BİZE YAZIK Kİ ONLAR BURADA!
Başlıktaki söz, Bosna-Hersek Cumhurbaşkanı Aliya İzzetbegoviç’in kaleme aldığı özyaşamöyküsünde geçiyor.
Tarih: 24.5.2015 15:45:52 / 1398okunma / 0yorum
Birgül Ayman GÜLER

“Gerçeği söylemek gerekirse, bunların birçoğu yabancıların yardımı olmadan başarılamazdı; bu şizofrenik durumumuzun da nedeniydi. Ünlü bir Saraybosnalı aydın, bu durumu bilge bir biçimde “Allah yokluklarından esirgesin, bize yazık ki onlar burada” diye açıkladı. Genelde kabul edilen amaçları ile kabul edilemez yöntemleri arasında sıkışıp kalmıştık. Bosna’ya tahsis edilen yabancı yardımın büyük kısmı, yüksek maaşlarına ve Bosna’da kaldıkları sıradaki harcamalarına gitmişti. Daha da önemlisi, sanki Bosna’nın koruyucularıymış gibi davranıyorlardı. Giderek kendi otoritelerini kurdular. Bu bana daha çok komünistleri hatırlatıyordu.” (Tarihe Tanıklığım, s. 469-470)

Aliya İzzetbegoviç Cumhurbaşkanı olarak, 1991-1995 yılları arasında Bosna’da yaşanan saldırganlığa karşı, kendine “uluslararası toplum” gibi pek cakalı bir etiket takmış Batı devletleriyle Batı köklü kurumları yardıma çağırmıştı. Açık toplum, demokrasi, insan hakları, serbest piyasa ilkeleri, özgürlük gibi kavramlardan oluşan Avrupa – Atlantik dünyasının işe doğrudan karışmasını, içine düşülen beladan kurtulmanın güvencesi saymıştı. Savaş, bunların nezaretinde, ABD’nin Dayton kentinde 1995 yılında yapılan anlaşmayla sona erdirilmişti, Ama işte bu satırları kaleme aldığı 2003 yılında, “Bosna’da olup, otoriteleri hiçbir kontrol altında bulunmayan yabancı varlığı”ndan acı bir biçimde yakınıyordu.

*

Milovan Djilas, ikinci dünya savaşı bitiminde Tito yönetiminde görev almış en tepedeki dört kişiden biriydi. Kurduğu rejimle 1955’ten itibaren kavgaya tutuştu, “tövbekar” oldu. Tövbekarlığı, yöneticilik zamanında bizzat yaşadığı tarihsel önemdeki olayları açıklamasına yaradı.

Djilas’ın en üst kademe yöneticilik konumunun ardında, Yugoslavya Krallığı’na ve İkinci Dünya Savaşı’nda Alman – İtalyan faşizminin işgaline karşı Partizan hareketi saflarındaki mücadelesi vardır. Sosyalizm, kardeşlik ve birlik, eşitlik, sınıfsız toplum gibi kavramlardan oluşan düşünce sistemi içindedir. İnançlı bir komünisttir; SSCB’yi dünya komünist hareketinin merkezi olarak görmektedir; elbette tüm diğerleri gibi o da bir enternasyonalisttir.

İzzetbegoviç’ten yarım yüzyıl önce Djilas, Yugoslavya’dan yükselen yakınmayı şöyle anlatır:

“Anlaşmazlığın, komünist olmayan alemin göremeyeceği kapalı parti konseylerinde ilk defa patlak vermesinin sebebi, Rusların Sovyet gizli istihbarat servisi için Yugoslavya’nın parti ve devlet mekanizmasını dahi nazara almadan ajan toplamaları idi…. Sovyet temsilcileri, Yugoslavya’nın diğer doğu Avrupa memleketleriyle bağımsız işbirliğine girişmesine ... karşı hassasiyet gösteriyorlardı…. Çok geçmeden anlaşmazlık ekonomik sahaya da sirayet etti…. [Beş yıllık kalkınma planları için] mümkün olan bütün ekonomik yardımları yapma vaadinin netice(si) şöyle oldu: … memleketime yardım şöyle dursun, bizim batı devletleriyle olan münasebetlerimizin gerginleşmesini istismar ederek kendilerine ekonomik avantajlar sağlamaya çalışıyorlardı.” (Stalinle Konuşmalar, s. 131)

Sovyetlerle beraber yürünen yolun tükendiği ilk kez 1948’de ortalığa dökülmüş, Yugoslavya ideolojik birlik içinde olduğu sovyet sisteminden uzaklaşmıştır.

