ANGARYA YASAKTIR
Tarih: 27.5.2016 11:17:27 / 489okunma / yorum
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!

Hiç kimse zorla çalıştırılamaz. Angarya yasaktır.” TC Anayasası Madde: 18.

Angarya bizzat Devlet eliyle yapılabilir mi? Hayır. Anayasa´ya göre o da mümkün değildir. Peki ya uygulamada durum nedir? Eğer biri çıkıp bu hükmü hatırlatmazsa, yasak delinebilir mi? Şüphesiz evet. Kimse karşı çıkmazsa angarya hodbehot pekala uygulanabilir. İşte örneği. …

………………………………………………

1984 yılının Mayıs ayında kaymakam vekili olarak Elazığ ili Sivrice kaymakamlığına atanmıştım. İlçede göreve başladıktan birkaç ay sonra bir gün, İlçe Cumhuriyet Savcısı değerli dostum Recep Trabzonlu bir sohbetimizde:

“-Kaymakam bey, Kayabağları muhtarı hakkında zimmet suçundan dava açacağım haberin olsun” dedi.

“-Ne yapmış?” diye sorunca da;

“-TEK´in (Türkiye Elektrik Kurumu) elektrik paralarını toplamış ama TEK veznesine yatırmamış, harcamış. TEK Müdürü şikayetçi oldu,” dedi.

Ben de kendisine; “Olay doğru bile olsa, zimmet suçunun oluşmayacağını, çünkü muhtarın, elektrik bedellerini toplayıp TEK veznesine yatırmak gibi kanunla verilmiş bir görevi bulunmadığını, olsa olsa emniyeti suistimal (kötüye kullanma) suçu olabileceğini,” söyledim. Bunun üzerine:

“-Haklı olabilirsin, iyi ki konuyu sana açmışım. Bu hususu bir de ben inceleyeyim,” dedi.

Bir müddet sonra da görüşünü belirtti:

“-Kaymakam bey haklısın. İnceledim, bu olayda zimmet suçu oluşmaz. Senin gibi düşünüyorum.”

………………………………………………….

O yıllarda, köylerimizin çoğunda elektrik yoktu. Medeniyetin göstergelerinden birisi olan elektrik kullanımının yaygınlaştırılması, hükümetlerin ve onları temsilen vali ve kaymakamların en önemli mesailerinden birisiydi. Elektrik bağlanan köyde haneler TEK´e abone yapılır, muhtara da ayda bir defa sayaçları okuyup, bulduğu rakamı kendisine bildirilen katsayı (tarife bedeli) ile çarpması sonucu oluşan elektrik bedelini hanelerden toplayarak, TEK veznesine teslim etmesi, TEK Müdürlüğü´nce tembih edilir veya yazılı olarak bildirilirdi. Bugünkü gibi, faturalarda elektrik bedeli üzerine bir takım ilave ücretler yükletilmiyordu en azından. Yani bu anlamda o günlerde daha masumdu elektrik kurumu. Elektrik dağıtım hizmetleri Devlet tekelindeydi, özel sektör yoktu ortada. Muhtar Devlet gelirini toplayan devlet görevlisi konumundaydı.

Valiliğe gidişimde konuyu Vali Yardımcısı değerli meslektaşım, ağabeyim Cengiz HOROZOĞLU´na açtım, olayı anlattım. O da; “Aynı konuda, TEK İl Müdürlüğü´nden pek çok şikayet aldıklarını ve bir çok muhtarın da bu suçtan yargılanmakta olduğunu, konunun Bakanlıklar nezdinde takip edilmesi gerektiğini, suçun zimmet suçu olamayacağı fikrine katıldığını,” ifade etti.

Dönüşte durumu kendi çapımda değerlendirdim. Birinin çıkıp, yönetenlere;

“-Ne yapıyorsunuz? Yaptığınız anayasal suçtur. Ücretini vermeden kimseye bir iş yaptıramazsınız!  İnsanları zorla çalıştıramazsınız,” demesi gerektiğini düşündüm.

