AVRUPA´DA HÜMANİZMA´NIN DOĞUŞU
Tarih: 23.11.2018 08:08:43 / 387okunma / 1yorum
Cezmi DOĞANER

Hümanizma  Erasmus´la başlıyor. Rotterdamlı Erasmus.  Rahip ve “Deliliğe Övgü” kitabının yazarı. O kitabıyla alaya alıyor, gericileri, hurafecileri. Kitapda insan değerini ön plana koyuyor, insan sevgisini ön plana çıkarıyor.

Hümanizma Batı´da düşün adamlarının çabalarıyla gelişmiştir. 

“Düşün adamları Hümanizma´yı yaratan ve geliştiren kişilerdir. Batı aydınlanması XVIII. Y.Y.´da Rousseau, Voltaire, Diderot gibi düşünürlerin çabalarıyla başlıyor. Onlar bütün hurafeleri bir tarafa atarak aklın egemenliğini ortaya koydular. Daha sonraki yüzyıllarda yaşayan düşünürler de öncekileri izlediler.”

       Erasmus öncesinde  hümanizma Avrupa´da  gelişmiştir.  Bunun asıl  başlanğıcını 14. Yüzyıl sonlarında İtalya´da   Rönesans hareketinde görebiliriz. Bu hareketle; eski eserlere, eski kitaplara ve özellikle onların içindeki düşünceleri  araştırmaya büyük bir yöneliş başlıyor. Bu çabayla paralel yeni bir kültür, Rönesans Kültürü oluşuyor, ve biz buna hümanist kültür de diyoruz.

       Hümanist düşünce ile, artık  dünyaya Tanrı´dan değil, dünyaya ve Tanrı´ya insandan (insan açısından, insandan yana) bakılmaktadır.

       Artık merkeze insan alınmaktadır. İnsanı ele almak demek; aklı ele almak, aklın yüceliğini ele almak demek oluyor. Bir başka deyişle Tanrının tahtından indirilip, insan aklının tahta geçişidir bu. Bütün bu özelliklerinden ötürü hümanizma ilerici bir harekettir.

Hollanda´dan bir ışık :      

       15 ve 16. Yüzyıllar, bu insancıl hareketin, hümanizmanın yükseldiği,  doruklaştığı   yüzyıllardır. 16. Yüzyılın baş tacı edilen insanı da Erasmus dur. Erasmus  Hollandalı´dır ama hep dolaşmıştır. Paris´e, İngiltere´ye, İtalya´ya gitmiş, nitekim İsviçre´de de ölmüştür.

       Erasmus deyince akla onun “ Deliliğe Övgü” adlı kitabı gelir. Erasmus bu kitabında bir deliyi konuşturur. Deli, çevrede her olan bitenin kendine tabi olduğunu zanneder. Delinin şahsında devrin bütün egemenleri; krallar, papa, tüccarlar yerden yere çalınır. Deli diye kimse üzerine alınmaz ama deli yaman delidir.

       Erasmus´un yaptığı nedir? O, dinin toplumdan sökülmesini isteyen biri değildi. Kilise´ye hücum etti, eleştirdi. Vatikan´ın başını çektiği kokuşmanın tasfiyesini istedi. Erasmus işler daha da düzelsin istiyordu. O günkü sosyal düzen içim söyledikleri karışık, melez bir nitelik taşır. Feodallere karşı saldırılarda bulunur, öte yandan halk için “bedensel içgüdülerine göre yaşar” der halkı küçümser. Aslında Erasmus´un istediği  “seçkinler  toplumu”dur. Bu görüşleri,  Erasmus´un  ilerici yanının inkarını gerektirmez.

