CUMHURİYETİN DÖNÜM NOKTALARI (6)
Tarih: 15.12.2016 13:41:30 / 110okunma / 0yorum
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe

12 Eylül 1980´de askerin yönetime el koymasıyla, Hükümet ve Meclisin feshiyle birlikte siyasi liderlerin tamamı gözaltına alınarak, Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel Hamzakoy/Gelibolu, Necmettin Erbakan ve Alparslan Türkeş Uzunada/İzmir´de, askeri sosyal tesislerde alıkonuldu.

TSK´nın yönetime el koymasıyla birlikte, ülkede yaşanan anarşi bir anda durdu. Bu ani duruşla ilgili birçok farklı yorum, değerlendirme olsa da yönetime el koyanlar, zaman içinde bu konuda yaptıkları açıklamalarda, Devlet kurumları içinde de örgütlenmiş olan grupların bir anda iletişimlerinin kesildiğini, panik halinde dağıldıklarını ve sıkıyönetim komutanlıklarının tam yetkiyle, zaten mülki amirliklerin elinde bulunduğu belirlenen listelerle, ilgilileri kolaylıkla yakaladığını belirtti. Bu söylem doğruydu ancak eksikti. Müdahale öncesi yapılan dış geziler ve alınan destek, zaman içinde sürekli tartışıldı.

Sonradan yapılan açıklamalarla, tarafsız bir müdahale yapıldığının gösterilmesi adına olduğu söylenen uygulamayla, hem sağ hem de sol görüşlüler ayrım yapmaksızın tutuklanıyordu. Yapılan yargılamalar sonrasında idam kararları da alınarak uygulandı. 09 Eylül 1980´den itibaren başlayan idamlar için, Devlet Başkanı Kenan Evren, idamlarla ilgili olarak, 1984´te yaptığı Muş gezisinde, “Şimdi ben, bunu yakaladıktan sonra mahkemeye vereceğim ve ondan sonra da idam etmeyeceğim, ömür boyu ona bakacağım. Bu vatan için kanını akıtan bu Mehmetçiklere silah çeken o haini, ben senelerce besleyeceğim. Buna siz razı olur musunuz?” dedi. Bu sözler yıllarca, “asmayalım da besleyelim mi” olarak dillerde yer etti.

650.000 kişinin tutuklandığı, 1.683.000 kişinin fişlendiği ve 50 kişinin idam edildiği 1980-1984 arasında, cezaevlerinde yaşanan işkence olaylarının da önü kesilemedi.

Bu süreçte, 24 Ocak kararlarının getirdiği faiz imkânlarıyla oluşan bankerlik sistemi çökünce, banker mağduru olan binlerce insan ortaya çıktı.

6 Kasım 1981´de, günümüzde de tartışmaları yoğun olarak devam eden, Yüksek Öğrenim Kurumu (YÖK) kurularak, akademik kadrolar, dolayısıyla tüm üniversiteler kontrol altına alındı.

21 Eylül 1980´de, Başbakan olarak atanan Eski Deniz Kuvvetleri Komutanı Emekli Oramiral Bülent Ulusu´nun Hükümeti, 13 Aralık 1983´e kadar iktidarda kaldı.

Yeniden hazırlanan Anayasa, 7 Kasım 1982´de yapılan referandumla, %91,37 oyla kabul edildi ve Kenan Evren Cumhurbaşkanı oldu. 6 Kasım 1983´te yeniden demokrasiye dönüş yolunda yapılan seçimleri Anavatan Partisi kazandı ve Turgut Özal Başbakan oldu. Bu seçimlere, 12 Eylül öncesi siyasi partilerinin katılmasına müsaade edilmedi ve her siyasi yapı yeni teşkilatlanmalarla, yeniden siyasi ortama dönüş hazırlıklarına başladı. Yeni siyasi ortamda, yasaklı liderler dışında değişen tek şey, siyasi oluşumların isimleriydi. Siyasi yasaklar, 6 Eylül 1987´de yapılan halkoylamasına kadar devam etti ve oylama sonucunda yasaklar kaldırılınca, Alparslan Türkeş, Bülent Ecevit, Necmettin Erbakan ve Süleyman Demirel yeniden siyasete dönüş yaptı. Aslında bu süreçte siyasetten hiç kopmamış, kurulan yeni partilerde gizli lider konumunda olmuşlardı.

Ülkede bu süreç ve gelişmeler devam ederken, Polonya´da, 14 Ağustos 1980´de Lenin Tersanelerinde başlayan gösteriler, 31 Ağustosta, işçilere özgür ve bağımsız sendika kurma hakkıyla sonuçlandı. Mücadelenin lideri Lech Walesa, bu süreçle, 1990´da Polonya Cumhurbaşkanı oldu.

