TARİHTE BU HAFTA 29 EKİM ÖZEL YAZISI
30 EKİM 1923 GÜNÜ CUMHURBAŞKANI MUSTAFA KEMAL PAŞA´NIN KENDİ EL YAZISIYLA İSMET İNÖNÜ´YE YAZDIĞI TARİHİ MEKTUP
Tarih: 29.10.2015 09:46:06 / 2069okunma / 4yorum
Ahmet ERDOĞDU

Değerli okurlar, Şimdi sizlere tarihi önemi bakımından Türkiye´de Bir Gazete´de ve İnternet sayfasında ilk defa yayınlanacak olan eşsiz bir mektubu sunuyoruz. Bu mektup, şu an mektubu elinde bulunduran Sayın S. Eriş ÜLGER´in özel izniyle yayınlamaktadır. Bu sebeple kendilerine huzurlarınızda teşekkür ediyoruz

/resimler/2015-10/24/0947208045188.jpg

“Sevgili Paşam!

Cumhuriyetin ilk Başbakanı olarak seni düşünüyorum.

Dur, hiç itiraz etme.

Niye seni seçtiğimi imdi anlayacaksın.

Bizi yine büyük bir savaş bekliyor. Durumumuzun bir bölümünü cephe komutanı ve Lozan Baş Delegesi olarak elbette biliyorsun.

Büyük devletlerin bu sefil duruma bakarak, kısa zamanda pes edeceğimizi sandıklarını Lozan dönüşü sen bize anlattın.

Ben sana şimdi bildiğinden daha da acıklı olan genel durumu özetleyeceğim.

Bize geri, borçlu, hastalıklı bir vatan miras kaldı.

Yoksul bir köylü devletiyiz.

Dört mevsim kullanılabilir karayollarımız yok denecek kadar az. 4.000 kilometre kadar demiryolu var Anadolu´da. Bir metresi bile bizim değil. Üstelik yetersiz. Ülkenin kuzeyini güneyine, batısını doğusuna bağlamamız, vatanın bütünlüğünü sağlamamız şart.

Denizciliğimiz acınacak durumda.

Köylümüzü topraklandırmalı, ihtiyacı olan bir çift öküz ile bir saban vererek çiftçi yapmalıyız.

Doğudaki aşiret, bey, ağa, şeyh düzeni Cumhuriyetle de insanlıkla da bağdaşmaz.

Bu durumu düzeltmeli, halkı kurtarmalıyız.

Her yerde tefeciler halkı eziyor.

Güya tarım ülkesiyiz ama ekmeklik unumuzun çoğunu dışardan getiriyoruz.

Sığır vebası hayvancılığımızı öldürüyor.

Doktor sayımız 337, sağlık memuru 434, ebe sayısı 136. Pek az şehirde eczane var. Salgın hastalıklar insanlarımızı kırıyor. 3 milyon insanımız Trahomlu, Sıtma, Tifüs, Verem, Frengi, Tifo salgın halinde. Bit ciddi sorun. Nüfusumuzun yarısı hasta. Bebek ölüm oranı %60´ı geçiyor. Nüfusun %80´i kırsal bölgede yaşıyor, bunun önemli bölümü göçebe.

Telefon, motor, makine yok.

Sanayi ürünlerini dışardan alıyoruz. Kiremidi bile ithal ediyoruz. Elektrik yalnız İstanbul ve İzmir´in bazı semtlerinde var.

Düşmanın yaktığı köy sayısı 830. Yanan bina sayısı 114.408. Ülkeyi nerdeyse yeniden kurmamız gerekiyor.

Yunanistan´dan gelen göçmen sayısı da 400 bini geçecek.

İktisadi hayatımız da, eğitim durumumuz da içler acısı. İktisatçımız da çok az. Zorunlu okuma yaşındaki çocukların ancak dörtte birini okutabiliyoruz. Halkın eğitimi hiç çözülmemiş.

Oysa Cumhuriyetin insan malzemesini hazırlamalı, namus cephesini güçlendirmeliyiz.

Kültür eserleri kaçırılmış, kaçırılmaya devam ediliyor. Raporlarda daha ayrıntılı, daha acı bilgiler var.

Bunları bakanlara ve parti yönetim kuruluna da ver. Genel durumu tam bilsinler.

