150´likler 150 kişimiydi?
Tarih: 20.7.2016 09:52:16 / 621okunma / 0yorum
Ahmet DUMAN

Önümüzdeki Pazar günü Lozan Antlaşmasının yıldönümü, yani 24 Temmuz. Bizim için bayram; Lozan bayramı.

Size bu yazımda Antlaşmanın “Genel Af” başlıklı bölümünden söz etmek istiyorum. Nedense antlaşmada böyle bir bölüm var. Türkiye ve Yunanistan karşılıklı olarak kendi ülkelerinde genel af ilan edecekler ve bu af sonucunda karşılıklı olarak ülkelerinde savaş sırasında suç işleyenlerle ilgili af çıkaracaklardır. Antlaşmanın bu bölümünde maddeler halinde hangi suçların affedileceği ayrıca ayrıntılı olarak anlatılmış ve karara bağlanmıştır.

Fakat Ulusal Savaş sırasında birçok ihanet çeteleri ve hainlerle de yapılan mücadele bazı kişi ve zümrelerin de söz konusu genel aftan yararlanmasına Türkiye razı olmamış, bu hainleri cezalandırmak üzere bir protokol için karşı tarafı zorlamıştır.

Antlaşmanın genel af başlıklı bölümünde “ Türkiye´de yerleşik olarak bulunanlardan 1 Ağustos 1914 ile 20 Kasım 1922 tarihleri arasında siyasi veya askeri suç işleyenler bu suçlarından dolayı yargılanıp cezalandırılmayacaklardır” Bu suçların arasında Lozan Antlaşmasına taraf olan Devletlerden herhangi birine herhangi bir şekilde yardım etmek suçları da vardır. Anlaşılacağı üzere dolaylı olarak “hainlik” tanımlanmıştır. Antlaşmaya taraf olan diğer ülkeler başta İngiltere “adamlarına” sahip çıkmak üzere antlaşmaya böyle bir madde koymuşlardır.

Türkiye bu maddeye karşı çıkmıştır. “Biz bir ölüm kalım savaşında ülkemizi kurtarmaya çalışırken ihanet edenleri nasıl affedelim? Üstelik “genel Af “ bizim iç işimizdir siz karışamazsınız.” diyerek ısrar edince bir protokol eklenmiş ve Türkiye´nin cezalandırabileceği kişi sayısı 150 ile sınırlandırılmıştır. Bu cezalandırma işlemi Antlaşmanın taraflarınca kabulü ve onayından sonra “sürgün” yani ülke sınırları dışında çıkarılması şeklinde olacaktır.

Lozan Antlaşması 23 Ağustos 1923 günü Meclis tarafından kabul edilip onaylandıktan sonra antlaşmanın “Genel Af” başlıklı bölümünün uygulanması çalışmaları ve Sürgünle cezalandırılacak olan 150´liklerin saptanması için bir komisyon oluşturulmuştur. Fakat unutulamayan acı geçmiş ve yaşananlar insanların hem “Genel Af” konusunda hem de 150´likler konusunda tepkilerini ve seslerini yükseltmelerine neden olmuştur.  İsmet Paşa “Affı umumi beyannamesinin ruhu 10 seneden beri devam edegelen birçok sorunu bir defada çözmek ve yatıştırmak arzusudur. Yalnız, bu affı umumiden vatana karşı görevini ihmal etmiş ve içinde bulundukları suçluluktan kendilerini hiçbir surette kurtaramayacak olanlar da yararlanmışlardır. Affı umumi beyannamesinin zayıf olan yanı da budur. Fakat bu sakıncayı 150 kişiyi istisna tutarak ve mazinin silinip unutulacağı ümidine bağlanarak göze aldık (TBMM Zabıt ceridesi, D. 2, C. 1: 279)” diyerek ortalığı sakinleştirmeye çalışmıştır.

İçişleri Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğünün bu 150 ismi saptamak için yaptığı çalışma sonucunda 600 kişilik bir liste ortaya çıkmıştır! Sayının, Antlaşma uyarınca 150 olması gerektiği için liste tekrar gözden geçirilmiş zorlukla yeni bir liste hazırlanmıştır. Ancak bu kez de sayı 149 olunca bir kişi daha eklenerek tamamlanmıştır.