Anahtar Kelimeler: AVRUPA, HÜMANİZMA, DOĞUŞU
Okuyucu Yorumları (1 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Nevzat C
25.11.2018 17:46:26
Bu kadar kisa bir yaziyla anlatma yeteneginizi kutlarim. Emegine saglik!
Yazarın Diğer Yazıları
SOSYAL DEMOKRASİDE YEREL YÖNETİMLER (18 Şubat 2019 - Pazartesi)
DÜNYA´DA SEVİLEN LİDER (30 Aralık 2018 - Pazar)
AÇIK MEKTUP (17 Aralık 2018 - Pazartesi)
TÜRKİYE´NİN DIŞARDAN GÖRÜNÜŞÜ (08 Aralık 2018 - Cumartesi)
ANADOLU´DA HÜMANİZMA´NIN DOĞUŞU (29 Kasım 2018 - Perşembe)
AVRUPA´DA SOSYAL DEMOKRASİNİN BUNALIMI (24 Eylül 2018 - Pazartesi)
MAHATAMA GANDİ´DEN DERS (17 Eylül 2018 - Pazartesi)
İNSAN VE YAŞAM (10 Eylül 2018 - Pazartesi)
KİRLENEN-YOKOLAN TÜRKİYE!(2) (30 Ağustos 2018 - Perşembe)
KİRLENEN TÜRKİYE!(1) (22 Ağustos 2018 - Çarşamba)
ÇEVRE FELAKETİ YAŞIYORUZ (1) (10 Ağustos 2018 - Cuma)
ANADOLU HALI VE KİLİMLERİ (29 Temmuz 2018 - Pazar)
DEMOKRASİ VE DİKTATÖRLÜK(2) (22 Haziran 2018 - Cuma)
DEMOKRASİ VE DİKTATÖRLÜK(1) (19 Haziran 2018 - Salı)
GERİCİLİK VE İÇYÜZÜ (14 Haziran 2018 - Perşembe)
TUTUCULUK (08 Haziran 2018 - Cuma)
OSMANLICILIK (31 Mayıs 2018 - Perşembe)
OSMANLI HASTALIĞI (21 Mayıs 2018 - Pazartesi)
DEMOKRASİ-NASIL ENGELLENİYOR (10 Mayıs 2018 - Perşembe)
KİM-LER KURTARILIYOR (08 Mayıs 2018 - Salı)
SOSYAL DEMOKRATLAR VE AYDINLIK YARINLAR(1) (23 Nisan 2018 - Pazartesi)
BİRLİKTE YAŞAM (18 Nisan 2018 - Çarşamba)
YIKIMA KARŞI BARIŞ (14 Nisan 2018 - Cumartesi)
SOSYAL DEMOKRAT SENDİKACILIK (11 Nisan 2018 - Çarşamba)
Öğretmen ve Eğitimin Hedefleri (28 Mart 2018 - Çarşamba)
OSMANLI DÖNEMİNDE EĞİTİM (3) (21 Mart 2018 - Çarşamba)
OSMANLI DÖNEMİNDE EĞİTİM (2) (14 Mart 2018 - Çarşamba)
OSMANLI DÖNEMİNDE EĞİTİM (1) (06 Mart 2018 - Salı)
GÜL (28 Şubat 2018 - Çarşamba)
TÜRK -ERMENİ SORUNU (21 Şubat 2018 - Çarşamba)
DERİN YALNIZLIK... (13 Şubat 2018 - Salı)
Siyaset Seçmen(1) (05 Şubat 2018 - Pazartesi)
ARAP BASININDAN (25 Ocak 2018 - Perşembe)
SURİYE BATAĞINA SAPLANIRKEN (21 Ocak 2018 - Pazar)
UYUM-SUZ AHLAKI (18 Ocak 2018 - Perşembe)
DARÜLFÜN´A GERİ DÖNÜŞ (13 Ocak 2018 - Cumartesi)
DÜŞÜNMEYİ GELİŞTİRME(2) (07 Ocak 2018 - Pazar)
DÜŞÜNMEYİ GELİŞTİRME (1) (05 Ocak 2018 - Cuma)
TÜRKİYE-AB İLİŞKİLERİ (1) (31 Aralık 2017 - Pazar)
AVRUPA SOLU (29 Aralık 2017 - Cuma)
CUMHURİYETİN TEMEL İLKELER (22 Aralık 2017 - Cuma)
DÜŞÜNCELERİ ÖĞRENME VE GELİŞTİRME(1) (16 Aralık 2017 - Cumartesi)
TOPLUM VE BAŞARI (07 Aralık 2017 - Perşembe)
Eğitim, okuma anlama (30 Kasım 2017 - Perşembe)
GAZİ GAZETE (27 Kasım 2017 - Pazartesi)
TUTSAKLIKTAN ÖZGÜRLÜK(2) (26 Kasım 2017 - Pazar)
KÜLTÜRE BAKIŞ (23 Kasım 2017 - Perşembe)
SEVGİ VE HOŞGÖRÜ (21 Kasım 2017 - Salı)
ATATÜRKÇÜLÜK VE ÇEŞİTLERİ (17 Kasım 2017 - Cuma)
HİNDİSTAN-PAKİSTAN VE DEMOKRASİ (12 Kasım 2017 - Pazar)
İLKESİZLİK ÜZERİNE KONUŞMA (03 Kasım 2017 - Cuma)
CHP VE ÖRGÜTLENME (27 Ekim 2017 - Cuma)
AŞK ÜZERİNE (25 Ekim 2017 - Çarşamba)
PARTİ İÇİ DEMOKRASİ VE KATILIM (19 Ekim 2017 - Perşembe)
