BİR TÜRKÜ USTASI ALİ LİMONCU…
Tarih: 26.9.2016 10:15:26 / 403okunma / 0yorum
Cumali KARATAŞ

/resimler/2016-9/27/1016341430489.jpgAli Limoncu bir âşık; şiir yazıp, türkü besteliyor. Aynı zamanda Adana´da çok eski bir saz evinin sahibi.

Selahattin Sarıkaya, Müslüm Gürses, İzzet Altınmeşe, Devran Baba, Kazım Sanrı gibi sanatçılara emeği geçmiş. “Halimoğlan” ve “Bana Kara Diyen Dilber” gibi bazı türküleriyle tanınan ve  Hamiyet Yüceses, Gönül Yazar, Neşe Karaböcek gibi birçok tanınmış sanatçılara da sazıyla eşlik etmiş, TRT radyolarında solo programlar yapan AliLimoncu´nun derleme ve besteleri Yıldız Ayhan, Erkan Sürmen, Ahmet Gazi Ayhan tarafından seslendirilmiş, plaklara, kasetlere alınmış. Yaklaşık 15 yıl kadar önce yapıp da yitirdiğimiz bir röportajı yayımlıyoruz.

 

CumaliKarataş

***Sayın Ali Limoncu, Türkiye´nin tanıdığı türkü ustasısınız; türküleriniz milyonların dilinde ve kalbinde. Nasıl oldu bu işin başlangıcı, nasıl başladınız Halk müziğine?

---Türkü ve saz sevdası bende çocukken başladı. Üç-beş yaşında iken süpürge çalarak başladım. Sonra, bir tahtaya don lastiği takıp, köprü yerine kibrit kutusu koyarak saz hevesine devam ettim. Daha sonra su kabağından saz yaptım. O yıllarda saz teli olmayışından, postanenin attığı eski kablolardan tel  çıkarıp bu kabak saza taktım. Sonra ise pekmez kutusunu saz yaparak sürdü bu heves. Ve bir gün, eski bir saz elime geçti. Çalmamız devam etti. Sonra orda burada saz çalıp söyleyerek sürdürdük.

/resimler/2016-9/27/1009293922219.jpg***Görenler nasıl karşılıyordu bu su kabağından saz yapmanızı?

---Hayretle bakarlardı.”Bu nedir ya Allah Allah?..” diyerek hayret ederlerdi. Ben de çalıp söylerdim.

***O yıllarda Adana´da saz çalıp söyleyen kimse yoktu sanırım, insanların hayret ettiğine göre?

---O yıllarda pek kimse yoktu. İki-üç tane dede vardı çalıp söyleyen. Ben bu dedelerle ve Tilki-Milki, Urfalı Babe Yılmaz, Efe Mehmet, İboşların Ali Ağa gibi kişilerle çalıp söyledim.

***Kimden veya kimlerden yararlandınız sazınızı ilerletirken?

---Çalıp öğreten kimse olmadığından ilk saza başladığım dönemde, kendi kendime öğrendim. Yukarıda ismini saydığım kişilerle beraber çalıp söyleme muhabbetlerinde sazımı ilerlettim. Adana´da bu işin öncülüğünü yaptık. Meyhanelerden aldık, gençliğin eline teslim ettik bayrağı.

***Bir de saz öğretiyorsunuz:”Bir ayda söz öğretilir, bir türkü bir saatte öğretilir..”

---Dükkânı açmadan önceden beri öğretirdim. 1955 Yılında Abidinpaşa´da Ali Limoncu Sazevi´ni açtım, saz öğretmeye başladım. Bugüne kadar aynı isimle öğrenciler yetiştirmeye, kültüre, sanata hizmetimi sürdürüyorum. Öğrencilerim arasında üç tane amaya saz öğrettim. Bugün düğünlerde çalıp söyleyerek bu işten para kazanıyorlar.

            Dükkânı açtığım yıllarda önünden develer kervan geçerdi, trafik bile yoktu. Payton arabaları vardı. Şimdi ise her şey değişti, tabii ki saza bakış açısı da değişti. O yıllarda, bu işle uğraşanlara kız vermezlerdi. Ben de aynı durumla karşılaştım.

/resimler/2016-9/27/1010093766728.jpg***Kuşkusuz ki yüzlerce örenciniz olmuştur bu elli yılı aşkın zaman sürecinde?