*

İzzetbegoviç, Genç Müslümanlar hareketinde olduğu gerekçesiyle ilk kez 1946’da, ikinci kez de İslam Deklerasyonu adlı bir kitap yayınladığı gerekçesiyle 1984’de hapis cezası yemiş olan anti-komünist bir Boşnak, Djilas ise yöneticisi olduğu rejimi yazılarıyla eleştirip küçük düşürdüğü gerekçesiyle 1955 ve 1961 yıllarında iki ayrı kez hapse tıkılmış, Karadağlı bir komünisttir.

İzzetbegoviç Avrupa-Atlantik değerlerine dayalı Batıyla çıktığı yolculuğu derin bir kırıklıkla tamamlamış görünür. Djilas –ve Tito-, bundan yarım yüzyılı aşkın bir zaman önce, komünist dünya görüşünün merkezini temsil eden sovyetler dünyasıyla yoldaşlıklarını, büyük bir kırılmayla sonlandırmışlardır.

İzzetbegoviç ile Djilas, olasıdır ki bir araya gelemez; yaşadıkları siyasal geçmişin ağır yükleri dertleşmelerine, deneyim ve duygularını birbirleriyle paylaşmalarına olanak vermezdi. Ama belli ki, başkaları ve öbür kuşaklar değerlendirsin diye, her ikisi de deneyimleriyle görüşlerini çarpıcı bir açık sözlülükle kaleme almışlar.

Bu iki ayrı ve hatta düşman kamptan Yugoslavın anlattıkları, hem Avrupa-Atlantik özgürlükçülüğünün hem de sosyalist düşüncedeki enternasyonalistliğin ezberlerden daha fazlasını gerektirdiğini gösteriyor. Eğer amaç insanların mutluluğu ve ülkelerin gönenci ise, akılların hep uyanık tutulması gerekiyor.

Ve belki de, insanların kendi kendini yönetme yeteneğini güçlendirmeye hizmet edecek bu tür sorunları, bir çırpıda, “milliyetçilik” ya da “yabancı düşmanlığı” diye yaftalamaya pek meraklı olan liberal-sosyalist cenahın nereye ve neye hizmet ettiğine ayna tutmak için çok konuşmakta büyük yarar bulunuyor.

