMİR -OBRUK
KENDİ KÜLTÜRÜNDEN KORKMAK
Celal Topkan
Celal Topkan
19 MAYIS 1919
ALİ TAŞ ADN.
ALİ TAŞ ADN.
“YAŞAMAYA GEÇ KALDIM”(*)
Av.Cemil DENLİ
Av.Cemil DENLİ
UĞUR MUMCU
Saniye Akay Demirel
Saniye Akay Demirel
´Beni kör kuyularda merdivensiz bıraktın Denizler ortasında bak yelkensiz bıraktın.´
İlhan ALPER
İlhan ALPER
HÜLYA ŞENKUL VE EDEBİYAT
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Bereketli Hilal
Cihat OVALI-SPOR YORUM-PANORAMA
Cihat OVALI-SPOR YORUM-PANORAMA
TEŞEKKÜRLER TOROS KAPLANLARI
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
YAYLA YOLLARI
Adil OKAY
Adil OKAY
ADİL OKAY YAZDI: “ZAMANA ADANMIŞ YÜZLERİMİZ”*
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
Desteğin Tam Zamanı
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
ÜZÜNTÜYE CEZA
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
Yeni dönem
Hüseyin ÖZBEK
Hüseyin ÖZBEK
PREVEZE Mİ İNEBAHTI MI
Ahmet YAHŞİ
Ahmet YAHŞİ
SEÇİM RENKLİ GEÇİYOR
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Okur Hareketi
Birgül Ayman GÜLER
Birgül Ayman GÜLER
AKP´NİN ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ KOMİSYONDA ELE ALINIRKEN, “REJİM DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR” ELEŞTİRİLERİ SÜRÜYOR
TANSEL ÇÖLAŞAN
TANSEL ÇÖLAŞAN
Sevgili dostlar merhaba,
GÖKTEN GELEN-BASRİ GÖK
GÖKTEN GELEN-BASRİ GÖK
İNSAN HAYATI BU KADAR UCUZ MU?
AZ ve  ÖZ A.AKDAMAR
AZ ve ÖZ A.AKDAMAR
BİRİ ANLATSA!...
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
ZELİHA VE ÇOCUKLARI
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI

/resimler/2016-2/23/1416139429844.jpg

ADANA`DA NÖBETÇİ ECZANELER

/resimler/2015-5/28/1255038362873.jpg

ADANA İLİ ÖNEMLİ TELEFONLAR

/resimler/2016-3/22/1515302901917.jpg

HAFTANIN PANAROMASI

/resimler/2018-5/3/1300599925334.jpg