---İlk öğrencim merhum Selahattin Sarıkaya idi. Irmak kenarında saz çalarken, o da elinde kebap dürümüyle gelirken uzaktaki setten, “Bugün ne öğrenecik usta ?” diye bağırırdı. Öğrencilerim arasında İsmail Polat, Ayten Mağaracı, Mahmut Özçiftçi, Mustafa Canan, Canan Işık, Zihni Yalçın, Müslüm Gürses, Mürüvet Kekilli, Seyhan Tütün, Erol Aktı, Ali Paköz, Nizamettin Demliçıya emeğim geçti. Bizim mahalledeki Bakkal Halil´in kız kardeşi olan ve terzilik yapan Mürüvet Kekilli´yi Adana Radyosu´na götürüp, “Çukurova´dan Sesler´e dahil ettik. Radyo programları yapmaya başladı.

***Sahne çalışmaları ve turnelere çıktınız. Ö günlere dönsek bir an…

---Irmak kenarındaki Seyhan Çay Bahçesi´nde Hamiyet Yüceses´in programından önce ben çıktım.1950 yıllarıydı. Programım bitince izleyicilerden yoğun bir tezahürat aldım. Bu tezahürat arasında Hamiyet Yüceses sahneye çıktı. Tezahürat devam edince Hamiyet Yüceses sazlarla inip sahneden:”Ya aman bu nasıl çocukmuş” diye söylenmeye başlarken, ben yeniden sahneye çıktım. Daha sonra radyodaki programlar devam ederken Selahattin Sarıkaya ve diğer radyo sanatçılarıyla konserlerimiz de devam etti. Müzeyyen Senar, Gönül Yazar, Neşe Karaböcek, Bayram Arıcı, Melahat Pars ve Nurinnisa Toksöz gibi daha birçok sanatçılarla turnelerimiz oldu. Sahnelerde Neşe Karaböcek´le karşılıklı olarak, bir dönemin popüler türküsü olan, ”Kızım seni Ali´ye vereyim mi? / İstemem babacığım istemem”i okuduk” Adana Radyosu´nda Neşe Karaböcek´e özel bir bant da yaptım

/resimler/2016-9/27/1011046736543.jpg***Gelelim Adana Radyosu günlerine… Türkiye´de popüler olan, çok dinlenen ve sonradan ‘her ne hikmetse´ Mersin´e nakledilen Adana Radyosu ve “Yurttan Sesler” ile yarıştığı söylenen “Çukurova´dan Sesler” nostaljisine…

---Adana Radyosu kurulmadan önce ben “Çukurova´dan Sesler”i Gazipaşa İlkokulu´nda kurmuştum. Haftada 2-3 gün gündüzleri çalışıyorduk. İsmail Polat, Ayten Mağaracı, Mürüvvet Kekilli, Mahmut Özçiftçi, Mustafa Canan, Canan Özışık, Zihni Yalçın, Aydın Cangürger, Ali Paköz, Süheyla ….., Seyhan Tütün, Can Etili, Kazım Karaörs gibi çalanlar ile söyleyenler koro ve sazları oluştururken, ben de “Çukurova´dan Sesler” topluluğumuzu yönetiyordum.

            Adana Radyosu 1960 yılında kurulunca, bizim okuldaki “Çukurova´dan Sesler” Selahattin Sarıkaya yönetiminde radyoda faaliyete geçti. Ben, Kazım Sanrı, Kazım Karaörs topluluğun şefliğini yapmaya başladık. Okuldaki “Çukurova´dan Sesler” kadrosuna ilaveten aramıza yeni arkadaşlar katıldı. Bunlar Halit Araboğlu, Müslüm Gürses, İzzet Altınmeşe, Abdurrahman Yağdıran, Fahri Işık (Turneden alındı) Burhan Bilgin, Aydın Cangürgen, Devran Baba, Nurinnisa Toksöz, Mithat Ateş  ve daha ismini hatırlayamadığım arkadaşlardı. Nurinnisa Toksöz ara sıra radyoya gelip program yapardı. Daha sonra Adana Radyosu Mersin´e taşınınca “Çukurova´dan Sesler” topluluğu da bitti. Orda ayrıca Yaşar Akgüneş yönetiminde yeni bir “Çukurova´dan Sesler” kadrosu kuruldu. Birkaç yıl sonra, 1975 yılları gibi, TRT´den  gelen Nida Tüfekçi, Mustafa Hoşsu gibi şefler tarafından oluşturulan jüriyle imtihan açıldı. Yaklaşık 100-200 kişi kadar insanın katıldığı sınavı Halil Atılgan ile birlikte ben kazandım. Bir süre daha devam ettim radyo programlarındaki sanatçılara çalmaya. Ve nihayet halka çok çaldık, hakka çalar olduk.