Anahtar Kelimeler: BİZE, YAZIK, , ONLAR, BURADA!
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
BÖLGECİLİĞİN DERİN SULARI (16 Ekim 2016 - Pazar)
BELEDİYELER, PKK ve CİAMAT´lar (14 Eylül 2016 - Çarşamba)
CHP 93 Değil 97 Yaşında! (11 Eylül 2016 - Pazar)
ULUSALCILIĞIN YÜKSELİŞİ (04 Eylül 2016 - Pazar)
KRİPTO AHLAKINA KARŞI MÜCADELE ETMEK (21 Ağustos 2016 - Pazar)
“NE BU NE O” SİYASETİNİN FELAKETİ (07 Ağustos 2016 - Pazar)
FIRSATÇI NEFESLERİN PİS KOKUSU (31 Temmuz 2016 - Pazar)
15 TEMMUZ 2016 İŞGAL SALDIRISI (24 Temmuz 2016 - Pazar)
KURULACAK YENİ DÜNYADA YERİNİ SEN SEÇ (26 Haziran 2016 - Pazar)
İLHAMINI GÜNEY AFRİKA´DAN ALAN UTANMAZLIK (20 Haziran 2016 - Pazartesi)
BAŞKANLIK İÇİN 5´Lİ ADIM (28 Mayıs 2016 - Cumartesi)
YENİ-ANAYASANIN KAYNAĞINI BİLE BİLE…. (16 Nisan 2016 - Cumartesi)
AHTISAARI ile VENEDİK KOMİSYONLARI (10 Nisan 2016 - Pazar)
AHTISAARI ile VENEDİK KOMİSYONLARI (10 Nisan 2016 - Pazar)
2000 MODEL YENİ-ANAYASACILIK HAKKINDA (04 Nisan 2016 - Pazartesi)
ÇOKKÜLTÜRCÜ BİR SERÜVEN (28 Mart 2016 - Pazartesi)
TURNUSOL KAĞIDININ NUMARASI: 6551 (18 Mart 2016 - Cuma)
TBMM BAŞKANI´NIN TASLAĞI VAR! (13 Mart 2016 - Pazar)
YENİ ANAYASACILARA CAN SUYU YOK! (21 Şubat 2016 - Pazar)
ANAYASA MASASINDA NE OLDU? (16 Şubat 2016 - Salı)
DAVUTOĞLU´NUN MİLLETİ NEDİR? (07 Şubat 2016 - Pazar)
TÜRK, T.C. İLE VURULUR MU? (31 Ocak 2016 - Pazar)
LAOKUN ile KASANDRA (22 Ocak 2016 - Cuma)
YOK BÖYLE BİR MASA! (10 Ocak 2016 - Pazar)
PRENS SABAHATTİNCİLER İŞBAŞINDA (03 Ocak 2016 - Pazar)
NİCE YILLARA KUVAYI MİLLİ (27 Aralık 2015 - Pazar)
ANAYASA TEVRİYE KALDIRMAZ (20 Aralık 2015 - Pazar)
BU ÖĞÜTLER YATAKLIK SUÇUDUR (06 Aralık 2015 - Pazar)
ARTIK SADEDE GELSENİZ! (28 Kasım 2015 - Cumartesi)
CHP -2015 (14 Kasım 2015 - Cumartesi)
İFTİRACILARA KUTLAMA (08 Kasım 2015 - Pazar)
DENİZE DÜŞEN KİM ? (01 Kasım 2015 - Pazar)
SURUÇ´TAN ANKARA GARI´NA (11 Ekim 2015 - Pazar)
SEÇ BAKALIM! (04 Ekim 2015 - Pazar)
ÖZERKLİK HİKAYESİ (27 Eylül 2015 - Pazar)
AHTİSAARİ KOKUŞMASI (20 Eylül 2015 - Pazar)
İÇİMİZDEKİ DİASPORA DİLİ (15 Eylül 2015 - Salı)
ÖLÇÜ BİZİZ, “DÜNYA” DEĞİL (06 Eylül 2015 - Pazar)
30 AĞUSTOS İLE ZORLARI NE? (30 Ağustos 2015 - Pazar)
“ÇÖZÜM” TAVİZ ve TESLİMİYET Mİ? (24 Ağustos 2015 - Pazartesi)
BARIŞ DEDİKLERİ ŞEY (09 Ağustos 2015 - Pazar)
KIRIK ÇERÇEVE (03 Ağustos 2015 - Pazartesi)
"ADRES TBMM", İYİ AMA NEDEN? (01 Ağustos 2015 - Cumartesi)
İVO ANDRİC´İ NASIL BİLİRDİNİZ? -2- (13 Temmuz 2015 - Pazartesi)
DEMOKRATLIK ÇIKMAZI (30 Haziran 2015 - Salı)
“ES”LER ve RÜZGARLARI SONA ERDİ (21 Haziran 2015 - Pazar)