Eklenen son kişi de, geri kalan 149 kişinin de kimler oldukları bu gün biliniyor. Bilinmeyen, ilk hazırlanan 600 kişinin kimler olduğu; bunlar hiç açıklanmamış. Antlaşma nedeniyle 150 kişiyle sınırlanan ancak saptanan ve cezalandırılmalarının gerektiği düşünülen diğer 450 kişinin isimleri hiç açıklanmamış. Şimdi merak ettiğim konu, bu 150 kişi ilk hazırlanan listeden mi seçildi yoksa o 600 kişi gizlenip yeni bir liste mi hazırlandı?

Devletin resmi organları eliyle ihanetleri belgelenen ve cezaya çarptırılması gereken bu adamların bu 600 kişinin kimler olduğunu hangi görevlerde bulundukları, sonradan neler yaptığı kimlerin yakını olduklarını merak etmez misiniz? Yaşadığımız bunca şeylerin yitirmek üzere olduğumuz Cumhuriyetimizin bölünmek üzere olan Ülkemizin bu duruma düşmesinde paylarının, katkılarının olup olmadığını merak etmez misiniz?

Ben çok merak ediyorum. Bu bilgilere ulaşabilecek kim varsa onlardan rica ediyorum. Bu merakımı lütfen giderin.

 Meraklısına birkaç not: İsmet Paşanın konuşmasını Prof.Dr. Nurşen Mazıcının SBF dergisinin  55-1 numaralı  sayısına yazdığı “Af Yasalarında 150´likler” başlıklı makalesinden aldım. 150´liklerle ilgili belge, bilgi ve daha birçok ayrıntı, isimler ve görevler her kaynakta bulunabiliyor.

 

 