22 Eylül 1980´de, Irak ordusunun sınırı geçmesiyle, 20 Ağustos 1988´e kadar sürecek olan İran-Irak savaşı başladı. Türkiye, yanı başında devam eden bu savaşa, hiçbir şekilde taraf olmayarak, iki ülke ile de tüm ilişkilerini sürdürürken, ticaretine de devam etti. Uygulanan siyaset önemli bir tarafsızlık duruşuyla, Türkiye´nin bölgesel rolünde, etkinliğinin devamını sağladı.

Türkiye´de kurgulanan siyasi gelişmeler devam ederken, küresel mücadele de olanca hızı ve acımasızlığıyla devam ediyordu. Soğuk savaş, ülkelerin içişlerine müdahaleyle ve yönelimleri dikkate alınarak, Üçüncü Dünya Ülkelerini güçten düşürme çalışmalarıyla, zaman zaman sıcak çatışmalar yaşanarak tüm acımasızlığıyla sürüyor ve masumların kanı çekinmeksizin akıtılabiliyordu.

İran-Irak savaşının ve Afganistan´da Sovyet işgalinin bitmesi gerekiyordu. Çünkü küresel alanda gerilemeye başlayan SSCB adına, Kanada´da, kısa süre sonra dengelerin değişmesine yol açacak bir adam, ekonomi üzerine eğitim ve araştırmalarına devam ediyordu: Mihail Gorbaçov. 1979´dan itibaren, Leonid Brejnev tarafından önerilen ekonomik ve siyasi sistemi yeniden yapılandırma ve reform hareketi (Perestroika), Gorbaçov başkanlığında, 1985´den itibaren Glastnost politikaları olarak adlandırılan ekonomik politikaların uygulanmasıyla, 1991´de, Sovyetler Birliğinin dağılmasıyla son buldu; ABD´nin Büyük Ortadoğu Projesi (BOP)´nin başlaması gerekiyordu.

BOP kapsamında, Türkiye´de, yeni gelişmelere açık yapılan planlara uygun olarak, 1974´te Abdullah Öcalan tarafından kurulan ve 1978´e kadar Apocular olarak bilinen acımasız bir örgüt, özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu´da, kırsalda teşkilatlanıp güç kazanmasıyla, ülkenin günümüze kadarki süreçte her gelişmesini engellemeye çalışacak ve kuruluş ideolojisiyle, ülkeyi bölme maksadıyla, her türlü yasa dışı faaliyete, cinayetlere ve katliamlara imza atacaktı. Örgüt, 1978´de PKK [(Partiya Karkeren Kurdistane)(Kürdistan İşçi Partisi)] adını aldı. Yıllar içerisinde, çeşitli eklentilerle isim değişikliğine gittiyse de PKK ismi hep kullanıldı. Örgüt, ilk kapsamlı eylemini 15 Ağustos 1984´te Eruh/Siirt ve Şemdinli/Hakkâri´ye yaptı. 1984-1990 arası eylemlerini giderek artırdı. Etkin bir mücadele politikası belirlenemediğinden, örgüt,  1990´ların ortalarına kadar, “birkaç çapulcu”, “eşkıya” gibi tabirlerle anılsa da bölge halkından zorla da olsa aldığı yardımlar ve güçlü dış destekle, ayakta durmaya devam etti. O yıllarda analistlerce farklı değerlendirilse de ülkenin geleceğine yönelik planların ipuçları basında yer almaya başladı ve Abdullah Öcalan için, Güney Afrika´da mücadele veren Mandela örneği dile getirilmeye başlandı. Cumhuriyetin dönüm noktalarından biri daha gerçekleşiyordu. (Devam edecek)