Bütçemiz, gelirimiz yetersiz. İktisadi çıkmazdan kurtulmak için geliştirdiğim bir düşüncem var. Bu düşünceyi günü gelince konuşuruz. Hedefimiz milli iktisat, bağımsızlığın süreli olması için iktisadi bağımsızlık temel ilkemiz olmalı.

Osmanlı bu gerçeği geç fark etti. Fark ettiği zaman çok geç kalmıştı.

Cumhuriyete uygun bir anayasaya gerek var. Bu zor durumdan nasıl çıkabileceğini gösteren ne bir örnek var önümüzde, ne de bir deney. Ama yılmamak, ucuz, geçici çarelerle yetinmemek, halkı kurtarmak için sorunları çözmek, kalkınmak, ilerlemek, milli egemenliğe dayalı, uygar ve özgür bir toplum oluşturmak, yüzyılımızın düzeyine yetişmek, kısacası çağdaşlaşmak, bu büyük ideali tam olarak başarmak zorundayız.

Bu ana kadar bu ideali koruyarak geldik. Bundan sonra daha hızlı yürümek zorundayız. Bunun için gerekli yöntemi, yolu birlikte arayıp bulacağız.

Yoksul ve esir ülkelere örnek olacağız.

Kaderin bizim kuşağımıza yüklediği kutsal bir görev bu. Bu büyük görevin ağırlığını ve onurunu seninle paylaşmak istedim. Allah yardımcımız olsun.”

Mustafa Kemal Paşa, 30 Ekim 1923´te Çankaya Köşkünde İsmet Paşa´ya bu raporu verir. Ülkenin durumu o zaman ki şartlarda böyleydi. Zaferden sonra Türkiye´nin içler acısı durumu, enkaz halindeki bir ülkeyi yeniden inşa etmek gerekiyordu. Bu şartlar altında ülkeyi yeniden kurmak için hiçbir yerden borç almadan, fabrikalar kurulmuş, yeni yollar ve demiryolları yapılmış, okullar açılmış (üniversiteler) sanata ve kültüre ağırlık verilmiş, ülkede okur, yazar oranı arttırılmış, yurt dışına öğrenci gönderilmiş, hastaneler inşa edilmeye başlanmış, telefon, telgraf, posta işletmeleri hızlandırılmış ve yıllık kalkınma hızı %25´lere çıkmıştı.

Yoksul bir ülkeden aydınlık, laik, çağdaş bir millet yeniden yaratılmıştı.

Ya şimdi…

NOT: Bu mektubun orijinali, Sayın S. Eriş ÜLGER´den izin alınmadan yayınlanamaz, alıntı yapılamaz ve kullanılamaz.