Anahtar Kelimeler: likler, kişimiydi
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Az Gittik, Uz Gittik-2 (18 Ekim 2017 - Çarşamba)
Barzani Perişan, Sıra ABD´de! (11 Ekim 2017 - Çarşamba)
Az Gittik, Uz Gittik... (04 Ekim 2017 - Çarşamba)
Anketi Boş Ver, Listeye Bak! (20 Eylül 2017 - Çarşamba)
Günah, Yasak ve Spor. (23 Ağustos 2017 - Çarşamba)
Hadi Gözünüz Aydın... (16 Ağustos 2017 - Çarşamba)
Göçmenlik ve Göçmenler Üzerine… (09 Ağustos 2017 - Çarşamba)
İyi ki, Resmi Tarih Var! (02 Ağustos 2017 - Çarşamba)
Şehremanetinden Belediye´ye (26 Temmuz 2017 - Çarşamba)
YENİ ADANA 100. YILI RÖPÖRTAJI (21 Temmuz 2017 - Cuma)
Okumak (05 Temmuz 2017 - Çarşamba)
TARİH OKUMAK… (28 Haziran 2017 - Çarşamba)
Yürüyelim Arkadaşlar… (21 Haziran 2017 - Çarşamba)
Türkiye İran Ol(a)mayacak! (14 Haziran 2017 - Çarşamba)
Bir Gazete Neden Okunmaz? (07 Haziran 2017 - Çarşamba)
CHP Bir Siyasi Partidir(3) (31 Mayıs 2017 - Çarşamba)
CHP Bir Siyasi Partidir…(2) (24 Mayıs 2017 - Çarşamba)
CHP Bir Siyasi Partidir… (17 Mayıs 2017 - Çarşamba)
Ne Olacak Şimdi? (03 Mayıs 2017 - Çarşamba)
“Yok, Hükmündedir” in Hükmü… (26 Nisan 2017 - Çarşamba)
Artık, Hiçbir Şey Eskisi Gibi Değil. (19 Nisan 2017 - Çarşamba)
Ne Yapılabilir? Nasıl Yapılır? (12 Nisan 2017 - Çarşamba)
Medyanın Halleri (22 Mart 2017 - Çarşamba)
Ne Tabloymuş Ama! (15 Mart 2017 - Çarşamba)
Necmettin Erbakan´ı anlamak ve anmak. (08 Mart 2017 - Çarşamba)
28 Şubat´tan Geriye Ne Kaldı? (01 Mart 2017 - Çarşamba)
28 Şubat´ı Nasıl Bilirdiniz? (22 Şubat 2017 - Çarşamba)
Artık Şapkadan Kuş Çıkmıyor… (08 Şubat 2017 - Çarşamba)
Kanun-i Esasiden, Anayasaya… (01 Şubat 2017 - Çarşamba)
TANRI DAĞINDAN BEŞTEPEYE, (18 Ocak 2017 - Çarşamba)
Majestelerinin STK´ları Bunlar… (10 Ocak 2017 - Salı)
Aaah Gerçek. Ah! (05 Ocak 2017 - Perşembe)
Kızılordu Korosu yok oldu! (28 Aralık 2016 - Çarşamba)
Kökten Dinciliğin Önlenemeyen Yükselişi… (21 Aralık 2016 - Çarşamba)
Can Sıkıntısından… (14 Aralık 2016 - Çarşamba)
Tarımı Yeniden Keşfetmek… (23 Kasım 2016 - Çarşamba)
Dünya, Kimlerin Eline Kaldı? (17 Kasım 2016 - Perşembe)
Atatürk 1938 yılında neler yaptı? (09 Kasım 2016 - Çarşamba)
Sorun devam ediyor: Kaht-ı rical… (02 Kasım 2016 - Çarşamba)
Reis! (12 Ekim 2016 - Çarşamba)
Şu, Bizim Boris… (05 Ekim 2016 - Çarşamba)
Tarih mi? Hangi Tarih? (28 Eylül 2016 - Çarşamba)
Ben Dememiş miydim? (07 Eylül 2016 - Çarşamba)
Bir Tek Boynumuz Eğri Olsaydı… (31 Ağustos 2016 - Çarşamba)
Kemal Bey Kime Ne Veriyor? (24 Ağustos 2016 - Çarşamba)
Zavallı Türkçe… (17 Ağustos 2016 - Çarşamba)
Kim Kazançlı Çıktı? (10 Ağustos 2016 - Çarşamba)
Çağrışım… (03 Ağustos 2016 - Çarşamba)
15 Temmuza Bir de Üçüncü Dünyadan Bakalım (27 Temmuz 2016 - Çarşamba)
Bir Ramazan Böyle Geçti (13 Temmuz 2016 - Çarşamba)
AB; Uzun Bir Hikâye… (01 Temmuz 2016 - Cuma)
Büyük Umutlar, Küçük Hesaplar… (22 Haziran 2016 - Çarşamba)
Siyaset Aracı Olarak Mağduriyet ve Diploma… (15 Haziran 2016 - Çarşamba)
Türk´ü Türk´e Anlatmak ve Sonuç (08 Haziran 2016 - Çarşamba)
Yine İstikrar Kullanılıyor… (01 Haziran 2016 - Çarşamba)