Anahtar Kelimeler: CUMHURİYETİN, DÖNÜM, NOKTALARI
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
RAKKA HAREKÂTININ DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ (01 Mart 2017 - Çarşamba)
CUMHURİYETİN DÖNÜM NOKTALARI (16) (24 Şubat 2017 - Cuma)
REFERANDUM SÖYLEMLERİ ÜZERİNE (22 Şubat 2017 - Çarşamba)
DOĞRU KARAR VEREBİLECEK MİYİZ? (19 Şubat 2017 - Pazar)
CUMHURİYETİN DÖNÜM NOKTALARI (15) (17 Şubat 2017 - Cuma)
EVET Mİ HAYIR MI? (16 Şubat 2017 - Perşembe)
CUMHURİYETİN DÖNÜM NOKTALARI (14) (10 Şubat 2017 - Cuma)
GÜÇ HALKIN ELİNDE (07 Şubat 2017 - Salı)
REFERANDUMA GİDERKEN (06 Şubat 2017 - Pazartesi)
CUMHURİYETİN DÖNÜM NOKTALARI (13) (01 Şubat 2017 - Çarşamba)
ÖZGÜRLÜK ÜZERİNE (22 Ocak 2017 - Pazar)
CUMHURİYETİN DÖNÜM NOKTALARI (11) (18 Ocak 2017 - Çarşamba)
MEDENİYETİN HAFIZASI MI SİLİNİYOR? (16 Ocak 2017 - Pazartesi)
CUMHURİYETİN DÖNÜM NOKTALARI (10) (12 Ocak 2017 - Perşembe)
CUMHURİYETİN DÖNÜM NOKTALARI (9) (05 Ocak 2017 - Perşembe)
CUMHURİYETİN DÖNÜM NOKTALARI (8) (30 Aralık 2016 - Cuma)
CUMHURİYETİN DÖNÜM NOKTALARI (7) (21 Aralık 2016 - Çarşamba)
ANKARA´DA SUİKAST (21 Aralık 2016 - Çarşamba)
HATAY ÜZERİNDEN HALEP GELİŞMELERİ (19 Aralık 2016 - Pazartesi)
HALEP GELİŞMELERİYLE GELİNEN DURUM (15 Aralık 2016 - Perşembe)
KİN, NEFRET VE DÜŞMANLIK (13 Aralık 2016 - Salı)
KAOSTAN GEÇERKEN (12 Aralık 2016 - Pazartesi)
CUMHURİYETİN DÖNÜM NOKTALARI (5) (07 Aralık 2016 - Çarşamba)
CUMHURİYETİN DÖNÜM NOKTALARI (4) (04 Aralık 2016 - Pazar)
ŞAHSİ MENFAATLERLE TÜRKİYE (30 Kasım 2016 - Çarşamba)
TÜRKİYE NEREYE KOŞUYOR (25 Kasım 2016 - Cuma)
TERÖRLE MÜCADELEDE BÜTÜNLÜK (24 Kasım 2016 - Perşembe)
CUMHURİYETİN DÖNÜM NOKTALARI (3) (23 Kasım 2016 - Çarşamba)
CUMHURİYETİN DÖNÜM NOKTALARI (2) (17 Kasım 2016 - Perşembe)
CUMHURİYETİN DÖNÜM NOKTALARI (1) (09 Kasım 2016 - Çarşamba)
FIRAT´IN GAZABI (07 Kasım 2016 - Pazartesi)
BÖLGESEL GELİŞMELERDE TÜRKİYE (24 Ekim 2016 - Pazartesi)
MUSUL OPERASYONUYLA GELEN BÜYÜK TEHLİKE (19 Ekim 2016 - Çarşamba)
MUSUL OPERASYONUNDAN YANSIYANLAR (18 Ekim 2016 - Salı)
MUSUL OPERASYONU BAŞLADI (17 Ekim 2016 - Pazartesi)
DEMOKRASİ Mİ? (10 Ekim 2016 - Pazartesi)
SURİYE YENİDEN ŞEKİLLENİRKEN (26 Eylül 2016 - Pazartesi)
DERİNLİKTE HAREKÂT (22 Eylül 2016 - Perşembe)
Bölgesel Dengeler (05 Eylül 2016 - Pazartesi)
YENİ TERİMLER İLE YENİ HEDEFLER. (01 Eylül 2016 - Perşembe)
FIRAT KALKANI OPERASYONUNDA ENFORMASYONUN ÖNEMİ (29 Ağustos 2016 - Pazartesi)
FIRAT´IN BATISINDA GELİŞMELER (25 Ağustos 2016 - Perşembe)
FIRAT KALKANI (24 Ağustos 2016 - Çarşamba)
STRATEJİK DERİNLİK (17 Ağustos 2016 - Çarşamba)
YANLIŞ ÜSTÜNE YANLIŞ (14 Ağustos 2016 - Pazar)
O, YİNE HAKLI ÇIKTI (05 Ağustos 2016 - Cuma)
DEMOKRASİMİZ BÜYÜK BİR TEHLİKE ATLATTI (03 Ağustos 2016 - Çarşamba)
KORKARIM UYUYAN BİR DEVİ UYANDIRDIK (29 Temmuz 2016 - Cuma)
TÜRKİYE ÜZERİNE OYNANAN OYUN (26 Temmuz 2016 - Salı)
