ANGARYA YASAKTIR
Tarih: 27.5.2016 11:17:27 / 370okunma / 0yorum
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!

Hiç kimse zorla çalıştırılamaz. Angarya yasaktır.” TC Anayasası Madde: 18.

Angarya bizzat Devlet eliyle yapılabilir mi? Hayır. Anayasa´ya göre o da mümkün değildir. Peki ya uygulamada durum nedir? Eğer biri çıkıp bu hükmü hatırlatmazsa, yasak delinebilir mi? Şüphesiz evet. Kimse karşı çıkmazsa angarya hodbehot pekala uygulanabilir. İşte örneği. …

………………………………………………

1984 yılının Mayıs ayında kaymakam vekili olarak Elazığ ili Sivrice kaymakamlığına atanmıştım. İlçede göreve başladıktan birkaç ay sonra bir gün, İlçe Cumhuriyet Savcısı değerli dostum Recep Trabzonlu bir sohbetimizde:

“-Kaymakam bey, Kayabağları muhtarı hakkında zimmet suçundan dava açacağım haberin olsun” dedi.

“-Ne yapmış?” diye sorunca da;

“-TEK´in (Türkiye Elektrik Kurumu) elektrik paralarını toplamış ama TEK veznesine yatırmamış, harcamış. TEK Müdürü şikayetçi oldu,” dedi.

Ben de kendisine; “Olay doğru bile olsa, zimmet suçunun oluşmayacağını, çünkü muhtarın, elektrik bedellerini toplayıp TEK veznesine yatırmak gibi kanunla verilmiş bir görevi bulunmadığını, olsa olsa emniyeti suistimal (kötüye kullanma) suçu olabileceğini,” söyledim. Bunun üzerine:

“-Haklı olabilirsin, iyi ki konuyu sana açmışım. Bu hususu bir de ben inceleyeyim,” dedi.

Bir müddet sonra da görüşünü belirtti:

“-Kaymakam bey haklısın. İnceledim, bu olayda zimmet suçu oluşmaz. Senin gibi düşünüyorum.”

………………………………………………….

O yıllarda, köylerimizin çoğunda elektrik yoktu. Medeniyetin göstergelerinden birisi olan elektrik kullanımının yaygınlaştırılması, hükümetlerin ve onları temsilen vali ve kaymakamların en önemli mesailerinden birisiydi. Elektrik bağlanan köyde haneler TEK´e abone yapılır, muhtara da ayda bir defa sayaçları okuyup, bulduğu rakamı kendisine bildirilen katsayı (tarife bedeli) ile çarpması sonucu oluşan elektrik bedelini hanelerden toplayarak, TEK veznesine teslim etmesi, TEK Müdürlüğü´nce tembih edilir veya yazılı olarak bildirilirdi. Bugünkü gibi, faturalarda elektrik bedeli üzerine bir takım ilave ücretler yükletilmiyordu en azından. Yani bu anlamda o günlerde daha masumdu elektrik kurumu. Elektrik dağıtım hizmetleri Devlet tekelindeydi, özel sektör yoktu ortada. Muhtar Devlet gelirini toplayan devlet görevlisi konumundaydı.

Valiliğe gidişimde konuyu Vali Yardımcısı değerli meslektaşım, ağabeyim Cengiz HOROZOĞLU´na açtım, olayı anlattım. O da; “Aynı konuda, TEK İl Müdürlüğü´nden pek çok şikayet aldıklarını ve bir çok muhtarın da bu suçtan yargılanmakta olduğunu, konunun Bakanlıklar nezdinde takip edilmesi gerektiğini, suçun zimmet suçu olamayacağı fikrine katıldığını,” ifade etti.

Dönüşte durumu kendi çapımda değerlendirdim. Birinin çıkıp, yönetenlere;

“-Ne yapıyorsunuz? Yaptığınız anayasal suçtur. Ücretini vermeden kimseye bir iş yaptıramazsınız!  İnsanları zorla çalıştıramazsınız,” demesi gerektiğini düşündüm.

Kim yapacaktı bunu? “Böyle gelmiş böyle gider” zihniyetindeki kamu görevlileri yapamazdı. Birinin ortaya çıkıp, üstleri tarafından fırçalanmayı göze alarak, “kral çıplak!” demesi gerekiyordu. Ölçtüm biçtim, konuyu yazıya dökmeye karar verdim. Nasıl olsa, ilde de benim gibi düşünen bir vali yardımcısı vardı. Belki de ondan manevi güç aldım, cesaretim arttı. O günün koşullarında, o kademedeki  bir kamu görevlisinin harcı değildi, bu çıkışı yapmak.