Anayasalar Nedir? Ne İçin Yapılırlar? (25 Mayıs 2016 - Çarşamba)
1919, Cumhuriyetin En Uzun Yılıydı… (18 Mayıs 2016 - Çarşamba)
Siyaseti Kendi Geleneğine Göre Yapmak… (11 Mayıs 2016 - Çarşamba)
Erken Seçim Olur mu? (04 Mayıs 2016 - Çarşamba)
Ulusal Egemenlik Neydi? (21 Nisan 2016 - Perşembe)
Cin şişeye girer mi? (13 Nisan 2016 - Çarşamba)
TIME´ın kapakları… (06 Nisan 2016 - Çarşamba)
“Ne Yaptı Bu Devlet Size Ulan?” (30 Mart 2016 - Çarşamba)
Birlik Olunacak Ne Bıraktınız? (23 Mart 2016 - Çarşamba)
Fildişi Sahili´ne Ne Oldu Acaba? (16 Mart 2016 - Çarşamba)
Yüzde 25´le de yapılacak şeyler vardır. (09 Mart 2016 - Çarşamba)
Tarih, Ders Olarak Niye Okutuluyor? (02 Mart 2016 - Çarşamba)
Baykal´ı Anlayabilmek… (24 Şubat 2016 - Çarşamba)
Ne Var Bu Yurtdışında? (17 Şubat 2016 - Çarşamba)
CHP Kurultayına Başka Bir Bakış… (10 Şubat 2016 - Çarşamba)
Torba Yasa Cumhuriyeti… (03 Şubat 2016 - Çarşamba)
Kemal Bey Kiminle Masaya Oturuyor? (27 Ocak 2016 - Çarşamba)
Kemal Bey´in Son Zaferi! (20 Ocak 2016 - Çarşamba)
Geçmişten Bu Güne (13 Ocak 2016 - Çarşamba)
CHP´de Korkular. (06 Ocak 2016 - Çarşamba)
Yeni Yıl (30 Aralık 2015 - Çarşamba)
Masal Devam Ediyor… (17 Aralık 2015 - Perşembe)
150´liklerden geriye kalanlar… (09 Aralık 2015 - Çarşamba)
Herkes Üzerine Düşeni Yaptı… (02 Aralık 2015 - Çarşamba)
Herkesin Demokrasisi Kendine… (25 Kasım 2015 - Çarşamba)
Anayasaların Kaderi… (18 Kasım 2015 - Çarşamba)
Karizma Ve Yaşam (11 Kasım 2015 - Çarşamba)
Hezimete Alışmak… (04 Kasım 2015 - Çarşamba)
92.yılında Cumhuriyet ve Etnisite… (26 Ekim 2015 - Pazartesi)
Bayrak… (21 Ekim 2015 - Çarşamba)
Ahmet Beyin Masalları… (14 Ekim 2015 - Çarşamba)
İşi, Ta Başından Biliyorlardı… (07 Ekim 2015 - Çarşamba)
Aymazlık mı? İki yüzlülük mü? (30 Eylül 2015 - Çarşamba)
Bu Gün Bayram. (23 Eylül 2015 - Çarşamba)
Açlık… (16 Eylül 2015 - Çarşamba)
Ey Ruh! (09 Eylül 2015 - Çarşamba)
CHP´ye Küçük Tavsiyeler… (19 Ağustos 2015 - Çarşamba)
Eğit-Donatın acıklı sonu… (12 Ağustos 2015 - Çarşamba)
Hafiflik… (05 Ağustos 2015 - Çarşamba)
Toz Duman Arasında… (29 Temmuz 2015 - Çarşamba)
Lozan´dan Suruç´a… (22 Temmuz 2015 - Çarşamba)
Becerikli Milletiz Vesselam… (15 Temmuz 2015 - Çarşamba)
Bir, Bir daha kaç eder? (09 Temmuz 2015 - Perşembe)
Benzetmek Gibi Olmasın… (01 Temmuz 2015 - Çarşamba)
Demirel ve Demokrasi üzerine birkaç not… (24 Haziran 2015 - Çarşamba)
Her Şey Zamanında… (18 Mayıs 2015 - Pazartesi)
Din İstismarı Fıtratlarında Var… (12 Mayıs 2015 - Salı)
Sayfa:
EKONOMİYE BAKIŞ
BAŞYAZI VE GÜNÜN YORUMU Çetin Remzi YÜREGİR
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
Nurettin ÇELMEOĞLU - BİRAZ GÜL BİRAZ DİKEN
İSTANBUL´A İHANET ADANA´YA KEHANET
Vahit ŞAHİN
Vahit ŞAHİN
4.ŞEHİR TİYATROLARI BULUŞMASI
Cumali KARATAŞ
Cumali KARATAŞ
“ÇUKUROVA´DAN SESLER-3” KAZIM KARAÖRS ***UNUTULAN BİR SAZ USTASI KAZIM KARAÖRS***
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
MÜLKİ AMİR ‘ÜZERİNE KUMA´ KABUL EDER Mİ?
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
CUMHURİYET – TÜRK MUCİZESİ
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