/resimler/2016-9/27/1013491583548.jpg            ***Telif hakları konusunda yeterli bir maddi katkı oldu mu?

            ---Olmadı. Çok azından para aldım. Bazıları ise eserime anonim damgası vurup, adımızı anmadıkları gibi, bir karşılıkta vermiyorlar. Yıllar önce adımın kasetlere tescil edilmesine rağmen anonim diyorlar. Örneğin: Ankaralı Turgut bunu “İbo Şov”da yaptı.

***Türk Halk Müziğinin bugün için yeterli bir yerde bulunduğuna inanıyor musunuz?

---İnanıyorum… Hizmet çok güzel. Fakat bir de eseri yapanın adını ansalar, telif haklarını verseler, besteciler mağdur edilmez, onure olur.

***Peki siz Sayın Ali Limoncu, varmak istediğiniz yere varabildiniz mi?

---Dükkâncılık sevdası yüzünden Adana´dan ayrılamadık. Halen de devam ediyor işhayatı.

***Sizin yolunuzdan gitmek isteyen genç besteci ve sanatçılara önerileriniz nelerdir?

-Çok çalmak ve çok dinlemek gerekir. Bu işin eğitimini alsınlar.

*Zevk ve hobileriniz nelerdir?

-Balığa giderim, kitap okurum ve yalnızlığı severim sanatın dışında.

 ALİ LİMONCU

            1929 Yılında Adana´da doğan Ali Limoncu küçük yaşlardan itibaren saz çalıp türkü söyledi. Askerden geldikten sonra sahneye adım attı. Hamiyet Yüceses, Gönül Yazar, Mualla Mukadder Atakan gibi devrin ünlü sanatçılarına çalmaya başladı. Turnelere katıldı. 1960 Yılında Çukurova Radyosu´nun Adana´da açılmasıyla Radyo´da görev aldı.”Çukurova´dan Sesler” programını gerçekleştirdi. Radyoevi´nin Mersin´e taşınmasıyla çalışmalarına ara verdiyse de, bir süre sonra yeniden programlar yaptı.

            Bestelediği ve derlediği türküler Yıldız Ayhan, Erkan Sürmen gibi ünlü sanatçılar tarafından okundu. Radyoda solo programlar yaptı. 1955 Yılından beri saz ve türküler üzerine işyeri açıp öğreticilik yaparak yüzlerce talebe yetiştirdi. Selahattin Sarıkaya, Âşık Devran Baba, Kazım Sanrı, Halit Araboğlu, Ferdi Tayfur, Müslüm Gürses, İzzet Altınmeşe gibi sanatçılara emeği geçti.

            Halen radyoda zaman zaman programlar yapan Ali Limoncu´nun bine yakın derleme ve deyişleri bulunmaktadır.”Limoni Baba” olarak da anılan sanatçı evli ve iki çocuk babasıdır.

                                                 HALİM OĞLAN

Mektup yazdım köşeli

İçinde gül döşeli.

Hesap ettim üç aydır

Yârdan ayrı düşeli.

***

Halim oğlan gel oğlan.

Boynuma sarıl oğlan.

Aşkın beni yakıyor

Gir kalbime, gör oğlan.

***

Mektubun geldi buldu.

Elim gül ile doldu.

Daha çok yazacaktım  
Parmaklarım yoruldu.