Anayasa´nın 18.nci maddesinden hareketle, “muhtarların köy elektriği tüketim bedelini toplama gibi bir görevleri olmadığını, hiçbir kanunda muhtarlara böyle bir görev verilmediğini, buna rağmen pek çok muhtarın zimmetle suçlanarak mahkemelerde sürünmekte olduğunu; konunun incelenerek yasal bir zemine bağlanmasını, isteyen muhtarların özel hukuk kuralları içerisinde bir sözleşme ile bu işi üstlenebileceklerini, ama emekleri karşılığının da kendilerine ödenmesi gerektiğini” ifade eden bir yazı hazırlayıp, İçişleri Bakanlığı´na iletilmek üzere Elazığ Valiliği´ne gönderdim.

………………………

Aradan iki/iki buçuk ay geçti. Yazımıza, İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü´nden bir cevap geldi. Yazıda özetle: “Konunun incelendiği, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı yetkilileriyle görüşüldüğü, muhtarların elektrik bedeli tahsili ile ilgili bir yükümlülüğü olmadığı, köy elektriği tüketim bedeli tahsili konusunda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı´nca bir Yönerge hazırlandığı ve bundan böyle bu Yönerge´ye göre hareket edileceği,” bildiriliyordu.

Birkaç gün sonra da Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı´nın Yönergesi ulaştı elimize. Yönergede, “Köy elektriği tüketim bedellerinin tahsili için sözleşme ile eleman istihdam edileceği, isteyen muhtarların da bu sözleşmeyi imzalayarak TEK adına elektrik bedeli tahsilatı yapabilecekleri,” belirtilmekteydi.

Böylece, haksız ve hukuksuz bir uygulama son bulmuş, ülke çapında kırk bin köy muhtarı angaryadan kurtarılmıştı.

………………………………..

Küçük küçük çakmak kıvılcımlarının sonuçta ne kadar büyük alevlere vesile olabileceğini ilk defa bu olayda gördüm. Daha sonraki yıllarda da benzer olaylara tanık oldum; yaşadım ve yeri geldiğinde, karanlıklara karşı çakmak çakmaya da devam ettim.

 

Sağlık ve afiyette kalasınız.

 

 

 

 

 

 

 

 