Anahtar Kelimeler:
Okuyucu Yorumları (4 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
özlem eraslan
29.10.2015 10:35:30
hepimizle paylaştığınız bu mektup için teşekkür ederiz Ahmet Bey.. Atatürk´ün bir dünya lideri olduğunu bu mektupla daha iyi anlıyoruz. Ülkenin içinde olduğu kaostan biraz nefes almamızı sağladınız, bir umut verdiniz. teşekkür ederim.
Çetin Türker
2.11.2015 21:25:07
Sayın yazar Cumhuriyetin hangi şartlarda kurulduğunu, Osmanlı´nın kötü mirasının nasıl ve hangi çabalarla üstesinden gelindiğini umarım birileri de anlar emeğinize sağlık teşekkürler
OBEN YILMAZ
5.11.2015 10:04:37
Ahmet Bey beni yine ve yeniden şaşırtmayı başardınız. Aydınlık ve umut verici kaleminize hayran ben şimdi de süpriz bir mektuba sayenizde şahitlik etmekteyim.Ülkemin karanlık günler geçirdiği,insanların hafıza kaybı yaşadığı bu dönemede beyaz bir rüzgar gibi çarptı yüzümüze. Atatürk´ün nefesini bize tekrar ulaştırıp,sarstığınız için çok teşekkür ederim.
OBEN YILMAZ
5.11.2015 10:06:36
Ahmet Bey beni yine ve yeniden şaşırtmayı başardınız. Aydınlık ve umut verici kaleminize hayran ben şimdi de süpriz bir mektuba sayenizde şahitlik etmekteyim.Ülkemin karanlık günler geçirdiği,insanların hafıza kaybı yaşadığı bu dönemede beyaz bir rüzgar gibi çarptı yüzümüze. Atatürk´ün nefesini bize tekrar ulaştırıp,sarstığınız için çok teşekkür ederim.
Yazarın Diğer Yazıları
ATATÜRK´ÜN İZİNDE (4) (09 Kasım 2016 - Çarşamba)
ATATÜRK´ÜN İZİNDE (3) (02 Kasım 2016 - Çarşamba)
ATATÜRK´ÜN İZİNDE (2) (25 Ekim 2016 - Salı)
ATATÜRK´ÜN İZİNDE (1) (19 Ekim 2016 - Çarşamba)
KURTULUŞ SAVAŞI GÜNLERİ (8) (24 Mayıs 2016 - Salı)
KURTULUŞ SAVAŞI GÜNLERİ (7) (16 Mayıs 2016 - Pazartesi)
KURTULUŞ SAVAŞI GÜNLERİ (6) (07 Mayıs 2016 - Cumartesi)
KURTULUŞ SAVAŞI GÜNLERİ (5) (02 Mayıs 2016 - Pazartesi)
“MİSAK-I MİLLİ ASGARİ PROGRAMDIR” (04 Nisan 2016 - Pazartesi)
KIBRIS NEREYE GİDİYOR? (22 Şubat 2016 - Pazartesi)
CHP NEREYE GİDİYOR? (3) (08 Şubat 2016 - Pazartesi)
CHP NEREYE GİDİYOR? (2) (05 Şubat 2016 - Cuma)
CHP NEREYE GİDİYOR? (1) (05 Şubat 2016 - Cuma)
DR. SEDA BAYINDIR ULUSKAN´LA SÖYLEŞİ (25 Ocak 2016 - Pazartesi)
TÜRKİYE VE DÜNYADA ENERJİ SORUNU (01 Ocak 2016 - Cuma)
KURTULUŞ SAVAŞININ KAHRAMAN GAZETESİ (25 Aralık 2015 - Cuma)
ERİŞ ÜLGER İSTANBUL SÖYLEŞİSİ (28 Kasım 2015 - Cumartesi)
HEPİMİZ OSMANLICA ÖĞRENİYORUZ! (05 Ekim 2015 - Pazartesi)
ÇANAKKALE CEPHESİ (05 Ekim 2015 - Pazartesi)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2015 - Pazartesi)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2015 - Pazartesi)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2015 - Pazartesi)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2014 - Pazar)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2014 - Pazar)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2014 - Pazar)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2014 - Pazar)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2014 - Pazar)
I. DÜNYA SAVAfiININ100. YILI (05 Ekim 2014 - Pazar)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2014 - Pazar)
I. DÜNYA SAVAfiININ 100. YILI (05 Ekim 2014 - Pazar)
NEDEN 29 EKİM? (05 Ekim 2013 - Cumartesi)
TARİHTE BU HAFTA (05 Ekim 2013 - Cumartesi)
ERİŞ ÜLGER İSTANBUL SÖYLEŞİSİ (01 Ocak 0001 - Pazartesi)
Sayfa:
EKONOMİYE BAKIŞ
BAŞYAZI VE GÜNÜN YORUMU Çetin Remzi YÜREGİR