                       Ali Limoncu

Anahtar Kelimeler: TÜRKÜ, USTASI, LİMONCU
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
*** ASLAN İLE KARTAL *** (15 Mayıs 2017 - Pazartesi)
Çocuk öyküleri (02 Mayıs 2017 - Salı)
ÇUKUROVA VE TRT´NİN ONURU SUAT YILDIRIM (17 Nisan 2017 - Pazartesi)
SANAT SAYFASI YILLIĞI 2016-2017 24. YIL (03 Nisan 2017 - Pazartesi)
ADANA´DAN BİR BİLGE ÖZGEN GEÇTİ (31 Ocak 2017 - Salı)
*** AHMET REMZİ DESTANI *** (02 Ocak 2017 - Pazartesi)
“SEVENLER ANLAR” NEYZEN BESTEKÂRI (19 Aralık 2016 - Pazartesi)
ADANA´DA BİR MESAM GÜNÜ (05 Aralık 2016 - Pazartesi)
ŞARKININ “OKYANUS”UNDA BİR TALAT ER (24 Ekim 2016 - Pazartesi)
ABDURRAHMAN KESKİNER İLE RÖPORTAJ (12 Eylül 2016 - Pazartesi)
YAPI MESLEK LİSELİLER BULUŞTU (11 Temmuz 2016 - Pazartesi)
ÇUKUROVA´DA BİR ORHAN PAMUK (26 Haziran 2016 - Pazar)
***DERGİCİ LİSELİLER*** (09 Mayıs 2016 - Pazartesi)
BİR GURBET ÖYKÜSÜ (03 Mayıs 2016 - Salı)
***ERDAL YALÇIN İLE RÖPORTAJ *** (18 Nisan 2016 - Pazartesi)
“RESMİN GÖZYAŞLARI …” (11 Nisan 2016 - Pazartesi)
MESAM´DA BAŞKANLAR DÖNEMİ (28 Mart 2016 - Pazartesi)
DÜNYA ÖYKÜ GÜNÜ KUTLANDI (22 Şubat 2016 - Pazartesi)
ÇOCUKLARA İMZA GÜNÜ (17 Şubat 2016 - Çarşamba)
ÇİÇEKLERİN DİLİYLE BİR BİTKİ SOHBETİ (08 Şubat 2016 - Pazartesi)
PORTRELERİN FOTOĞRAFÇISI ALİŞER AVCI (01 Şubat 2016 - Pazartesi)
ZEKÂYİ GÖKKAYA İLE RÖPORTAJ (26 Ocak 2016 - Salı)
ARİF KESKİNER´İN YAŞAR KEMAL´I (18 Ocak 2016 - Pazartesi)
“ŞİİR HAYATIN BURASINDA” (18 Ocak 2016 - Pazartesi)
ADANA´NIN KURTULUŞU ŞARKIYLA KUTLANDI (11 Ocak 2016 - Pazartesi)
TOROSLAR´DA BOZLAK TEŞEKKÜRÜ (09 Kasım 2015 - Pazartesi)
RESSAM SUAVİ NUMANOĞLU İLE GÖRÜŞME (02 Kasım 2015 - Pazartesi)
ÖDÜLLERLE ADINI DUYURAN BESTEKÂR (19 Ekim 2015 - Pazartesi)
YÜZYILIN AĞIDI SARIKAMIŞ-10 (15 Ekim 2015 - Perşembe)
YÜZYILIN AĞIDI SARIKAMIŞ-9 (15 Ekim 2015 - Perşembe)
YÜZYILIN AĞIDI SARIKAMIŞ-8 (15 Ekim 2015 - Perşembe)
YÜZYILIN AĞIDI SARIKAMIŞ-7 (15 Ekim 2015 - Perşembe)
YÜZYILIN AĞIDI SARIKAMIŞ-6 (15 Ekim 2015 - Perşembe)
YÜZYILIN AĞIDI SARIKAMIŞ-5 (15 Ekim 2015 - Perşembe)
YÜZYILIN AĞIDI SARIKAMIŞ-4 (15 Ekim 2015 - Perşembe)
YÜZYILIN AĞIDI SARIKAMIŞ-3 (15 Ekim 2015 - Perşembe)
YÜZYILIN AĞIDI SARIKAMIŞ-2 (15 Ekim 2015 - Perşembe)
YÜZYILIN AĞIDI SARIKAMIŞ-1 (15 Ekim 2015 - Perşembe)
OZAN BİLDİK´LE GÖRÜŞTÜK… (15 Ekim 2015 - Perşembe)
KIBRIS DENİNCE… (07 Ekim 2015 - Çarşamba)
TED´İN SANAT ÇOCUKLARI (07 Ağustos 2015 - Cuma)
Sayfa:
EKONOMİYE BAKIŞ
BAŞYAZI VE GÜNÜN YORUMU Çetin Remzi YÜREGİR
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
‘PAVYON KUŞU´ OLUŞUMA DAİR
Birgül Ayman GÜLER
Birgül Ayman GÜLER
AKP´NİN ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ KOMİSYONDA ELE ALINIRKEN, “REJİM DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR” ELEŞTİRİLERİ SÜRÜYOR
Cumali KARATAŞ
Cumali KARATAŞ
Çocuk Öyküsü*** TAVŞAN YUVASINDA YANGIN ***
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