Anahtar Kelimeler: ANGARYA, YASAKTIR
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
KÖMÜR TAŞIMA VE DAĞITIM İHALESİ (23 Mart 2017 - Perşembe)
TACİZ Mİ, İFTİRA MI? (19 Mart 2017 - Pazar)
TACİZ Mİ, İFTİRA MI? (19 Mart 2017 - Pazar)
EĞRİYE EĞRİ DİYEBİLMEK (15 Mart 2017 - Çarşamba)
ATAMA YETKİSİ CUMHURBAŞKANINDA OLMALIDIR (11 Mart 2017 - Cumartesi)
TURAN KÖY (05 Mart 2017 - Pazar)
HAKİM HASAN BEY (22 Şubat 2017 - Çarşamba)
İFTİRA ATIYOR, HAKARET EDİYORSUNUZ! (20 Şubat 2017 - Pazartesi)
APAÇİLERİN YOLU (19 Şubat 2017 - Pazar)
SÜRGÜN (05 Şubat 2017 - Pazar)
KARLA MÜCADELE (15 Ocak 2017 - Pazar)
ALMAN FÜHRERİ HİTLER (03 Ocak 2017 - Salı)
Ç İ N Ç İ N (26 Aralık 2016 - Pazartesi)
BÖYLE GELMİŞ BÖYLE GİTMEZ! (15 Aralık 2016 - Perşembe)
ALADAĞ KKKKK (02 Aralık 2016 - Cuma)
SAKINCALI ÖĞRETMEN (2) (24 Kasım 2016 - Perşembe)
SAKINCALI ÖĞRETMEN (1) (23 Kasım 2016 - Çarşamba)
KIZILDAĞ 1986 (11 Kasım 2016 - Cuma)
MEYVELİ AĞAÇ (04 Kasım 2016 - Cuma)
TEBRİZLİ GENÇ (18 Ekim 2016 - Salı)
BİZ ONU GÜDEMEK, ARKASINDAN GİDEMEK (24 Ağustos 2016 - Çarşamba)
KARAİSALI´DA BİR MODEL DENEMESİ (29 Temmuz 2016 - Cuma)
YÜZÜNÜ DAHİ GÖRMEK İSTEMİYORUM (12 Temmuz 2016 - Salı)
TİN TİN GİDİP, TIN TIN DÖNMEK (28 Haziran 2016 - Salı)
DİLENCİSİ OLMAYAN İLÇELER (19 Mayıs 2016 - Perşembe)
Sayfa:
EKONOMİYE BAKIŞ
BAŞYAZI VE GÜNÜN YORUMU Çetin Remzi YÜREGİR
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
HAŞA MİN HUZUR
Birgül Ayman GÜLER
Birgül Ayman GÜLER
AKP´NİN ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ KOMİSYONDA ELE ALINIRKEN, “REJİM DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR” ELEŞTİRİLERİ SÜRÜYOR
Cumali KARATAŞ
Cumali KARATAŞ
MÜZİSYEN BİR AİLENİN TEMSİLCİSİ ALİ CANBOLAT
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
İNSANI YÜCELTEN İZLER BIRAKTILAR
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
18 MART ŞEHİTLERİ ANMA GÜNÜ
Ahmet ERDOĞDU
Ahmet ERDOĞDU
21.12.2015 DEN 23.11.2016 YAZI VE RÖPORTAJLAR-5
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
İNANMAK BU OLSA GEREK.
KONUK YAZAR
KONUK YAZAR
Celal TOPKAN- CUMHURİYETİN 93. KURULUŞ YILDÖNÜMÜNDE ATATÜRK´Ü ANLAMAK VE KAVRAMAK
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
DEVLETLER VE İNSAN
Ahmet  DUMAN
Ahmet DUMAN
Medyanın Halleri
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
ÜZÜNTÜYE CEZA
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
YOL AYRIMINDA, DÜŞÜNME ZAMANI…
M. Ziya YERGÖK
M. Ziya YERGÖK
AKP´NİN KORKUSU
Cihat OVALI-SPOR YORUM
Cihat OVALI-SPOR YORUM
OLMADI MI OLMUYOR
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
BÜYÜK TEHLİKE: SÜNNİ-Şİİ SAVAŞI
İlhan ALPER
İlhan ALPER
ARABESK
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
İnsanlığın Derinleşen Sosyal Sorunlarını Çözecek Olan İnsan Beyni mi? Yapay Zeka mı?
OKUR KÖŞESİ
OKUR KÖŞESİ
BAYRAM MI GELMİŞ?
Cezmi DOĞANER
Cezmi DOĞANER
DEMOKRASİ VE YURTSEVERLİK
TANSEL ÇÖLAŞAN
TANSEL ÇÖLAŞAN
Sevgili dostlar merhaba,
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
ZELİHA VE ÇOCUKLARI
Av.Cemil DENLİ
Av.Cemil DENLİ
“ARTIK MECLİS VAR !”
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Okur Hareketi
Celal Topkan
Celal Topkan
GELECEK SENİN DÜŞÜN VE ÖYLE KARAR VER
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
BAĞDAŞTIRMACILIK VE EĞİTİM
Hüseyin ÖZBEK
Hüseyin ÖZBEK
İNTİHAR BELGESİNİ YIRTAN MECLİSTEN ARDINDA İNTİHAR MEKTUBU BIRAKAN MECLİSE
Saniye Akay Demirel
Saniye Akay Demirel
´Beni kör kuyularda merdivensiz bıraktın Denizler ortasında bak yelkensiz bıraktın.´
Zekai BULUÇ
Zekai BULUÇ
GALİLEO GALİLE
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
CUMHURİYETİN DÖNÜM NOKTALARI (20)
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Takdir Senin Türkiye!
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
ZÜBEYDE HANIM
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
KÖMÜR TAŞIMA VE DAĞITIM İHALESİ
Vahit ŞAHİN
Vahit ŞAHİN
BİR EVET HİKAYESİ
Ahmet YAHŞİ
Ahmet YAHŞİ
İHTİYARLAR PERİŞAN EDİLMESİN
AZ ve  ÖZ A.AKDAMAR
AZ ve ÖZ A.AKDAMAR
BİRİ ANLATSA!...
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Bugün
10 °C
Pazar
11 °C
Pazartesi
12 °C
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI

/resimler/2016-2/23/1416139429844.jpg

ADANA`DA NÖBETÇİ ECZANELER

/resimler/2015-5/28/1255038362873.jpg

ADANA İLİ ÖNEMLİ TELEFONLAR

/resimler/2016-3/22/1515302901917.jpg

HAFTANIN PANAROMASI

/resimler/2017-3/20/1347519475780.jpg