YENİDEN YAPILANMA ÜZERİNE (22 Temmuz 2016 - Cuma)
BÜYÜK TEHLİKENİN ARDINDAN (19 Temmuz 2016 - Salı)
GÖÇMENLER ÜZERİNDEN SİYASET (04 Temmuz 2016 - Pazartesi)
YENİDEN NORMALLEŞME SÜRECİ (03 Temmuz 2016 - Pazar)
HAK VERİLMEZ, ALINIR (31 Mayıs 2016 - Salı)
KURULAN OYUNDA SADECE PİYON OLMAK (16 Mayıs 2016 - Pazartesi)
TÜRKİYE ÜZERİNE KURULAN OYUN (05 Mayıs 2016 - Perşembe)
OYUN KURUCU OLMAK (03 Mayıs 2016 - Salı)
KUŞATMA ALTINDAKİ TÜRKİYE (26 Nisan 2016 - Salı)
YENİ SÜREÇTE TÜRKİYE (05 Nisan 2016 - Salı)
TERÖRLE MÜCADELE (18 Mart 2016 - Cuma)
DEVREYE YENİ PLANLAR MI GİRİYOR? (15 Mart 2016 - Salı)
YİNE TERÖR VE YİNE ANKARA (14 Mart 2016 - Pazartesi)
KAHRAMANLARIN ANISINA (11 Mart 2016 - Cuma)
ANLAYAMADIĞIMIZ KAVRAMLAR (01 Mart 2016 - Salı)
ZORUNLU BEYAZ BARIŞIN ARDINDAN (21 Şubat 2016 - Pazar)
İSTİHBARAT BİR BÜTÜNDÜR (18 Şubat 2016 - Perşembe)
TÜRKİYE SURİYE´YE GİRECEK Mİ? (08 Şubat 2016 - Pazartesi)
BUZLU ZEMİNDE İLERLERKEN (02 Şubat 2016 - Salı)
HAVA SAHASI İHLALLERİ (01 Şubat 2016 - Pazartesi)
CENEVRE´DEN SONUÇ ÇIKACAK MI? (28 Ocak 2016 - Perşembe)
CHP NEREYE KOŞUYOR (18 Ocak 2016 - Pazartesi)
BÖLGESEL DEĞERLENDİRME (08 Ocak 2016 - Cuma)
EKİP OYUNU (28 Aralık 2015 - Pazartesi)
KÖŞE KAPMACA (10 Aralık 2015 - Perşembe)
GÜÇ GEREKTİRİYORMUŞ DIŞ SİYASET (07 Aralık 2015 - Pazartesi)
BÖLGESEL GELİŞMELER (02 Aralık 2015 - Çarşamba)
NEDEN TÜRKMENLER (24 Kasım 2015 - Salı)
RADİKALLEŞME VE HASSASİYET (18 Kasım 2015 - Çarşamba)
YENİ BİR MİLAT (16 Kasım 2015 - Pazartesi)
DEĞİŞEN BOYUTUYLA TERÖR (15 Kasım 2015 - Pazar)
İDEOLOJİYE UYGUN YENİDEN YAPILANMA (13 Kasım 2015 - Cuma)
KÜRESELLEŞME YOLUNDA (13 Kasım 2015 - Cuma)
BÖLGESEL GELİŞMELER (11 Kasım 2015 - Çarşamba)
GÜNDEMİN SÖYLETTİKLERİ (09 Kasım 2015 - Pazartesi)
NEDİR BAŞARMAK (05 Kasım 2015 - Perşembe)
SEÇİM SÜRECİNİN ARDINDAN (02 Kasım 2015 - Pazartesi)
HALK EMANETİNİ SAHİPLENDİ (30 Ekim 2015 - Cuma)
HASTA ADAM (19 Ekim 2015 - Pazartesi)
DEMOKRASİ Mİ BARIŞ MI? (16 Ekim 2015 - Cuma)
SAĞDUYULU OLMA ZAMANI (13 Ekim 2015 - Salı)
DERİN SULAR SESSİZ AKAR (08 Ekim 2015 - Perşembe)
GÜNDEMDEN KISA BİR DEĞERLENDİRME (05 Ekim 2015 - Pazartesi)
DEMOKRASİLERDE İNANÇ (01 Ekim 2015 - Perşembe)
KARŞIDAKİNİ ANLAMAK (21 Eylül 2015 - Pazartesi)
GERÇEK DEMOKRASİ ZAMANI (09 Eylül 2015 - Çarşamba)
KORKTUKLARI OLDU (24 Ağustos 2015 - Pazartesi)
TERÖR SORUNU (12 Ağustos 2015 - Çarşamba)
BÜYÜK BİR HAYAL Mİ? (04 Ağustos 2015 - Salı)
MÜCADELE SÜREKLİ VE KARARLI OLMALIDIR (29 Temmuz 2015 - Çarşamba)
FALCI OLMAYA GEREK YOK (27 Temmuz 2015 - Pazartesi)
KRİTİK GÜNLER (2) (24 Haziran 2015 - Çarşamba)
KRİTİK GÜNLER (1) (23 Haziran 2015 - Salı)
Sayfa:
EKONOMİYE BAKIŞ
BAŞYAZI VE GÜNÜN YORUMU Çetin Remzi YÜREGİR
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
HAŞA MİN HUZUR
Birgül Ayman GÜLER
Birgül Ayman GÜLER