EKSEN KAYMASI REJİM SORUNU (12 Ekim 2017 - Perşembe)
CHP VE SİYASET (04 Ekim 2017 - Çarşamba)
AŞK KİTAPLARI ÜZERİNE (28 Eylül 2017 - Perşembe)
PETROL SAVAŞI (25 Eylül 2017 - Pazartesi)
SANAT YOLUNDA PİSACCO (21 Eylül 2017 - Perşembe)
AB DE TARTIŞMA (14 Eylül 2017 - Perşembe)
DİL GELİŞİMİ VE OKUMA (13 Eylül 2017 - Çarşamba)
ANAOKULUNUN YARARLARI (08 Eylül 2017 - Cuma)
MUSTAFA KEMAL VE MAHATMA GANDİ (02 Eylül 2017 - Cumartesi)
ASIL GÜZELLİK (28 Ağustos 2017 - Pazartesi)
SANATIN GÜCÜ(1) (21 Ağustos 2017 - Pazartesi)
YARATICILIK (15 Ağustos 2017 - Salı)
GÜZELLİĞE SAHİP OLMAK (10 Ağustos 2017 - Perşembe)
SANATIN GÜCÜ (03 Ağustos 2017 - Perşembe)
OSMANLI TOPLUMUNDA KADIN(1) (30 Temmuz 2017 - Pazar)
DEMOKRASİ SORUNU (27 Temmuz 2017 - Perşembe)
ÜNİVERSİTE VE ELİF HOCA (19 Temmuz 2017 - Çarşamba)
Geleceği Görmek (12 Temmuz 2017 - Çarşamba)
SAVAŞA KARŞI BARIŞ (07 Temmuz 2017 - Cuma)
HUZUR İÇİN ADALET (04 Temmuz 2017 - Salı)
DEĞİŞEN CHP NASIL OLMALI?(2) (29 Haziran 2017 - Perşembe)
DEĞİŞEN CHP NASIL OLMALI?(1) (15 Haziran 2017 - Perşembe)
TÜRKÇE SEVDALISI (08 Haziran 2017 - Perşembe)
DOĞA VE İNSANIN ÖLÜMÜ (26 Mayıs 2017 - Cuma)
EĞİTİM VE EDEBİYAT (18 Mayıs 2017 - Perşembe)
YENİ NESİL GENÇLİK (12 Mayıs 2017 - Cuma)
DOSTLUK İÇİN BARIŞ (05 Mayıs 2017 - Cuma)
SOSYAL DEMOKRASİ VE EKONOMİ (22 Nisan 2017 - Cumartesi)
DÜŞÜNMEK (20 Nisan 2017 - Perşembe)
TOPLUM VE HUKUKSAL BARIŞ (07 Nisan 2017 - Cuma)
HUKUK DEVLETİ (30 Mart 2017 - Perşembe)
DEMOKRASİ VE YURTSEVERLİK (23 Mart 2017 - Perşembe)
DEMOKRATİK EĞİTİM (16 Mart 2017 - Perşembe)
EVET-HAYIR (03 Mart 2017 - Cuma)
GÜVENSİZLİK VE KEYFİLİK (24 Şubat 2017 - Cuma)
VURGUN YEMİŞ ÜNİVERSİTELER! (09 Şubat 2017 - Perşembe)
KORKU VE DİKTAYA DAİR (26 Ocak 2017 - Perşembe)
BAĞIMSIZLIK FENERİ (23 Aralık 2016 - Cuma)
Yılanlı köy gecelerinde (16 Aralık 2016 - Cuma)
REJİM DEĞİŞİKLİĞİNE KARŞIYIZ (13 Aralık 2016 - Salı)
AB TÜRKİYE İLİŞKİLERİ (20 Kasım 2016 - Pazar)
CHP SOLDA (MI?) (27 Aralık 2015 - Pazar)
Çöken Eğitim (01 Ocak 0001 - Pazartesi)
Sayfa:
EKONOMİYE BAKIŞ
BAŞYAZI VE GÜNÜN YORUMU Çetin Remzi YÜREGİR
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI
Cihat OVALI-SPOR YORUM-PANORAMA
Cihat OVALI-SPOR YORUM-PANORAMA
22.HAFTADA BİRER PUANLA YETİNDİK
Cumali KARATAŞ
Cumali KARATAŞ
BEYLİKDÜZÜ´NDEN SEFAKÖY´E İSTANBUL TÜYAP KİTAP FUARI
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
‘ŞİRK DİNİ´ VE BU DİNİN İLAHLARI
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
ADANA RESMİNE BAK
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
ATATÜRK İLKELERİNİN VE DEVRİMLERİNİN ÖLÜMSÜZ VE SADIK BEKÇİSİ UĞUR MUMCUNUN ŞEHADETİNİN 26.YIL DÖNÜMÜ
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
TOPLUMSAL AYRIŞMA VE EĞİTİM
KONUK YAZAR
KONUK YAZAR
Dost acı söyler sayın Kılıçdaroğlu
Ahmet DUMAN
Ahmet DUMAN
Yılmaz Özdil´in “Mustafa Kemal´i”
M. Ziya YERGÖK
M. Ziya YERGÖK
SAHADAN GÖZLEMLER: HAYIR YÖNÜNDE
Cezmi DOĞANER
Cezmi DOĞANER
SOSYAL DEMOKRASİDE YEREL YÖNETİMLER