HDP ile Kardeşi (14 Haziran 2015 - Pazar)
LAİKLİK ile SEKÜLERLİK (08 Haziran 2015 - Pazartesi)
TÜRKİYE’DEKİ R4BIA (31 Mayıs 2015 - Pazar)
Güzel Bir Dünya İçin! (17 Mayıs 2015 - Pazar)
SEÇİM DEĞİL, SANKİ ŞANS OYUNU! (11 Mayıs 2015 - Pazartesi)
İKİYÜZLÜLERİ İFŞA EDEREK. (26 Nisan 2015 - Pazar)
VATANDAŞLIK KAVGASI (19 Nisan 2015 - Pazar)
FİLM İÇİNDE FİLM VAR (12 Nisan 2015 - Pazar)
ULUSALCILIK NEDİR? (05 Nisan 2015 - Pazar)
"ÇÖZÜM"ÜN ŞARTI AÇIKLANDI (22 Mart 2015 - Pazar)
LAİKLİK ŞİMDİ GÖKTEN YERE İNDİ (16 Şubat 2015 - Pazartesi)
STRATEJEM ZAMANI (01 Şubat 2015 - Pazar)
YENİ CEPHENİN ADI: TRANSATLANTİK (19 Ocak 2015 - Pazartesi)
"HER MAĞDURUN YANINDAYIZ" NE DEMEK? (11 Ocak 2015 - Pazar)
2015 YILININ ÜÇ GÜNDEMİ (03 Ocak 2015 - Cumartesi)
NİCE YILLARA (28 Aralık 2014 - Pazar)
CEMAATE GÖZALTI (15 Aralık 2014 - Pazartesi)
RUSYA İLE BİRLİKTE DAVRANMAK (07 Aralık 2014 - Pazar)
YENİ-SİYASETİN SÖZLERİ ve ALETLERİ (30 Kasım 2014 - Pazar)
LAF BİTTİ KUŞKU DOĞDU (23 Kasım 2014 - Pazar)
BU İKİNCİ "SAKIN!" (16 Kasım 2014 - Pazar)
KİM İHRAÇ OLUR? (10 Kasım 2014 - Pazartesi)
BULANIK SUDA BALIK AVLAMAK (27 Ekim 2014 - Pazartesi)
BASİT HİLELER (20 Ekim 2014 - Pazartesi)
KOYUNA KURT GELİNCE.. (12 Ekim 2014 - Pazar)
PARTİLERDE MEŞRU(T)İYETÇİLİK (08 Ekim 2014 - Çarşamba)
KIRIKOĞLU´NA TEŞEKKÜR (29 Eylül 2014 - Pazartesi)
KEMALİZM ve SOSYALLER (22 Eylül 2014 - Pazartesi)
REALİST ´DEVRİMCİ´LER (14 Eylül 2014 - Pazar)
ALTI OK KIRILAMAZ (31 Ağustos 2014 - Pazar)
PARTİDE DEMOKRASİ İÇİN (24 Ağustos 2014 - Pazar)
HESAP GÜNÜ (18 Ağustos 2014 - Pazartesi)
HER KAFADAN AYRI SES! (11 Ağustos 2014 - Pazartesi)
MERHABA (04 Ağustos 2014 - Pazartesi)
Sayfa:
EKONOMİYE BAKIŞ
BAŞYAZI VE GÜNÜN YORUMU Çetin Remzi YÜREGİR
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
ÇÖMLEKLERİMİZ AÇILDIĞI ZAMAN
Vahit ŞAHİN
Vahit ŞAHİN
HALKIN ENFLASYON ÖLÇÜM DENEYİMİ
Cumali KARATAŞ
Cumali KARATAŞ
“YAŞAR KEMAL SANAT GÜNLERİ”NİN ARDINDAN
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
TARIMSAL ÜRETİM 2200 RAKIMDA DA GELİŞTİRİLEBİLİR
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
BAŞKA BİR ŞEY
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
ULU ÖNDER ATATÜRK´ÜN EBEDİYETE İNTİKALİNİN 79. YILDÖNÜMÜNDE ATAMIZI ÖZLEMLE ANIYOR VE ARIYORUZ.
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
ÇAĞDAŞ ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİSİ NASIL OLMALI?
Ahmet ERDOĞDU
Ahmet ERDOĞDU
21.12.2015 DEN 23.11.2016 YAZI VE RÖPORTAJLAR-5
KONUK YAZAR
KONUK YAZAR
FİFA KOKARTLI İLYAS AYAN´A VEFA
Ahmet DUMAN
Ahmet DUMAN
Yüz Yıl...