AKP´NİN ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ KOMİSYONDA ELE ALINIRKEN, “REJİM DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR” ELEŞTİRİLERİ SÜRÜYOR
Cumali KARATAŞ
Cumali KARATAŞ
MÜZİSYEN BİR AİLENİN TEMSİLCİSİ ALİ CANBOLAT
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
İNSANI YÜCELTEN İZLER BIRAKTILAR
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
18 MART ŞEHİTLERİ ANMA GÜNÜ
Ahmet ERDOĞDU
Ahmet ERDOĞDU
21.12.2015 DEN 23.11.2016 YAZI VE RÖPORTAJLAR-5
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
İNANMAK BU OLSA GEREK.
KONUK YAZAR
KONUK YAZAR
Celal TOPKAN- CUMHURİYETİN 93. KURULUŞ YILDÖNÜMÜNDE ATATÜRK´Ü ANLAMAK VE KAVRAMAK
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
DEVLETLER VE İNSAN
Ahmet  DUMAN
Ahmet DUMAN
Medyanın Halleri
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
ÜZÜNTÜYE CEZA
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
YOL AYRIMINDA, DÜŞÜNME ZAMANI…
M. Ziya YERGÖK
M. Ziya YERGÖK
AKP´NİN KORKUSU
Cihat OVALI-SPOR YORUM
Cihat OVALI-SPOR YORUM
OLMADI MI OLMUYOR
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
BÜYÜK TEHLİKE: SÜNNİ-Şİİ SAVAŞI
İlhan ALPER
İlhan ALPER
ARABESK
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
İnsanlığın Derinleşen Sosyal Sorunlarını Çözecek Olan İnsan Beyni mi? Yapay Zeka mı?
OKUR KÖŞESİ
OKUR KÖŞESİ
BAYRAM MI GELMİŞ?
Cezmi DOĞANER
Cezmi DOĞANER
DEMOKRASİ VE YURTSEVERLİK
TANSEL ÇÖLAŞAN
TANSEL ÇÖLAŞAN
Sevgili dostlar merhaba,
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
ZELİHA VE ÇOCUKLARI
Av.Cemil DENLİ
Av.Cemil DENLİ
“ARTIK MECLİS VAR !”
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Okur Hareketi
Celal Topkan
Celal Topkan
GELECEK SENİN DÜŞÜN VE ÖYLE KARAR VER
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
BAĞDAŞTIRMACILIK VE EĞİTİM
Hüseyin ÖZBEK
Hüseyin ÖZBEK
İNTİHAR BELGESİNİ YIRTAN MECLİSTEN ARDINDA İNTİHAR MEKTUBU BIRAKAN MECLİSE
Saniye Akay Demirel
Saniye Akay Demirel
´Beni kör kuyularda merdivensiz bıraktın Denizler ortasında bak yelkensiz bıraktın.´
Zekai BULUÇ
Zekai BULUÇ
GALİLEO GALİLE
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
CUMHURİYETİN DÖNÜM NOKTALARI (20)
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Takdir Senin Türkiye!
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
ZÜBEYDE HANIM
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
KÖMÜR TAŞIMA VE DAĞITIM İHALESİ
Vahit ŞAHİN
Vahit ŞAHİN
BİR EVET HİKAYESİ
Ahmet YAHŞİ
Ahmet YAHŞİ
İHTİYARLAR PERİŞAN EDİLMESİN
AZ ve  ÖZ A.AKDAMAR
AZ ve ÖZ A.AKDAMAR
BİRİ ANLATSA!...
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Bugün
10 °C
Pazar
11 °C
Pazartesi
13 °C
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI

/resimler/2016-2/23/1416139429844.jpg

ADANA`DA NÖBETÇİ ECZANELER

/resimler/2015-5/28/1255038362873.jpg

ADANA İLİ ÖNEMLİ TELEFONLAR

/resimler/2016-3/22/1515302901917.jpg

HAFTANIN PANAROMASI

/resimler/2017-3/20/1347519475780.jpg