Kim yapacaktı bunu? “Böyle gelmiş böyle gider” zihniyetindeki kamu görevlileri yapamazdı. Birinin ortaya çıkıp, üstleri tarafından fırçalanmayı göze alarak, “kral çıplak!” demesi gerekiyordu. Ölçtüm biçtim, konuyu yazıya dökmeye karar verdim. Nasıl olsa, ilde de benim gibi düşünen bir vali yardımcısı vardı. Belki de ondan manevi güç aldım, cesaretim arttı. O günün koşullarında, o kademedeki  bir kamu görevlisinin harcı değildi, bu çıkışı yapmak.

Anayasa´nın 18.nci maddesinden hareketle, “muhtarların köy elektriği tüketim bedelini toplama gibi bir görevleri olmadığını, hiçbir kanunda muhtarlara böyle bir görev verilmediğini, buna rağmen pek çok muhtarın zimmetle suçlanarak mahkemelerde sürünmekte olduğunu; konunun incelenerek yasal bir zemine bağlanmasını, isteyen muhtarların özel hukuk kuralları içerisinde bir sözleşme ile bu işi üstlenebileceklerini, ama emekleri karşılığının da kendilerine ödenmesi gerektiğini” ifade eden bir yazı hazırlayıp, İçişleri Bakanlığı´na iletilmek üzere Elazığ Valiliği´ne gönderdim.

………………………

Aradan iki/iki buçuk ay geçti. Yazımıza, İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü´nden bir cevap geldi. Yazıda özetle: “Konunun incelendiği, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı yetkilileriyle görüşüldüğü, muhtarların elektrik bedeli tahsili ile ilgili bir yükümlülüğü olmadığı, köy elektriği tüketim bedeli tahsili konusunda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı´nca bir Yönerge hazırlandığı ve bundan böyle bu Yönerge´ye göre hareket edileceği,” bildiriliyordu.

Birkaç gün sonra da Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı´nın Yönergesi ulaştı elimize. Yönergede, “Köy elektriği tüketim bedellerinin tahsili için sözleşme ile eleman istihdam edileceği, isteyen muhtarların da bu sözleşmeyi imzalayarak TEK adına elektrik bedeli tahsilatı yapabilecekleri,” belirtilmekteydi.

Böylece, haksız ve hukuksuz bir uygulama son bulmuş, ülke çapında kırk bin köy muhtarı angaryadan kurtarılmıştı.

………………………………..

Küçük küçük çakmak kıvılcımlarının sonuçta ne kadar büyük alevlere vesile olabileceğini ilk defa bu olayda gördüm. Daha sonraki yıllarda da benzer olaylara tanık oldum; yaşadım ve yeri geldiğinde, karanlıklara karşı çakmak çakmaya da devam ettim.

 

Sağlık ve afiyette kalasınız.

 

 

 

 

 

 

 

 