19 EYLÜL GAZİLER GÜNÜ BÜYÜK TÜRK MİLLETİNE VE KAHRAMAN TÜRK ORDUSU İLE EMNİYET MENSUPLARINA KUTLU VE MUTLU OLSUN
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
OKUL MÜDÜRÜ BİLGİYİ ÖĞRETMENDEN SAKLAMAMALI
Ahmet ERDOĞDU
Ahmet ERDOĞDU
21.12.2015 DEN 23.11.2016 YAZI VE RÖPORTAJLAR-5
KONUK YAZAR
KONUK YAZAR
FİFA KOKARTLI İLYAS AYAN´A VEFA
Ahmet DUMAN
Ahmet DUMAN
Az Gittik, Uz Gittik-2
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
SES BAYRAĞIMIZI DALGALANDIRMA ZAMANI
M. Ziya YERGÖK
M. Ziya YERGÖK
SAHADAN GÖZLEMLER: HAYIR YÖNÜNDE
Cezmi DOĞANER
Cezmi DOĞANER
AB´NİN TÜRKİYE´YE MALİ YARDIMI AZALTMASI NE ANLAMA GELİYOR?
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
EKONOMİMİZDE HİNT YAZI
Prof. Dr. Özer OZANKAYA
Prof. Dr. Özer OZANKAYA
NUTUK (SÖYLEV), YÜCE DEĞERİNİ, 90. YILINDA DA TÜM GÖRKEMİYLE KORUYOR!
Zekai BULUÇ
Zekai BULUÇ
Beni Kör Kuyularda Merdivensiz Bıraktın !
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
Araştırma Üniversiteleri, Çukurova Üniversitesinin Kaçırdığı Şansı Yeniden Yakalama Olasılığı Ve Öneriler İbrahim Ortaş, iortas@cu.edu.tr
OKUR KÖŞESİ
OKUR KÖŞESİ
BAYRAM MI GELMİŞ?
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
RAKKA´DA AÇILAN POSTER
Celal Topkan
Celal Topkan
BU TARIM VE EKONOMİ POLİTİKASI TÜRKİYE´Yİ ÇÖKERTİR
Av.Cemil DENLİ
Av.Cemil DENLİ
ARMAGEDDON
Saniye Akay Demirel
Saniye Akay Demirel
´Beni kör kuyularda merdivensiz bıraktın Denizler ortasında bak yelkensiz bıraktın.´
İlhan ALPER
İlhan ALPER
YİTİK BİR SAZ: KAZIM KARAÖRS
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Sözüm Sana İşçi Sınıfı!
Cihat OVALI-SPOR YORUM
Cihat OVALI-SPOR YORUM
DERBİNİN GALİBİ TARAFTAR
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
BİZİM KÖY´ÜN HALLERİ (NAR)
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
DR.ERCAN ATALAY VE ASKF
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
Süreyya KÖLE - YANSIMALAR
ÜZÜNTÜYE CEZA
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
Tufan ALPAT-EMEKLİ HAKİM
NİKAH VE MÜFTÜLÜK
Hüseyin ÖZBEK
Hüseyin ÖZBEK
TAHSİN ÇAVUŞ´UN ÖLDÜĞÜ GÜN
Ahmet YAHŞİ
Ahmet YAHŞİ
HER MAÇ BÖYLE OLMALI
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Düşler Düşünceler-Tekgül Arı
Okur Hareketi
Birgül Ayman GÜLER
Birgül Ayman GÜLER
AKP´NİN ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ KOMİSYONDA ELE ALINIRKEN, “REJİM DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR” ELEŞTİRİLERİ SÜRÜYOR
TANSEL ÇÖLAŞAN
TANSEL ÇÖLAŞAN
Sevgili dostlar merhaba,
GÖKTEN GELEN-BASRİ GÖK
GÖKTEN GELEN-BASRİ GÖK
ÜLKEMİZDEKİ SURİYELİLER;
AZ ve  ÖZ A.AKDAMAR
AZ ve ÖZ A.AKDAMAR
BİRİ ANLATSA!...
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
AHMET KAYTANCI-GÖKÇEBEL
ZELİHA VE ÇOCUKLARI
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Bugün
17 °C
Salı
17 °C
Çarşamba
16 °C
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI

/resimler/2016-2/23/1416139429844.jpg

ADANA`DA NÖBETÇİ ECZANELER

/resimler/2015-5/28/1255038362873.jpg

ADANA İLİ ÖNEMLİ TELEFONLAR

/resimler/2016-3/22/1515302901917.jpg

HAFTANIN PANAROMASI

/resimler/2017-10/17/1339146229905.jpg