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
SAVCI DOĞAN ÖZ´Ü SAYGIYLA ANARKEN...
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
EKONOMİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ARTIYOR!
Prof. Dr. Özer OZANKAYA
Prof. Dr. Özer OZANKAYA
FRANSA´DA SARI-YELEKLİLER, YENİ BİR UYGARLIK TASARIMI ARIYORLAR - ARADIKLARI, ATATÜRK´ÜN UYGARLIK TASARIMI OLMASIN?! -
Zekai BULUÇ
Zekai BULUÇ
BU NE PERHİZ BU NE LAHANA TURŞUSU
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
Nasıl Bir Eğitim Sitemimiz Olsaydı Ar-Gör Ceren Şenel Öğrencisi Tarafından Öldürülmezdi
OKUR KÖŞESİ
OKUR KÖŞESİ
BAYRAM MI GELMİŞ?
Ata Alp And
Ata Alp And
DOSTLAR HATIRLANDIKÇA-2
1923 YENİDEN - Ercan AKARPINAR
1923 YENİDEN - Ercan AKARPINAR
İDLİP
EĞİTİMCİNİN KALEMİNDEN-Kemal Çelikkaya
EĞİTİMCİNİN KALEMİNDEN-Kemal Çelikkaya
Gözlemler…İzlenimler…
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
BÖLGEYE PANORAMİK BAKIŞ
Orhan ÖZDEMİR -OBRUK
Orhan ÖZDEMİR -OBRUK
KENDİ KÜLTÜRÜNDEN KORKMAK
Celal Topkan
Celal Topkan
Dünya için Atatürk´ün anlamı ne
ALİ TAŞ ADN.
ALİ TAŞ ADN.
“DOSTLAR BİZİ HATIRLASIN”
Saniye Akay Demirel
Saniye Akay Demirel
´Beni kör kuyularda merdivensiz bıraktın Denizler ortasında bak yelkensiz bıraktın.´
Av.Cemil DENLİ
Av.Cemil DENLİ
ATATÜRK 30 AĞUSTOS´U ANLATIYOR
İlhan ALPER
İlhan ALPER
HÜLYA ŞENKUL VE EDEBİYAT
Ahmet ERDOĞDU
Ahmet ERDOĞDU
YENİ ADANA GAZETESİNİN KUVAYI MİLLİYE RUHUYLA 100. YILI
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Tarihten Ders Almak
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
AL BAŞINA BELAYI
Adil OKAY
Adil OKAY
ADİL OKAY YAZDI: “ZAMANA ADANMIŞ YÜZLERİMİZ”*
Özcan İNCEOĞLU
Özcan İNCEOĞLU
DEMİRSPOR´DA ÜMİTLER TÜKENİYOR
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
ADANALI OLUNMAZ ADANALI DOĞULUR
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
ÜZÜNTÜYE CEZA
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
DÜNYA FAZİLET SAHİPLERİ İLE ŞEREFLİ VE MUTLUDUR
Hüseyin ÖZBEK
Hüseyin ÖZBEK
PREVEZE Mİ İNEBAHTI MI
Vahit ŞAHİN
Vahit ŞAHİN
ADANA DEMİRSPOR´A BAŞARILAR DİLERİZ
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Okur Hareketi
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
Volgada 11 gün-23
Birgül Ayman GÜLER
Birgül Ayman GÜLER
AKP´NİN ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ KOMİSYONDA ELE ALINIRKEN, “REJİM DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR” ELEŞTİRİLERİ SÜRÜYOR
TANSEL ÇÖLAŞAN
TANSEL ÇÖLAŞAN
Sevgili dostlar merhaba,
AZ ve  ÖZ A.AKDAMAR
AZ ve ÖZ A.AKDAMAR
BİRİ ANLATSA!...
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
ZELİHA VE ÇOCUKLARI
Ahmet YAHŞİ
Ahmet YAHŞİ
SEÇİM RENKLİ GEÇİYOR
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI

/resimler/2016-2/23/1416139429844.jpg

ADANA`DA NÖBETÇİ ECZANELER

/resimler/2015-5/28/1255038362873.jpg

ADANA İLİ ÖNEMLİ TELEFONLAR

/resimler/2016-3/22/1515302901917.jpg

HAFTANIN PANAROMASI

/resimler/2019-2/18/1521222535101.jpg