ADANA HER ŞEYİN EN İYİSİNİ HAK EDİYOR
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
ULUSAL KURTULUŞ SAVAŞININ ÖZGÜRLÜK VE EGEMENLİK GÜNEŞİ 19 MAYIS 1919 SABAHI KAHRAMANLAR DİYARI SAMSUNDA DOĞDU
Ahmet ERDOĞDU
Ahmet ERDOĞDU
21.12.2015 DEN 23.11.2016 YAZI VE RÖPORTAJLAR-5
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
İNANMAK BU OLSA GEREK.
KONUK YAZAR
KONUK YAZAR
DÜŞÜNCENİN BİLİM, SANAT VE GERÇEĞE UYGUNLUĞU-Fikri Akdeniz (*)
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
KÜÇÜK YAŞTA EVLENMELER
Ahmet  DUMAN
Ahmet DUMAN
CHP Bir Siyasi Partidir…
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
ÜZÜNTÜYE CEZA
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
ÖRNEK BİR EĞİTİM SİSTEMİ: KÖY ENSTİTÜLERİ…
M. Ziya YERGÖK
M. Ziya YERGÖK
SAHADAN GÖZLEMLER: HAYIR YÖNÜNDE
Cihat OVALI-SPOR YORUM
Cihat OVALI-SPOR YORUM
MAVİ ŞİMŞEKLER 34 PUANA DEMİR ATTI
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
DÖRDÜNCÜ SANAYİ DEVRİMİ VE TÜRKİYE
İlhan ALPER
İlhan ALPER
ŞİMDİKİ ÇOCUKLAR…
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
İnsanlığın Derinleşen Sosyal Sorunlarını Çözecek Olan İnsan Beyni mi? Yapay Zeka mı?
OKUR KÖŞESİ
OKUR KÖŞESİ
BAYRAM MI GELMİŞ?
Cezmi DOĞANER
Cezmi DOĞANER
EĞİTİM VE EDEBİYAT
TANSEL ÇÖLAŞAN
TANSEL ÇÖLAŞAN
Sevgili dostlar merhaba,
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
ZELİHA VE ÇOCUKLARI
Av.Cemil DENLİ
Av.Cemil DENLİ
“ARTIK MECLİS VAR !”
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Okur Hareketi
Celal Topkan
Celal Topkan
BÜYÜK BİR BİLGE VE DÜNYA LİDERİ ATATÜRK´Ü ANLAMAK VE KAVRAMAK -3
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
İNSAN HAKLARI EĞİTİMİ
Hüseyin ÖZBEK
Hüseyin ÖZBEK
İNTİHAR BELGESİNİ YIRTAN MECLİSTEN ARDINDA İNTİHAR MEKTUBU BIRAKAN MECLİSE
Saniye Akay Demirel
Saniye Akay Demirel
´Beni kör kuyularda merdivensiz bıraktın Denizler ortasında bak yelkensiz bıraktın.´
Zekai BULUÇ
Zekai BULUÇ
YENİ ve BULUNMAZ (!) KOMŞULARIMIZ
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
ABD-TÜRKİYE VE BÖLGE
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Hayallerim Var!
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
CENNET KADIN
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
İŞ PARAYLA YAPILIR
Vahit ŞAHİN
Vahit ŞAHİN
SİZ HİÇ MAVİ BULVAR´DAN GEÇTİNİZ Mİ?
Ahmet YAHŞİ
Ahmet YAHŞİ
İHTİYARLAR PERİŞAN EDİLMESİN
GÖKTEN GELEN-BASRİ GÖK
GÖKTEN GELEN-BASRİ GÖK
ÇOCUĞA ŞİDDET
AZ ve  ÖZ A.AKDAMAR
AZ ve ÖZ A.AKDAMAR
BİRİ ANLATSA!...
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Bugün
14 °C
Perşembe
15 °C
Cuma
16 °C
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI

/resimler/2016-2/23/1416139429844.jpg

ADANA`DA NÖBETÇİ ECZANELER

/resimler/2015-5/28/1255038362873.jpg

ADANA İLİ ÖNEMLİ TELEFONLAR

/resimler/2016-3/22/1515302901917.jpg

HAFTANIN PANAROMASI

/resimler/2017-5/23/1458036914194.jpg