Anahtar Kelimeler: ANGARYA, YASAKTIR
Yazarın Diğer Yazıları
GİRİŞİMCİ İDARECİLİK (19 Temmuz 2017 - Çarşamba)
ÖZALP´TE YİRMİ AY (10 Temmuz 2017 - Pazartesi)
SOSYAL SERMAYE (06 Temmuz 2017 - Perşembe)
OLUR MU, OLUR (30 Haziran 2017 - Cuma)
ÖZEL HASTANESİ OLMAYAN ORDU (23 Haziran 2017 - Cuma)
SAHTE DİPLOMA ÇETESİ (14 Haziran 2017 - Çarşamba)
TANRI MİSAFİRİ (07 Haziran 2017 - Çarşamba)
SURİYE, HATAY VE KIBRIS (3) (07 Haziran 2017 - Çarşamba)
ÖĞRETMENEVLERİ (02 Haziran 2017 - Cuma)
SURİYE, HATAY VE KIBRIS (2) (31 Mayıs 2017 - Çarşamba)
SURİYE, HATAY VE KIBRIS (27 Mayıs 2017 - Cumartesi)
İŞ PARAYLA YAPILIR (20 Mayıs 2017 - Cumartesi)
DENİZ BAYKAL (12 Mayıs 2017 - Cuma)
ARSA ÜRETİMİ ÖZALP BOYALDI ÖRNEĞİ (11 Mayıs 2017 - Perşembe)
K E H A N E T (04 Mayıs 2017 - Perşembe)
BUGÜN ÖĞRETMENLERİN MAAŞ GÜNÜ (26 Nisan 2017 - Çarşamba)
1982 ANAYASA REFERANDUMU (19 Nisan 2017 - Çarşamba)
TÜRK TİPİ BAŞKANLIK (3) (13 Nisan 2017 - Perşembe)
TÜRK TİPİ BAŞKANLIK (2) (12 Nisan 2017 - Çarşamba)
TÜRK TİPİ BAŞKANLIK (1) (11 Nisan 2017 - Salı)
MİLLİYETÇİLİK ÜLKÜCÜLÜK (09 Nisan 2017 - Pazar)
VALİLİK LOGOSU (06 Nisan 2017 - Perşembe)
BÖYLE Mİ OLMALIYDI ? (30 Mart 2017 - Perşembe)
PUTLAR VE İNSANLAR (29 Mart 2017 - Çarşamba)
KÖMÜR TAŞIMA VE DAĞITIM İHALESİ (23 Mart 2017 - Perşembe)
TACİZ Mİ, İFTİRA MI? (19 Mart 2017 - Pazar)
TACİZ Mİ, İFTİRA MI? (19 Mart 2017 - Pazar)
EĞRİYE EĞRİ DİYEBİLMEK (15 Mart 2017 - Çarşamba)
ATAMA YETKİSİ CUMHURBAŞKANINDA OLMALIDIR (11 Mart 2017 - Cumartesi)
TURAN KÖY (05 Mart 2017 - Pazar)
HAKİM HASAN BEY (22 Şubat 2017 - Çarşamba)
İFTİRA ATIYOR, HAKARET EDİYORSUNUZ! (20 Şubat 2017 - Pazartesi)
APAÇİLERİN YOLU (19 Şubat 2017 - Pazar)
SÜRGÜN (05 Şubat 2017 - Pazar)
KARLA MÜCADELE (15 Ocak 2017 - Pazar)
ALMAN FÜHRERİ HİTLER (03 Ocak 2017 - Salı)
Ç İ N Ç İ N (26 Aralık 2016 - Pazartesi)
BÖYLE GELMİŞ BÖYLE GİTMEZ! (15 Aralık 2016 - Perşembe)
ALADAĞ KKKKK (02 Aralık 2016 - Cuma)
SAKINCALI ÖĞRETMEN (2) (24 Kasım 2016 - Perşembe)
SAKINCALI ÖĞRETMEN (1) (23 Kasım 2016 - Çarşamba)
KIZILDAĞ 1986 (11 Kasım 2016 - Cuma)
MEYVELİ AĞAÇ (04 Kasım 2016 - Cuma)
TEBRİZLİ GENÇ (18 Ekim 2016 - Salı)
BİZ ONU GÜDEMEK, ARKASINDAN GİDEMEK (24 Ağustos 2016 - Çarşamba)
KARAİSALI´DA BİR MODEL DENEMESİ (29 Temmuz 2016 - Cuma)
YÜZÜNÜ DAHİ GÖRMEK İSTEMİYORUM (12 Temmuz 2016 - Salı)
TİN TİN GİDİP, TIN TIN DÖNMEK (28 Haziran 2016 - Salı)
DİLENCİSİ OLMAYAN İLÇELER (19 Mayıs 2016 - Perşembe)
Sayfa:
EKONOMİYE BAKIŞ
BAŞYAZI VE GÜNÜN YORUMU Çetin Remzi YÜREGİR
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
TEL KAFES VE KUYU
Vahit ŞAHİN
Vahit ŞAHİN
DUVARA KARŞI YÜRÜMEK
Cumali KARATAŞ
Cumali KARATAŞ
”ÇUKUROVA´DAN SESLER-1” ALİ LİMONCU
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
GİRİŞİMCİ İDARECİLİK
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
ŞİMDİLİK HOŞÇA KAL CANIM, GÜZEL İZMİR