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI
Cihat OVALI-SPOR YORUM-PANORAMA
Cihat OVALI-SPOR YORUM-PANORAMA
SESSİZ SEDASIZ BİR DERBİ
Cumali KARATAŞ
Cumali KARATAŞ
söyleşi DERLEMECİ OZAN ZAHİDE ESKİCİ
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
Yılmaz AYDOĞAN / BÖYLE GİTMEZ!
TERÖRİST SUÇLAMASI
PROF. DR. FİKRİ AKDENİZ - BİLİM DÜNYASI
PROF. DR. FİKRİ AKDENİZ - BİLİM DÜNYASI
EĞİTİM VE ÖĞRETİME GÖNÜL VEREN EMEKLİ İLKÖĞRETİM MÜFETTİŞİ ŞÜKRÜ AKDENİZ İLE SÖYLEŞİ
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
Zeynep Kural-İNCE DOKUNUŞLAR
GELECEĞİN GÜLÜ, YILDIZI VE İKBAL IŞIKLARINA
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
Ali MARALCAN- EMEKLİ KURMAY ALBAY
18 MART ŞEHİTLERİ ANMA GÜNÜ VE ÇANAKKALE ZAFERİNİN 104. YIL DÖNÜMÜ KUTLAMASI
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
Hasan GÜNEŞ- İLK ADIM
OKULLARDA DAVRANIŞ DÜZELTME VE DEĞİŞTİRME
KONUK YAZAR
KONUK YAZAR
Dost acı söyler sayın Kılıçdaroğlu
ÖNCE EĞİTİM - BURHAN YETKİL EMEKLİ EDEBİYAT ÖĞRETMENİ
ÖNCE EĞİTİM - BURHAN YETKİL EMEKLİ EDEBİYAT ÖĞRETMENİ
ADANA´DAKİ ÇOCUK TİYATROLARI
Ahmet DUMAN
Ahmet DUMAN
Srilanka´dan Çubuk´a…
M. Ziya YERGÖK
M. Ziya YERGÖK
SAHADAN GÖZLEMLER: HAYIR YÖNÜNDE
Cezmi DOĞANER
Cezmi DOĞANER
NEDEN DÜŞÜNDÜĞÜNÜ SÖYLEMEZ İNSAN KORKAR(2)
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
Mustafa Gazalcı -"Öğretmenin Not Defterinden"
SAVCI DOĞAN ÖZ´Ü SAYGIYLA ANARKEN...
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
Prof. Dr. Mehmet TOMANBAY
EKONOMİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ARTIYOR!
Prof. Dr. Özer OZANKAYA
Prof. Dr. Özer OZANKAYA
LAİK DEVLET İLKESİNİN ANAYASAMIZA GİRİŞİNİN 91. YILDÖNÜMÜ
Zekai BULUÇ
Zekai BULUÇ
NOTRE DAME ‘IN GERÇEK KAMBURU KİMDİR ?
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,
8 Mart Dünya emekçi kadınalar günü tüm çalışan-emekçi kadınlarımız için kutlu olsun.
OKUR KÖŞESİ
OKUR KÖŞESİ
BAYRAM MI GELMİŞ?
Ata Alp And
Ata Alp And
SEVGİDEN AŞKA
1923 YENİDEN - Ercan AKARPINAR
1923 YENİDEN - Ercan AKARPINAR
İDLİP
EĞİTİMCİNİN KALEMİNDEN-Kemal Çelikkaya
EĞİTİMCİNİN KALEMİNDEN-Kemal Çelikkaya
ALTMIŞ BEŞ YAŞ ÜSTÜ YOLCULARI VE ÖZEL HALK OTOBÜSLERİ
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
Can UĞURATEŞ-Sırası Geldikçe
SRİ LANKA´DA VAHŞETİN DÜŞÜNDÜRDÜĞÜ
Celal Topkan
Celal Topkan
KİM KAYBETTİ
ALİ TAŞ ADN.
ALİ TAŞ ADN.
“GADASINI ALDIĞIM ŞİİRLER”
Av.Cemil DENLİ
Av.Cemil DENLİ
ATATÜRK 30 AĞUSTOS´U ANLATIYOR
İlhan ALPER
İlhan ALPER
NEYDİ O GÜNLER
Ahmet ERDOĞDU
Ahmet ERDOĞDU
YENİ ADANA GAZETESİNİN KUVAYI MİLLİYE RUHUYLA 100. YILI
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Mahmut TEBERİK- AYRAÇ
Tarihten Ders Almak
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
Ahmet DOKUZOĞLU-NE DEMİŞTİK?
İNTİHAR
Adil OKAY
Adil OKAY
ADİL OKAY YAZDI: “ZAMANA ADANMIŞ YÜZLERİMİZ”*
Özcan İNCEOĞLU
Özcan İNCEOĞLU
BUNUN ADI DERBİ!
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
TURUNCU ADAM - Mahmut REYHANİOĞLU
ADANALI OLUNMAZ ADANALI DOĞULUR
AZ ve  ÖZ A.AKDAMAR
AZ ve ÖZ A.AKDAMAR
BİRİ ANLATSA!...
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
ÜÇ NOKTA SATIRBAŞI

/resimler/2016-2/23/1416139429844.jpg

ADANA`DA NÖBETÇİ ECZANELER

/resimler/2015-5/28/1255038362873.jpg

ADANA İLİ ÖNEMLİ TELEFONLAR

/resimler/2016-3/22/1515302901917.jpg

HAFTANIN PANAROMASI

/resimler/2019-4/23/1354273268150.jpg