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
GÜZEL, GÜNEŞLİ GÜNLERE DOĞRU
M. Ziya YERGÖK
M. Ziya YERGÖK
SAHADAN GÖZLEMLER: HAYIR YÖNÜNDE
Cezmi DOĞANER
Cezmi DOĞANER
TOPLUM VE BAŞARI
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
CHP NEDEN BAŞARILI OLAMIYOR?
Prof. Dr. Özer OZANKAYA
Prof. Dr. Özer OZANKAYA
ÖĞRETMENLER GÜNÜNDE, AKP İKTİDARININ YAŞATTIĞI ACI GERÇEKLERİ ATATÜRK BİLİNCİYLE AŞACAĞIZ!
Zekai BULUÇ
Zekai BULUÇ
RASİM DOKUR´UN DOKUDUĞU KAPUT BEZLERİNDEN NE YAPILDI?
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
ARAŞTIRMA ÜNİVERSİTELERİ VE NİTELİKLİ AKADEMİK KADRO TALEBİ
OKUR KÖŞESİ
OKUR KÖŞESİ
BAYRAM MI GELMİŞ?
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
KUDÜS KİMİN BAŞKENTİ
Orhan ÖZDEMİR -OBRUK
Orhan ÖZDEMİR -OBRUK
KENDİ KÜLTÜRÜNDEN KORKMAK
Celal Topkan
Celal Topkan
SOSYAL DEMOKRAT PARTİ DE ÜYELİK KAVRAMI
Av.Cemil DENLİ
Av.Cemil DENLİ
VAHİDEDDİN´İN İHANETİ
Saniye Akay Demirel
Saniye Akay Demirel
´Beni kör kuyularda merdivensiz bıraktın Denizler ortasında bak yelkensiz bıraktın.´
İlhan ALPER
İlhan ALPER
İSTANBUL ÖYKÜLERİ
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Savunma
Cihat OVALI-SPOR YORUM-PANORAMA
Cihat OVALI-SPOR YORUM-PANORAMA
NE OLACAK BU TEMSİLCİLERİMİZİN DURUMU
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
YAHUDİLER
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
DR.ERCAN ATALAY VE ASKF
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
ÜZÜNTÜYE CEZA
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
İSRAİL VE ABD
Hüseyin ÖZBEK
Hüseyin ÖZBEK
TAHSİN ÇAVUŞ´UN ÖLDÜĞÜ GÜN
Ahmet YAHŞİ
Ahmet YAHŞİ
HER MAÇ BÖYLE OLMALI
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Okur Hareketi
Birgül Ayman GÜLER
Birgül Ayman GÜLER
AKP´NİN ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ KOMİSYONDA ELE ALINIRKEN, “REJİM DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR” ELEŞTİRİLERİ SÜRÜYOR
TANSEL ÇÖLAŞAN
TANSEL ÇÖLAŞAN
Sevgili dostlar merhaba,
GÖKTEN GELEN-BASRİ GÖK
GÖKTEN GELEN-BASRİ GÖK
KÖR, SAĞIR ve İKTİDARSIZ BİR NESİL YETİŞTİRİYORUZ
AZ ve  ÖZ A.AKDAMAR
AZ ve ÖZ A.AKDAMAR
BİRİ ANLATSA!...
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
ZELİHA VE ÇOCUKLARI
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Bugün
9 °C
Cuma
8 °C
Cumartesi
9 °C
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI

/resimler/2016-2/23/1416139429844.jpg

ADANA`DA NÖBETÇİ ECZANELER

/resimler/2015-5/28/1255038362873.jpg

ADANA İLİ ÖNEMLİ TELEFONLAR

/resimler/2016-3/22/1515302901917.jpg

HAFTANIN PANAROMASI

/resimler/2017-12/12/1649542575723.jpg