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
ULUSAL KURTULUŞ SAVAŞININ ÖZGÜRLÜK VE EGEMENLİK GÜNEŞİ 19 MAYIS 1919 SABAHI KAHRAMANLAR DİYARI SAMSUNDA DOĞDU
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
ÜNİVERSİTELERDE ÖRGÜTSEL ADALET
Ahmet ERDOĞDU
Ahmet ERDOĞDU
21.12.2015 DEN 23.11.2016 YAZI VE RÖPORTAJLAR-5
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
İNANMAK BU OLSA GEREK.
KONUK YAZAR
KONUK YAZAR
DÜŞÜNCENİN BİLİM, SANAT VE GERÇEĞE UYGUNLUĞU-Fikri Akdeniz (*)
Ahmet DUMAN
Ahmet DUMAN
YENİ ADANA 100. YILI RÖPÖRTAJI
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
ÜZÜNTÜYE CEZA
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
AYRICALIKLI OLAN KİM?
M. Ziya YERGÖK
M. Ziya YERGÖK
SAHADAN GÖZLEMLER: HAYIR YÖNÜNDE
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
TARİHİN VERDİĞİ DERS VE ADALET YÜRÜYÜŞÜ
Zekai BULUÇ
Zekai BULUÇ
MANİSALI ALİ BEY
İlhan ALPER
İlhan ALPER
ALİ LİMONCU VE “ÇUKUROVA´DAN SESLER”
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
Böylesi Ancak Bizde Olur Dedirtecek Bir Memleket Durumu
OKUR KÖŞESİ
OKUR KÖŞESİ
BAYRAM MI GELMİŞ?
TANSEL ÇÖLAŞAN
TANSEL ÇÖLAŞAN
Sevgili dostlar merhaba,
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
ZELİHA VE ÇOCUKLARI
Av.Cemil DENLİ
Av.Cemil DENLİ
“ARTIK MECLİS VAR !”
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
ORTADOĞU GELİŞMELERİ
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Okur Hareketi
Hüseyin ÖZBEK
Hüseyin ÖZBEK
İNTİHAR BELGESİNİ YIRTAN MECLİSTEN ARDINDA İNTİHAR MEKTUBU BIRAKAN MECLİSE
Celal Topkan
Celal Topkan
ERDOĞAN FETÜLLAH GÜLEN İLİŞKİSİNİ, AMACINI VE SONUCUNU DOĞRU ANLAMAK VE KAVRAMAK GEREKİYOR
Saniye Akay Demirel
Saniye Akay Demirel
´Beni kör kuyularda merdivensiz bıraktın Denizler ortasında bak yelkensiz bıraktın.´
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Ben, Sen, O. Biz, Siz, Onlar
Cihat OVALI-SPOR YORUM
Cihat OVALI-SPOR YORUM
MAVİ ŞİMŞEKLER 34 PUANA DEMİR ATTI
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
YEMEN NERE? KOZAN NERE?
Cezmi DOĞANER
Cezmi DOĞANER
ÜNİVERSİTE VE ELİF HOCA
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
ADANA´DA FUTBOL
Ahmet YAHŞİ
Ahmet YAHŞİ
İHTİYARLAR PERİŞAN EDİLMESİN
Birgül Ayman GÜLER
Birgül Ayman GÜLER
AKP´NİN ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ KOMİSYONDA ELE ALINIRKEN, “REJİM DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR” ELEŞTİRİLERİ SÜRÜYOR
GÖKTEN GELEN-BASRİ GÖK
GÖKTEN GELEN-BASRİ GÖK
PROMOSYON NEDİR?
AZ ve  ÖZ A.AKDAMAR
AZ ve ÖZ A.AKDAMAR
BİRİ ANLATSA!...
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Bugün
25 °C
Pazartesi
25 °C
Salı
25 °C
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI

/resimler/2016-2/23/1416139429844.jpg

ADANA`DA NÖBETÇİ ECZANELER

/resimler/2015-5/28/1255038362873.jpg

ADANA İLİ ÖNEMLİ TELEFONLAR

/resimler/2016-3/22/1515302901917.jpg